*94 Prolegomen. Cap. XVI.
sacri habendam, & vulgo editae praeferendam esse
XV. Silentium 'Patrum circa Lectionem controversam , ipsorum jam tem-poribus sententiam firmantem , suspectam eam reddit.
i. Quia Patres in Bibliis exercitatissimos fugere haud potuit ipsorumcausae adslruendae mirifice faciens Scripturae locus, a. Quia fieri ne-quit, ut qui gladium & clypeum manu tenet, urgente periculo tamen eonon utatur.
XVI. Magnopere cavendum e/?, ne noflra faciamus errata eorum , quiV< L. collegerunt , vel typothetarum.
i. Vano labore inquireres loca, ubi falso saepe vel Codices MSS. velPatres, vel Versiones pro certa lectione adduxerunt Beza, Grotius,Millius aliique. 2. Ex Verfionibus Orientalibus V. L. eliciunt, ubi ta-men sententia a punctis vocalibus, quorum potestas arbitraria elf, pendet.3. Saepe etiam errata typothetarum pro V- L. habent. 4. Existimant a-liter lectum fuisse , ubi tota variatio a diversa tantum constructione ori-tur. v. gr. Rufinus in Jofuam Hom. 8. putavit , in Graeco Origenis,quem interpretatur, locum Coi. II. 15. lectum fuisse in ligno , cum proeo quod nos habemus cv dv ™, Origenes legerit cv dvrZ, illudque non adChristum , sed ad q-avjv, cujus mentio praecesserat, retulerit. Simili mo-do deceptus fuit P. Allixius, existimans Theodorum Abucaram locoMatth. XVI. 18. legisse: ?ruAcq dh x na.Ti%vtns<rt (rn , cum ille legerit qui-dem ut nos, sed cum Origene Epiphanioque pronomen duP non ad pro-ximum vocabulum sed ad v. n-ergan hoc est Petrum retuleris»
5. Unicum Codicem pro duobus, imo tribus aut quatuor citant , atqueficta ista testium multitudine in asserenda ea quae ipsis placet lectione pu-gnant. In quo Beza praecipue erravit, cujus errores tota Theologorumschola secuta est. 6. Omnes Codices, quorum ab editis dissensus nonnotatur inter consentientes & lectionem editam firmantes numerant;cumtamen saepe vel Codex esset mutilus, ita ut sciri non potuerit, quid lege-rit; vel revera variaret, variatio autem ab eo , qui codicem cum editisfestinanter atque negligenter conferebat, non observaretur. Quo vitiofrequenter laborant Bezae Annotationes.
XVlI. Lectio , quae vetustior este probatur , caeteris paribus , praefe-renda est.
Hanc regulam ita effert Whitbyus, Examinis V. L. p. 28. „ Lectio-s» nes Variantes a MSS. defumtas , quas nec antiqui Patres nec Graecis* Commentatores, nec Versiones vetustissimae agnoverunt, jure optimo9, rejiciendas esse nemo inficiabitur”. Quam legem si ferio etiam sibiscripsit, cogetur sane quamplurimas Lectiones, quae vulgatas Editionespridem occuparunt, & quarum defensionem toto eo volumine fufeepe-§a.k„ abjicere,, iitpote nec antiquis Patribus, nec Graecis Commentatori-