i 327

Conflitutiones Imperatoria;.

1328

in nmnihiK L valere & in Republica obtinere conspicietur : quin 1 ut eodem tempore fyonialia L nuptix definiantur : sed parvam ali-in ommuu» Ot vaiCi«.«.* . I o •_ t _•__ m l _ t’csI tu tomnArP J?r i r

iu UUIII1UU9 Ub »iuw»v w». --J - • -- .

& contrahentes persona: ab intempestivis & imlecoris congressibuscoercite, castam vitam ducent, opportuno tempore, quando spon-salia nuptiasque ipsis perfici conveniet, cum sacra invocationeinvicem congressuri. Quod fi quis contra, atque prassend Poten-tiae nostrae Constitutione prohibitum est, sponsalia conficereprx-sumpserit, neque hxc generaliter & adversus omnes promulgata,quae in posterum obtinere debent, ah ipsis Calendis ineuntis menfis Julii instantis Vil. Indictionis anni 6592. sequi visus Fuerit, &ante legitimum tempus, sacramque benedictionem arrhas paciscifuerit ausus, aut etiam in mutuum conspectum contrahentibus per-sonis convenire, atque inter se promiscua omnia habere permise-rit: Tabellio, qui arrhabonicum contractum conscripserit, ä suastatione removebitur; qui vero ante tempus sponsalia confecerint,humante divinxque irxie obnoxios reddent. Fiscus namque pro-pter prxscntis juffionis contemptum per rerum domesticorum Se-cretarium positam ex stipulatione in instrumentis poenam ab ipso-rum singulis integram exiget. Credimus vero etiam ipsum Deumadversus hos insurrecturum, quod inter juvenes nequitiam palam ,& destinato introducere non erubuerint. Etenim si vetus Lex irri-ta Facta est, & perfecta sponsalia eonsici nequeunt: verum recen-tioris Legislationis praescriptum ad effectum deducere contrahentesrecusant: quid aliud Faciunt, quani homines sibi mutuo fecundumLegem non obstrictos , contra Legem, inter se corrumpi sinunt,juvenumque animis lascivos amores per pollutam conversationemingenerant ?

4. De solutione sponsalium.

ILTEnse Martio, indictione decima quinta, anno 6600. suggestioCuropalate & magni Drungarii Vigii D. Joh. Thracenfis,*x qua declaratio facta est Imperatoris D. Aiexii Comneni, proce-dentem ipsius Novellam de nuptiis confirmans , ac statuens ne dis-solvi possintsponsalia, qiue sacra benedictione munita sunt Do-mine mi sancte, cum quidam nuptiarum repromissiones liberorumsuorum nomine contraxissent, deinde displicerent conventa, &sponsaliorum contractum rescindere conarentur , cumque suppii-eassent sancti tuse Majestati, & ad forum hippodromi remissi, ineo insisterent, ut pcense instrumento sponsaliorum comprehensiprxstarentur , & spontalia dirimerentur. Cum autem alii contra-dicerent, oportere hic indistoluta manere, non ut antea, dationepoenx dissolvi, & Novellam tui imperii Constitutionem de sponsa-libus, ante aliquod tempus emissam in auxilium suum allegarent:«ux a veteribus Legibus recedens, fecit, ne aliter perficerentursponsalia, quam si mas decimum quartum itatis annum exeeflisset,fcemina autem duodecimum , solita precatione in sponsalibus fa-•ienda , cum aliis solennibus observationibus , nimirum arrhabo-ne & osculo: ut inclyto Imperatori D. Leoni Philosopho constitu-tum est; & brevi temporis spatio, vel etiam majusculo, ut iis , quicontrahunt, placuerit, nuptias differri; non eadem die vel horaconcurrere: divisum est judicium in diversas sententias. Sunt*nim , qui censeant pristandas esse poenas, & sponsalia solvi debe-re : allegantes , si id non procedat, nullam inter nuptias & spon-salia fore differentiam, fi quidem nuptiarum prirogativa sponsaliaornentur. Priscrtim cum arrhabonis ea sit natura (quemadmo-dum Lex ait) ut si is, qui dedit, non impleat ea, de quibus con-venit , amittat datum : sin autem is , qui accepit, reddat in du-plum. Alii e contrario indissoluta mauere sponsalia putant: dicen-tes , non esse consentaneum , ut, qui pest liberorum perfectamxtatem simul parentibus placuerunt, eorum consensu & sacrisprecibus obsignata , datione poeni rescindantur: hoc enim conve-niens esse. & accidere. quando nudum vinculum processerit. aut

quam priroga’tivam vel in tempore habeant nuptii, & ä sponsa-libus differant, qui in eo nuptiis sint inferiores. Etenim hoc val-de profuturum spero Reipublicx. Nam parentes amore , quo ialiberos affecti sunt, victi, & quamprimum iis providere festinan-tes, & securitatem adipisci- temporis angustiis impediti , moleste& graviter ferunt. Sunt autem qui & ex contemptu mentiunturannos, amore liberorum ad perjuria impulsi, quod si subhtu.nfuerit, & diminuatur sponsaliorum tempus, tum L qui ex con-temptu vecordia parentum sanabitur, & qux ex hac contingeresuspicamur mala , mendacium & perjurium , convenienter repri-mentur. Et sanctum Imperium tuum glorii, magnificentia &honoris fructum ineffabilem percipiet, & assiduas intensasque pre-ces , quandoquidem subditis conducibilia, utilia & salutaria sem-per procurat. Si Imperium nihil aliud est , quam legitima Prafe-ctura: Leges autem Rempublicam tuentur indemnem , procul ex-pellentes & ejicientes ea, qux civili administrationi officiunt: Re-gibus autem permissa est Legis terendi potestas : opus sane regium

«,! s/immiinstm Rfrimihl- lit-illt-sf-pm . Taetrum inf-prr.rpt-arinnem ni»

ad communem Reipubl. utilitatem , Legum interpretationem abiis, qui rerum potiuntur, fieri, & earum, qua deficiunt, adimplementum solidi, & ad earum , qua obseura sunt, dijudica-tionem, quas vel ipsi sanciverunt, vel ante latas offenderant,ab his exponi. His convenienter cum nostra Majestas Julio menseprxcedentis sexti Indict. anno 6591. Legem fecisset, & Novella 1Constitutione D. Leonis Philosophi & Imperatoris fundaretur, de-finiente, ut prima contrahentium conventio sacra beneiiclione initia-retur , ipsa videlicet sponsalia, & tempus 2 certum, quod utique& ad nuptialem conjunctionem sufficere Lex antiqua statuit: in--stituit ea esse proprie sponsalia, & vere nuptiarum potestatem ha-bere , qui& tempus Leonis Novella definitum integrum habent,& sobsequentem sacram benedictionem noverunt: & in his spon-salibus synodalis decisionis observationem in nuptiis obtinere,quemadmodum & qux tempore Eeati Patriarcha Domini JoannisKiphilini ex synodal! consultatione emissa declaravit annotatis.Cui & inter principes inclytus D. Nicephorus Bstoniata robur in-venitur tribuisse. Diserte namque pronunciat: duos fratres nonadseiseere sibi duas consobrinas per sponsaliorum conciliationem,neque etiam conjungi vetitis personis synodica decisione hujusmodisponsalia contrahere licere. Quin potius etsi personi hujusmodisponsalia contraxerint, qui alterius forte partium morte dissolutasi ut, superstes alia sponsalia prohibebitur contrahere cum ea per-sona , cum qua, si nuptiarum societas ei processisset cum defunctapersona, contractum iniri non posset. Et secundum ea, qux inhac ab imperiali nostro Culmine in his prxseripta sunt, gubernariconstituit eos , qui nostri orthodoxi & Christiani Reipubl. suntsubjecti, neque omnino sponsalia initiari unquam , aut aclum propriesponsaliorum nomen sortiri , nifi in iis sacra peragatur benedictio, Unuptiis frtpstitKtum tempus habeant. Etenim, qui aliter facti fue-rint, non sponsalia proprie, sed hominum placita per stipulatio-nem confirmata censeri, & tanquam talia effectum sortiri, vete-remque Legislationem in his vim suam obtinere. Et hic quidemab imperio meo accurate tunc constituta sunt. Cxterum, quk nihilde eo, quod magnifice suggessisti, edictijmeft, qui dicti Novel-li Constitutioni desunt, nostra adjicit Potentia , & definit, taliasponsalia , qux proprie sponsalia sunt, immota manere & incon-cussa, ac indissolubilia, utpote Deo inter eos, qui conjunguntur,interveniente, & primam viti conciliationem confirmante, cor-roboranteque per sacrarum precum recitationem. Nunquam veroipsa poenarum resolventur dationibus. Neque enim hic ex hoctempore contrahentium instrumentis adseribentur. Nam quanda_ solis prunis corroborabantur, & ei adseribebantur, datione etiamaut!earum infirmabantur dissolvebanturque : nunc autem , cum Deus

ritum^qui nec°sponselia ess/tux Majekrfse Lex deiuon^stra?^8se, hilia °°"dungens , sponsalia roboret L conftabisit, indissolu.igitur divisis judicum sententiis, tui Majesmi visis servus eius* r “ b ^ quin Facimus, ut horum solutio per-

refero, quirens, utri sententix adjicere se oporteat Utramm!u* cenfeatur - Perfecti enim matrimonii dissolti-enim pars probabilia proferre videtur. Et per venerandum reseri ! : > facere videbuntur, qui hic sponsalia dirimere conabuntur,

ptum dari mihi postulo interpretationem, qui dilucide pureoue!vct snonr p s bab,llter & cognatepersoni, prohibiti cum sponsa,dubitationem solvat. Legis enim vigorem obtinebit in uofterum - ri„„ P s /°. rore nu P t , 1,s ’ * ut s P s -*n s aiia primas coeuntium conven-& oportet certam puramque esse sententiam, ne posteaamplius^ J dem 5s n con .? rabere ' ab hujusmodi contractibus arcebuntur. Siqui-eontroversiam revocetur. Et interrogationem quidem meam sancta! ftl f* , J , UX ~ a ant "i llis & «centieribus Legibus. n<v

tua Majestas xqui bonique consolat. Ego vero audacter etiam j*' . ra<iue ^o^Ila Constitutione prxftitutmn servabuntur cuci solito

tempore refero. Vilis enim fertus tuus arbitror justum aon esse, * 0 - AW. Leon. 74. i9 . (2. Nov. Um. 109.

I»

i:.:

m

k

bu

tn

d

ri-

tt,