Buch 
Cosmographiae universalis Lib. VI : in quibus, iuxta certioris fidei scriptorum traditionem describuntur, omnium habitabilis orbis partium situs propriaeque dotes : Regionum topographicae effigies. Terrae ingenia, quibus fit ut tam differentes & varias specie res, & animatas & inanimatas, ferat. Animalium peregrinorum naturae & picturae. Nobiliorum civitatum icones & descriptiones. Regnorum initia, incrementa & translationes. Omnium gentium mores, leges, religio, res gestae, mutationes : Item regum & principum genealogiae / Autore Sebast. Munstero
JPEG-Download
 

Libr II. i

Tet Ipfiutbanorum confortía,eómertía omnía perofi,atces& roXen,|, buftiora(plendídíoratg xdificia in montíbus,fyluis&rure coltonii locata cum familia fua libere habitant. Quidam frequentantO femp cegum curías aut bella fequuntur,alíj de redditibus fuis ox painfidiis trimonio uíuentes,domí manent, comuniter tamen üenantut,tunt a P quod folís ipfis lícerelongo ufü& concefTa libertate conten^fuis dicen I dunt;príuatis,leporü,prefertím caprearum;hínnulorü cero^tütpe[ rumtj uenatio, ín aliquibus focís oculorum effoffione,in quí»Nilloga, 1 buídam truncatione capitís interdícta,noxías tame feras ca p^Aimpof,|| tare cuíq, licet. Lauteínfuper nobiles ipfiepulantur,ueftiun^It tafto tur fplendide, auro& argento diuerficolorety, feríco tam uíritgenni| quam mulieres domi&forís exornantur. Multo familíaríó cozanizifey| tu íncedunt,& ínceffü adeo maturo& prxmeditato, ut à pleD tipa beís mox ut uídeant ínternofci poffint. Equís filongius cun»trusapof,|, dumfit& nonpedibus uadunt,dedecorofum enim hoc valdeCüptineey. ducunt& merum egeftatís iíndícíum.Sed predaríiubí neceílaría defínt,quídam non uerenanisamyn| tur.Iníutías illatas raro iure,(pius congregato ex focijs equitatu,ferro,flammis& rapi/15 dinitfn| nís ulcífcuntur,coguntts per hoceos,quí íntulerunt ad fatísfa&tíonem. Gens plerunq: in^quedam folens& inquieta(ubditos rufticos irremífTa feruitute exercet, mif. eroscp& infelices ho^ulàSedefy| mínesuexant. T'ertíus flatus oppidanorum eft,quorum quidam Czfarí tantum fubíecti oppidanorumtgit proa funt,quídamptíncípíbus aut ecclefíz przlatis. Qui Cafaríi parent, libertates multas ha^ mores.Cibi exi bent, mores etíam& inftítuta quibus in comunifermée utuntur. Síngulís annís ex cíuibus(tíneremq. magifiratus fuffragío creatur apud quem fumma poteftas cíi im perío fit,ín caput anímad^fleinsmot uerterecuíufey habet hoc ordine. Side criminibus agitur, affident ín concilio hí,quos fibixculumpli| ciuítas delegit; reí ipfilívatíadducunturaccufatoribus& reorum defenforibus dicendicoMateri| pía datur, quibus auditis eunt ín fententíam,non ut leges cenfi ent, quas non noueruat,fedcuf dim| proutratío eís díctat atq íudíciorum confuetudo habet,quod& ín cíuilibus caufís obferneín Chri. uatur,excepto quod Cxfar ín hís appellari poteft, ín illis uero non. In omni fere impetíaliealiquotd cíuítate duplices cíues funtíngenui& plebeí. Mercantijs& oficínis plebei intendunt, in^dapnitioi| genuí(qui& patríci dicuntur) patrímonijs redditibusty fuís contenti, equeftrem ordinem4 Lexi imitantur. Si plebeiorü gen ditior factus fe illis comertio aut confuetudíne comifcerecontenderít, repellitur. Reipublicz admiftratío tamenferé comunis eft üttiíq; permiffa,nec eis plebs feruíre aut fubíecta effe uidetur. Sua cuics fubftantia tuta eft& libertas, fal» tudices indosuis legibus.ut ufuereuelínt,ín communiiufticía per totem regionemab fllíteratís admíni^ di,firatur.In fingulis oppidis&nonnullis pagís,etíam uiri duodecim,uitz íntegrítate ac ho»neffate przcipuí eliguntur ín(udíces,nullo habíto refpectu, fcíant ne litetas uel non. Ha^us clericori, bitus quo uiri índuuntur comuniter laneus eft, quo mulferes lineus, fed adeo utrorumyonorspa verfus X colore& fom a, ut raro unus ficut alius ueftítus appareat. Aduenticiis& nouisuitam cx. ueftímentcrü formís íam plurímum gaudent,ltalícis GallícísQq; quíbus ante paucos an^(pernari fy nos obtufa calceamenta uírí cum fluxís&difcilTis manicis tunicas ,fcíffas caligas& textaesdericitu| pilea;qux pyretrauo cant,receperunt.Greítabantur mea adhuc ctate cum puer efTem,círcaamos| annum Chrifti 1497.afeníbus roftrati calceí;ueftes curtz atcp ftricix, caudata capitíaqurrocedunt prope Moguntíam Kogeln uocabantur, Sed ifta antíqua uirorum frugalítas hodie ad mu Mulierut ueaMm lieresuenit, Fix depofítís multi plícibus& plicatiffimis peplís, quibus grandía olím fa flitus.dorpata ciebaat capíta,uníco tantum hodie uelantur,modefliusqy incedunt. Satís h oneftus hodiePK edit eft quarundam mulierum ueftítus,niíi quod fuperne nímíum excauatur, INon tamé ídema am| eft habítus indíuerfis Germaníx regioníbus, Porro quantum attínetad domorü zdifícia, nemorum edisari diuites lapidibus cemento fuberbe xdifícant, pauperes luto&ligno tantum humilius, fcis,wr tegulis tamen lateríceís aut fciffililapíde(ut apud Moguntià) xdífcía fua utrícs tegunt;obAperi decoremne aut aduerfus íncenditi,aftirmate non poífum.In Saxonia& alijs pleriícy locis,: ips| etiamín Heluetía montana, dolatís afferculis operíunt, quare oppída parumuenuftaui^LAM! funtur,& igní magís obnoxía funt. Bade ratío eft de ijs, quí culmís ftramíneis domus fuasaed operíunt, Platez cíuítatum ut plurímá filicíbus ftrat fi unt, ubihilapides haberi poffunt.ipie Portzefeuexítus utbitt. celfis turribus ínfigniti,ín quibus díutni cuftodes aduentates equii! Ies tübaaut campana fignificare folent, ut quí portas ínferíus obferuant przmoneant,

n C&