Buch 
Cosmographiae universalis Lib. VI : in quibus, iuxta certioris fidei scriptorum traditionem describuntur, omnium habitabilis orbis partium situs propriaeque dotes : Regionum topographicae effigies. Terrae ingenia, quibus fit ut tam differentes & varias specie res, & animatas & inanimatas, ferat. Animalium peregrinorum naturae & picturae. Nobiliorum civitatum icones & descriptiones. Regnorum initia, incrementa & translationes. Omnium gentium mores, leges, religio, res gestae, mutationes : Item regum & principum genealogiae / Autore Sebast. Munstero
JPEG-Download
 

Per eclipfimlune depresben Zitur longiudo,

Duo tniliariaun minutum1notus feu temporiss

Roue tabulein Ptolemeo,

28. Cofmographiz uni-

Sed redeamus unde digreffi fumus. Cum paras tabulam fuper aliqua regione,& eidem íufte infcripfi(ticertas aliquot ciuítates féctidum longum& latum,poffunt& alic ciuieues& oppida fine difficultate ínferí,habito tefpectu ad radices inícriptará euni Dicquumego defcriberem Alfatía&& Brilgoíam,fundameti loco prímum infcríp i Dalilea, Argentiná, Offenburg; Friburgü,Brifacü, Colmaría&x Danni, ác deíndé aduerti oppida, quacirca iliamautt::à ínueníunt fica cíuítacé, aut que inter fignatas deprehedunt locatí cíui^tates. T otafereuís ín hoc figa eft,ut íuftos conftí tuamius meridianos,q» hoc itiodo fieciceíle eft. Accipíamus duas ciuitates latítudíne di erentes, una exépli gratia fit Dafilea fi^tain fuperiori Alfaría,aut fi maus iri Sunggoia;alia fit Gronínga metrópolís Frifiz,uo^lo fcire quomodo hx dug cíuítates fefe habeant ad líneam meridtaná;num unum habeantmeridiem aut díuerfum,& quantum uníus merídíes differatab alteríus merídie,ldalia ra^tíoneno poteft deprehendinifi per eclipfim,no fi olís fed lunz,quz certíor éft folarí eclipfiprop:er díuerfitareafpectus. Inftítuam igitur alique;qui Groninge eandem obferueteclípfim;quam ego híc Bafilez,& neceffeefto ín utrocy loco horologiü non[crépet à totufolís ueladunum minuti. Quo prouifo,expectabímus utercg eclipfim certa nocte futàram,diligentiffime aduertentes punctum illud quando luna tota eclipfat omnem petedítfplendoré, aut quando tenebras íncipit gredeamiifi umq recuperarelumée,Sí uttiufagobferuatío ídem habet teporís momentum,feruatis príoríbus códítíonibus, puta híé Ba»filex przcífe medía nocteluna tota obfcurat,& idem fít Groningz, indubitatum nobiserít fignum,Bafilea Groningam habereunam& eandem logitudinem, fítascy fub éa^dem círculo merídiano. Sin Groníngz eclípfis(lla duobus mínutis àntícipet tépus Bafi^lic. obferuatíonís;erit Gironínga oríetalíor Dafilxa quatuor milíarib. Germanícis,eríttsdifferétía earü ín longírudíe uel quatuor mílíatía fecundá locum,uel duo mínutafecunditépus,quz ide funt. Quodfi eclípfis aliqua quatuor mínutís praueníat hora Dafilienferterit differentía longítudínis barum cíuítati,octo milíaría Giermaníca, In noftro eniti eli»matc duo milíaria Germaníca facíunt unum mínutü temporis fectidum longuti, Ethiüce(t gp diaría& ephemerídes factx ad merídíanum Viennenfemaut Nurnbergenfem, nonquadrant cum merídrano Bafilieri.nifi auferant ab eisaliquot mínuta temporis ín cofuneétioníbus& oppofitíonibus, quum oríentales citius in fuo horízonte habeant merídiemq occidentales ínfuo. Eft ait tempus oppofítíonís& tempus medítulli eclípfis eiufdemoppofitionis,prxcife ídem téporís momentü.Non autem ficfe habet coniunctio lumínariumcum eclípfifolarí,que foli ín nouílunío cotíngít;quü díuerfitas afpectuü híc dupliceefficíat coíunctionem,ueram& uifibilem. V era refpicit centrü rertz, uifibilís aute, fuperficiem eiuídem.Eft etíam hodie error non uulgarís ín calculo coíunctíoni oppofitio^num, nempe utuerz coíunctiones atq; oppofitíones preueníant Ícríptas calculo obfeeuatas fere 4o mínutís, Etego fatís mírari no poffum, quod hodie funt patfim toc& tamprzclartuiriín aftronomía doctiflimí,qui hunc craffum errorem aduertere nolueruat.Quid Ptolemeus in$. 67 alijs quibujda capitib. primi lib. fue Cofmographie notauerit. Cap. XX.OcetcPtolemxus ín 5 cap. tabulas regíonum temporis fucceffu effe alteranidas,Quand ením terra femper maneat eadem atqj ín eadem forma& difpofitíone,quxdam deníg regna ac terrítoría hodie fíc(efe habeatur olím,nihilomínus la»bentibus téporibus grandes fiunt mutationes in ipfis regnis,terrítorijs,populís& cíuítatibus. Delent enim nonnunip regna aut transferunt;exurgunt noua.Síc multenationes cótrahunturín una;aut una ín plures díffipatur,folítudínes fiunt habítabiles,&habítabilis redigit ínfolítudine,Infigníaolim nemora pofteris temporibus funt excif. aetfacta habitatio homínum,cíuitatesQymagnz abolita& exortz nouz, Hac potiífima eftratio,quare hodie Ptolemaicís tabulis noue etad tépora noftra accómodate adijcíuntur,quia àtépore fuo(uixit enim circa ann Chrifti 150) ufqg ad tepora noftra grádes X multefactx(unt ín cerra mutationes, id qp ín noftra Getmanía apte uidere licet, in qua fuo aeuo mulz fuerunt cíuítates,arces& alix munitz habitationes,ut taceam tot príncípatus,ducarus,Landgrauíatus, X marchíonatus. Alfatíx uocabulü tüc no erat ínreriaatura,nec) Franconiz;Hafloníz, Turingie, Saxoníz& aliat regioni Germaníe príuata uocabula,que poftea ob populorü ínhabítatione funt exorta, Fuít Polonía fua tepeftate grandis fylua;at hodíe uafium eft regnum. Conftantínopolís& tota Turchíz regio fuit Pto»lemzi empore Romanis fubiecta, at hodie Romaní uíx tantum babet uirió, ut fefe cueré

queant

i iteafitnaundi Prol marinde. gradocsgitudint, atonat totnu aitecalTimm Canat"

meugad IndAuentibus cintutoríam Cory:timeraffeingerdiet,daecraffe Nsatyalelm ciconam ad octisitantiz poti arrationib

[057[s Pr IndNUttper jndic

bos MrRIS Q defer

itmolers

27'zRttlisroy,

NC

Mütrttend.M|NA