PRAEFATIO.

blicae, qui peccavit per eam restituitur; illud Wedrigeldium > i. e. quod pro talione datur, „

Stc. Haec Grotius perpulere, ni fallor, St eximie: quem adhuc audiemus ferum alias Teu-tonum morem lites per monomachiam dirimendi, emollientem Stexcusantem. Dis- „plicet nonnullis, inquit, quod quaedam causarum ambigua singulari certamine disce-,,ptanda permittuntur. Verum, quod Solon dicebat, non optimas simpliciter se de-disse leges, sed optimas earum quas Athenienses ferre possent; idem de aliis Le-,,gum conditoribus cogitandum est. Coguntur illi multa non probanda concedere, „

& venenum saepe veneno expellere. Minus certe malum erat, duorum periculo,,decertari, praesertim postquam ambo moniti essent serio, ne contra conscientiam su- „am armis DEum sibi inimicum accerserent; quam totas familias committi inter se, „

& bellum velut civile excitari. Abstulit hunc morem Christiana religio : bene : nisi,»nos obstaremus ipsi, radices, unde pullulant ista, utinam exscidisset: nam hoc facere,»nata est. " Dabit mihi veniam lector, ut spero, facilem, si ex libro magni Grotii raroadmodum comparente prolixiora forte huc verba excerpsi, quae vindicias gentiumTeutonicarum adversus notam barbariei vulgo ifnpactam, haudquaquam profectoproletarias > aut nugaces, sed illustres St sycci plenas continent.

Non alia mens FRIDERICO LlNDENBROGIO,HamburgensijCto magni no- Linden*minis, summo Grotii amico : cui eximiam Codicis Legum Antiquarum , Teutonicaepropaginis, editionem acceptam ferimus, Francofurti (sive potius Hamburgi sumtu QtlmL.Marniorum Francofurtensium ) 1613. excusam. Is enim palam honori ducit sibi, quod-E.tametsi non sine vigiliis St sudore multo, ad finem perduxerit opus legum patriarumcultius ac elimatius redditum: simul vero demonstrat, falli foede, qui antiquas Germa-norum Leges per edictum Lotharii Imp. Irnerio suggerente, abrogatas publico edicto,

St in locum earundemjustinianeas auctoritate Imperiali Germanis obtrusas contendunt.

Hoc quidem illi dicunt , ait in Prolegomenis : sed rettius faciunt , qui fidem illis non ha-bent. In re enim seria <eque perniciosum efl , fida stolide credere , quam salsa confingere. Etvellem sane Ediftum hoc Lotharianum aliquis nobis ostendisset. Quod cum haaenus fati umnon fit, viderint Romani juris Antecessores ; dum sola Principum. conniventia Germanicarumlegum rite confirmatarum usus aliquantum cessat , an earum aut/joritas adeo fit imminuta , utplane nulla amplius putetur : cum lex non dicatur sublata per non usum , sed per contrariumei legi usum . Cujus contrarius usus non ostenditur , ea utique perpetim manere putatur , ut ,quandocunque casus evenerit, rette quis ea uti pojfit, etiam post mille annos. Idcirco 'veris-sime concludo, Leges hafte, quatenus id ratio suadeat kst tempora permittant, non tantumapud Germanos inforo utiliter proferri, sed juri quoque Romano, pro statu provinciarum »refte proferri posse. Nolo de his este prolixior, ne fastidium creem nonnullis. Nonpossum tamen, quin Lectorem meum remittam ad eruditum HERMANN! CON-CWn»s«.RINGII opus de Origine Juris Germanici, in quo de scriptis Francorum, Alemanno-rum, Saxonum, Bajuvariorum, Stc. Legibus, de earundem indole, valore, mutatio-nibus, ut St de inducto sensim ex aequitatis opinione per Italos magis quam per Impe-ratores Jure Romano singularia plurima,studio, ut solet, accurato congessit. Utinam li-cuisset Schiltero, post tot summorum virorum annotationes, messemque observationumselectarum sat largam, spicilegium addere sese dignum ! Quis dubitet, inde praeclaraomnia bono literati orbis emanatura fuisse ? Absit enimvero, ut proinde perditam remomnem, 5 t miseram monumentorum, quae nunc prodeunt, sortem omineris, Lector.

Non defuit alter, qui in Schilteri locum succederet, foetumque orbum a parente nunclambendo a sordibus perpurgaret, nunc variis modis ornando perpoliret tuo commo-do. Age itaque : de singulis nunc monumentis dicamus aliqua.

Agmen horum ducit LEX SALICA , vetustissimum Prandete gentis monu-iw s<t-mentum : sed multis obscuritatibus, sive verba spectes sive res , involutum, St nimis Ka 'in campo rerum amplissimo parcum. Qpantulam enim (recte St ex vero ConringiusHb. cit. c.34. p. 222.) leges illae vitae negotiorumque partem attingunt, in solis fere cri-minalibus , nec tamen omnibus , haerentes ? Et tamen a prisca simplicitate, ab auriargentique contemtu (quem Tacitus in Germanis magnis laudibus effert) multumjam mores recesserant. Utque ferociae nonnihil Christiana religione detractum fuerit,

Vr&fat. ad Tom. II. 11 tamen