Liber[IL 229
t
Ns egregiorumty in bellís facínotum uirtutem.— Annoante Chriftum natum círciter fexa
(94 di gefimo ínieruat Heluetij foedus cum Rauracis uícinis fuis atque alijs adíacentibus po^
tan, pulis. Poft hzc Heluetij relictis terris fuis, que-fibínon fuflicientes eranr,uenece fedes pe HeluctijreliitaTs títum, incenfis manibus fuis ,ne fi pes ulla eifet redeundi, melioref(que occuparent terras. quunt terram.Cir Necdefuít illis animus,totam fipotuifTentfubigere Galliam. Profecti auc fuat primum
TN uerfus Geneuam, uetfusty Romanorum prouíncíam, que modo Subaudia& Delphina;
tus appellatur. lulio uero Caf: are duce Romani exercitus przcludente uiammultís foifis,aggetibus& alijs obftaculis, coacti funt declinare per Sequaníam, quz hodie eft comítatus Burgundiz, ueníentescg ad Feduos qui íam funt habitatores ducatus Burgundiz,ibi|F poft multas dímicationes tandem uentum eft adattocem pugnam, durauíttg cxdes ípfaàfeptimahora ufque ad noctem. CumGutrinque fortiter in ace ftarent, Czear candem ui^&orfadus perdomuit Heluetíos atque gentem bellicofiffimam fic ín fedes fuas qnaíigreges in ftabula paftorum deduxit, uerítus,fi hoc non fecifTet, Germanos tráfito Ikheno fedes abHeluetris relíctas occupaturos. Deuiciis ítaqueHeluetijs, Cxfar fineceíTationeGallíam oppugnauit, donec eam tandem totam Romanorum dítionifubíecit. De linzgua quatunc ufi funt Heluetij& Galli, dux funt coniecurz. Quidam enim putant(uteft Beatus Rhenanus)Gallicam linguam tunc neque cum Giermanicaneg; cum Francíca,quahodie Galli utuntur, communiícaíle, fed propríam extitíffelinguam.| Alij uero pustant(ínterquos eft Aegidius Schudus& Henricus Gilareanus) Giallos tunc ufos línguaGermaníca, potiffimum ea qua adhucHeluetij utuntur, habenturtp utrinque probabilesrationes.
| Quomodo ante Chriftum natum Cimbri
populí Germanía'in Heluetíam uenerínt.Emorauimus fupra ín defcriptionetaliz, Cimbros olím uícínos Saxonibus,ob inundantem Oceanum emigrafTe cum magna multitudine peruenifTetg adRhenum,traiectotg Rheno occupaffe partem aliquá Galliz,)nempe oram ma^rítimam ubí nunceft Brabantía uel Flandría. Cumtgeís necterra illa fatis commoda ad inhabítandum uideretur,reli&a ea peragrataty tota Giallía uenerunt ad Rhodaznum,poftulantes'à Romanis,ut(ibi(edes ad habitandum darentur.Sed repulfam patlià fenatu,atmís decreuerunt inuadere Romanum ímperíum. Expedítionem ergo moventes ínItaliam,relíquer&üt citra montes omnem apparatumbellicum, quem tam fubito ultra montes deportare nequíuerunt, relíciís X deputatís pro impedimentis illis cuftodiendis(exmillibus uírorum. Interfecto autem eo agmine quod montes tranfcenderat& ingrelfumfuerat ín[talíam,putat Iulíus Cafar ex reliquijs,cítra montes derelictis, natos Atuaticos,quihabitationem fuam habuerunt íuxta Tígarínos, quí modo funt Vrani& Suící. Vnde& hiftoricimemorant,quofdam Címbros ceu reliquías confedifTe inter Helaetíos. Anuerolonge poft ex Suecía quídamuenerínt in regionem Heluetiorum,a quibus Suíci feu Suíceri dicti(int, non poteftfatís probarí. Scribunt quidem aliqui de hís ín hune modum,
Linguá Heluetiorum,
acad,"Tempoteregís Suecorum Sígiberti atque comitís Frifíz Chriftophorí, auctus eft popu ,,,. o.(lie, lus feptentríonalís ín tantum,ut cogerentur penuria uíctualíum quazrere alías(edes. CoL utclegreftmusantm lediergo inSuecía fex millía,& ín Phrifiamille atque ducenti uirí, abfque mulieribus& tervan[uamnif puerís,quorum multo plures erant;ueniétescg ad Rhenum prohibiti funcà Gallís,ne tra^
tlgeia v íecto Rheno partes eor occuparet. Conténebant eos Czallí ceu homines ocíofos,ínertes
nuce may& inermes, nam humi cubabat perinde quafí nulla diftringerent cura,xftímabàt eos ceu
luetamay homínes fugitíuos& ineptos ad arma. AtSuecí ínter hxc confiderabant fuam penuríam
ium Q neceffitate,cogitabant ecíam quíd érefua effet,quomodo prouiderét uxoríbus, puerís
quis& parentibus. V ídebant quíde hoftes fuos parum follicítos effe deípfis Xt omnino neglí
orsa gentes ín excubijs agedís, propterea ex ímprouifo& fubíto obruerüt eos ín caftrís ínter/
lig tunctt fecerunt plurímos atqg abduxerunt opímà przdam. Stupefacti autem alij populí míferunt
unamit) legatione ad eos,ínterrogantes,quid hxc facíentes ín animo uoluerent, Refponderüt illí,
d fenihiliniqui poftulare,nec quempíam uelle pellere ex fuo loco.Peterent fibi dari illastet c;, psprarfect tas, quz ociofe íacerent ín regione ipfor&, unde íllí nihil percíperent comoditatís,has cu ,,,, dtusuit perentípfiínhabitare cítra uicínorum detrímentum. Afferebant etíam fe ueni(Te,ut quíe^ quete.prit fem& tranquillam uíuerent uítam, uictum quzrerent ex cultu terrx, nemínem molefta^
jos C; tent