28
Regni Animalis
similiter ^ principio quodam velut mechanico dependendum clare facis il-lustrari poste (vid.r/;. Campanellade Sens.Rer.L.l.C.lVp.m.u.&seq.') omninosum persuasus, prout enim in hisce requiritur movens Ikmobile, item Orga -num,objeüum Scapplicatio objecti ad organum ut commotio fieri possit, ita pa-riter etiam circa motum & sensum unicuique intuenti sc se monstrat; Etprout organum variat,dum nunc externum v.g. C utis, Oculus, Auris, nuncinternum,Nervus,Cerebrum est,vel objectum praesens aut absens, ita & variantsensus, dumin externos & internos, Sc in eos quiprafentia saltem reficiunt , utsunt Sensusquinque externi cum Sensu communi , qui hinc transeuntes dici pos-sunt, vel absentia insuper, ut Phantasia Sc Memoria, dividuntur. Externus provaria objeRorum, organorum constitutione & modorum afficiendi habitudineest quintuplex, exquibus7W7«/,quia ad omnes sensus concurrit & reliquinon nisi peculiares tectus species este videntur, prima: conceduntur, dein Fr-/«i ut sensuum nobilissimo, post Auditui ut maximecommodo, denique 6«-fiui Sc Olfaäui , quos paucis cum recte sentientibus illustrare in praesens estanimus, Voluptatem Veneream, Famem & sitim, qua: ad octo sensus consti-tuendos Baconus adnumerat, ad Lactum exquisitiorem saltem ablegantes»,prout Sc Cardan. de Subtil. L.XIll.p.m^o. sensum tactus quadruplicem sta-tuit Sc hunc qui Veneris gaudia percipit pro tertia ejus disterentia habet.
a *V -- -- —— . ~- : .~ ... ■"—- ■ ' " - V»
ARTICULUS VIIL
De Scnfibm quinque externis, Tactu, rißt, Auditu,
Gußu & Olfactu.
I/ | f ACTUSquiaad tutelam animalium summe est necessarius longissimeper cutem, in qua praecipue nervi per papillas pyramidales terminan-tur, diffunditur, nervi scilicet ä $.4.& 6. juxta Vesltngium ä y. 6. Sc y. juxtaWidtßunt pari ceu fides aut rami ad cutem exporrecti tensi Sc expansi, in suisextremitatibus peculiaribus apicibus gaudent, Malpigbio, primo eorum ob-servatori , in Exerc. F.pijt. de Externo Taä. Organ, papilla: nominata:, qua: üsubstratä cute emergentes sub protractis Sc singulis rugis in cuticula & cor-pore reticulari (sub cuticula proximS sito, ex fibrillis sui generis vasorum-que extremitatibus conflato,ac in Europaeis humore mucoso albo,in dithio-pibus vero unguinosi fulginc perfuso) binos suos ordines parallelos perlongum ductos exhibent,atque per medium fui dispersa continent sudorisvascula,tandem autem in cuticulam desinunt, sicquc proximum Sc formaletactus organum constituunt, dum enim ha:papilla: nerveae i spiritibus infla-tae varie pullantur ac percutiuntur, varias etiam per intermedios nervos Ce-rebro diversitates tactus offerunt; sic etiam m ab objecti tangibilis impres-sione