B

tim delabipni

weten

c

ECCLESIASTICZE LIB IIL 259

à Quid Eufebius fefe Atbanafio iungens, concilium epifcoporum Alexandria vontacarit, qui

Trinitatem confubitantialem liquido pronunciauerunt. CAP, V.

epifcopiex varijs ciuitatibus coeperunt, d eque multis rebus apprimé neceffarijs differere: Spiri« Alexandrie

ius fancti diuinitatem ſtabilire, eumque in trinitate conſubſtantiale comprehendere:& Filium ho- coaffum con-minẽ fackã, non tamen ſolũ corpus, ſed etiam animã fümfiffe affirmare, ſicut antiquis viris eccleſiaſticis irt ns-vifam fuit.Non enim nouam aliquam religionem excogitare, indue ecclefiam introducere: fed que ab"Apoliinari-initio traditio Eccleſiaſtica præſcripſerat,& ſapientes Chriftiani cettis rationibus conquifiuerant, con- fs pm o"firmare voluerunt. Atque ad hunc modum veteres omnes de hac re difputárunt, ſcriptisq́; prodiderunt 5, ue Tad poſteritatem. Nam lrenęus, Clemens Hieratopolitanus, Apollinarius, Serapion Antiochię epifcopus,Filium hominem factam,;animà pręditum fuiſſe, in omnibus libris ab ipfis editis, ve lut communi cõſen-

fu ſtabilitum tradunt. Quinetiam concilium propter* Cyrillum, epiſcopum Philadelphiæ, vrbis Arabie,* Epiph.ny-coactum,eadem per literas Cyrillo oſtendit. Origenes item, tametfi paſſim in omnibus libris fuis Filium rilluwm.hominem factum,animà præditum effe docet, tamen in Tomo nono commétariorum in Geneſin con-fcriptorum, huius rei myfteriumaperté declarat; vbi Adamum Chrifli, Euam autem ecclefiz effigiem

erere, pluribus verbis difcernit.Iftarum rerum etiam teftes locupletes funt, ſanctus Pamphilus,& Eu-er qui ab eo nomen traxit. Nam ambo(qui mutuas tradentes operas, vitam Origenis literis conſe-crare,& velut per anticipatio nem illius aduerſarijs occurrere, atq; ades defenſionem eius conficere la-borabant) afferunt, Origenem non primum huius rei tractationem aggreſſum fuiffe, fed myfticam Ec:tlefiz de ea traditionem interpretatum. Porróautem epiſcopi qui in Concilio Alexandrino aderant,hanc de sais, id eſt, eſſentia,& vrosed,id eft fubftantià feu perfona controuerfiam excufferunt. Nam? O- 4 Ofes apisfius epifcopus Cordubæ, ciuitatis Hifpanis( cuius antea fecimus mentionem) ab Imperatore Gon- ſecpus, diumflantinoad tumultum ab Ario concitatum fedandum miſſus, dum Sabellij Afri dogma explodere Cogi. Pacem infti-taret, de sols, id eſt, eſſentia,& doc, id eft, ſubſtantiâ feu perfonà, diſceptauit: vnde materia alteri con bc comamtentioni ſuppeditata eft. Verüm id temporisin concilio Nicæno de ea controuerſia ne verbum quidem.factum eſt: at poſtquam nonnulli cœpère de ea digladiari ob eam caufam in hoc concilio de zi, id eft,.. diffseſſentia,& dros da id elt, fubftantia feu perfona,ifta deciderunt: Non oportere,cum de Deo fermo fit in. riz, materiamſtitutus his verbis vti. Nam éeías,id eſt, eſſentiæ, nomen h, in Sacris literis non reperirit& voce vaosded, alteri conten-ideft, ſubſtantia feu perfonà, Apoftolum dogmatum tradendorum neceſſitate adductum, vfum fuiffe. tioni prebuit,

Es ſebius vbi venit Alexandriam, diligenter agit cum Athanaſio de cogendo Concilio.f Conuenire t Concilinme

Cæterum alia quadam ratione voces iſtas admittendas decreuerunt, nimirum quod Sabellij opinionem o s P Kuexplodant, ne verborum inopià,rem quz triplici nomine nuncupatur, quaſi vnam putare cogamur, fed Rd bvtíingula nomina trinitatis in propria ſubſiſtente perfona Deum fignificent. Iſta eo tempore à Conci. a;,lio decreta fuére c. Quid autem nos de zie& dos sd didicerimus, nihil impedit quo minus paucis expe- luts aus.diamus. Qui verò Græcam inter Gręcos ſapientiam& doctrinam explicare nituntur,?eíay d id eſt, eſſen- Heitiam multis modis ami, definiuerunt: de dos, id eft, ſubſtantia feu perfona autem, nullam fecére men.© Fide Bafil,tionem: imó veró Irenzus© Grammaticus, in Atticæ lingue di&tionario,vocem barbaram appellat Nam 7 777apud nullum veterem ſcriptorem reperiri: quód ficubi forté reperiatur, non eam rem fignificare, pro fsqua iam capitur, aſſerit. Ete nim apud Sophoclem in Pheenice dis acm inſidias ſignificare; apud Menan Grämaticus,

drum autem condimenta: poffe etiam dici feces vini in dolio. Verùm licethæc vox à veteribus philoſo

phis non fit yᷣſurpata, tamen intelligendum eſt recentiores illà pro ai id eft, ſubſtant af, crebro abuſos£^ ee.

fuiffe, ſubſtantiæ autem definitionem, yt diximus, multiplicem tradidiſſe. Quod fi ſubſtantia definitionecomprehendi poſſit, quomodo, cum loquamur de Deo, qui nequit comprehendi, hacvoce proprié vt

poffumus? Euagrius vers, in libro fuo qui Monachus infcribitur, dehortatur nos, à temere& inconfi. g Euagrz Ma-derate de numinis diuinitate difputando: omnino numen diuinum, quoniam res fimplex elt, definire nacbus.vetat.Nam? definitiones effe rerum concretarum compofitarumque ait. Hæcq́; docet his verbis: Om. h Definitionesnis propofitio aut genus habet pre dicatum, aut ſpeciem, aut differentiam, aut proprium, aut accidens, aut 2947 requod ex his conſtat: at in ſancta trinitate tractanda nihil horum ſumendum eft: imo verò quod verbis um pbrebricexprimi ne quit, ſilentio venerari debemus, Hzc Euagrius: de quo poft dicemus pluribus. Nos vero,ta-

metſi iſta preter inſtitutum noftrum dixiffe videri poſſimus: tamen quoniam funt ad hiſtoriæ argumen.

tum accommod ata, hoc loco non fine caufa poſuimus.

De Athamaſi/ faga, ex eius Apalogetich, CAP. VI.

Odem tempore Athanaſius orationem Apologeticam, quam in ſuæ ipfius fagæ defenſionem iamFH confecerat, coram illis qui aderant perlegit. Ex qua nonmulla, qua ſectoribus non parumC fructus vtilitatis que allatura videantur, in præſentia repetere confilium eft: toram autem oratio-.nem, quoniam eft pauló prolixior, ftudiofis inueftizandam euoluendamque relinquo. Ecce*,inquit, a Ifthanafi"perditos& audaces impiorum conatus. Tamerfi ifta fcelera confciuére; nihil tamen eos pudet illarum MENTAiniuriarum,quas tam? crudeliter& nefarie contra nos iam antea moliti funt: ſed nobis de integro tan. y,,quam probrum ob jciunt, quod fimus de ipforum manibus fanguine& cede reſperſis, llapſi imo verò 2, p,grauiter queruntur, quod nos non prorfus è medio faftuliffent. Quinetiam quo noftram ledanteftima. 44/5.tionem, timiditatem velut anfam ad reprehendendum, arripiunt: quod quidem dum admurmurant,;ignorant penitůs fe crimen in fe ipfos deriuare. Nam fi fugere“fit ponendum in vitio mults magis ho.€ Fuge defin»mines per(equi.Etenim qui fugam capit, occultatfe, vt mortem deuitet: qui autem perfequitur alte rum, f gut Lieeum neci dare contendit. Atque vr fugiamus, facra docet Scriptura: at qui alterum querat interficere, le AS E pdgem violat, ipfeQue multó magis author& caufa eft fagæ. Quo d fifugam cuiquam crimini dent, mul. uus, Seav-tà plus ipfi erubeſcere debent. Nam defiftantilli qui homines perſequuntur, ab infidijs faciendis:& ter peccza.illi qui fagiunt, ftatim à fugiendo deſiſtent., Verüm fue ipforum nequitize nullum finem faciunt, fedomnem( vtdicitur) lapidem mouent,quo alijs afferant exitium: idque adeo, cum exploratum habeant,fugam eorum qui perſecutionem ſafferunt, ad grauem perfequentium reprehenſionem redundare,P s y 4 Nemo