Buch 
Cosmographiae universalis Lib. VI : in quibus, iuxta certioris fidei scriptorum traditionem describuntur, omnium habitabilis orbis partium situs propriaeque dotes : Regionum topographicae effigies. Terrae ingenia, quibus fit ut tam differentes & varias specie res, & animatas & inanimatas, ferat. Animalium peregrinorum naturae & picturae. Nobiliorum civitatum icones & descriptiones. Regnorum initia, incrementa & translationes. Omnium gentium mores, leges, religio, res gestae, mutationes : Item regum & principum genealogiae / Autore Sebast. Munstero
JPEG-Download
 

34 De Germania

Hínc eft illis afcendendum pet cliuum ingentem vfque ad cacumeti montis. Hofpíciumillud aíunt effe amplilfimum ut etíam fexcentorum peregrínorum capax effepoffit. Quihocloco moríuntur fepelíri non poffunt, quum ibi non fít terrafolfilís, fed cadauera eo»rum proficiuntur ín profundas fpeluncas petrarum, ubifrígore rígefcüt, donecrefoluan^

tur. Inueníuntur íngentía faxa ín hacregione, ut etíam homípes eís uice tectorum utan^ j2», tur,id quod ego uidinon proculaSedurio ín ualleBremis,ubi monachí quídam coenobio J

Cetobiolu que, aliquod exciderunt ín petra cum ecclefia, culina, hypocaufto& cellulis alíquot,fíne

i" PdT^: vllolienorumadiumento. Petra ípfaeft monaftetíj tectum, paríetes, poftes oftiorum&manfiunculz ípfz. Opus eft difiicili afcenfudonecad eius atríumuenías. Cum ego illudlufltarem, erat uacuum monachís eo quód ante paucos annos omnes pefle ín eo lapideperijffent.

ES

De populis Valefiz. jimINcolx huius regíonislongeante& poft Chriflum natum uocatí fuere Seduni& Se^ Jd. RNduírj, fueruntcg fortes& bellicofí necmínoris reputatíonís quam uícinieorum Héle PI EBueri, Occalluetunt ad labores,calores& frígora,& ut ín fumma dícam,habítudo po Tpulinon differebat àfacíeterrz, Vtenímterra ipfa afperaeftob montes& petras,

ficincolz erantgraues, feueri, intrepídi ,magnanimes& feroces contra tyrannos& ho»ftes, quizquitatem opprimere nitebantur. Multiex ueteríbus fcríptoribus faciunt eo»rummentionem, prafertím Iulius Cafar, Plíníus, Pomponíus Mela& quidam alij, quo»rum quídam eos appellant Sedunos acres, quod profecto non uulgare eft teftímoníum£rauitatis& magnanimiítatís eorum. Quando uero& ob quam caufam bxc regto po»ftea Valefia& uulgo tvallís eft appellata; ínueftigare minime potui. Fíeritamen poteftquod uocabulum illud natum fitá latína uoce Vallís, aut ab atce Sedunenfis cíuitatis V a»lería,quam hodie ínhabítant Canonici cathedralis ecclefíx. INoftro xuo díuídítur hzcre^Superior V4s gio infupertorem& inferiorem Valefíam. Superior babet línguam germanícam& eft.lea. propríe tractus Sedunenfis, ínctpíens à Furca excurrens ufque ad marcam regíonis,

quz eft fub Seduno íuxta amnem Motfum, complectíturty feptem Defenas feu dícece7

fes, quas illí Zenden uocant, nempe Sedunum, Syder, Leuck, Raren, Vifp,Brig&Gombs,habenttg fíngulz dícecefes fuos íudíces& otliciales.In hís dícecefibus inueniun»

tur triginta parocbíales ecclefiz. Inferior Valefía utitur lingua Subatdica, incipittgàmemorato amne Morfo,& extendítur ufque ad pontem fanctí Mauricíi, cuíus íricolz o7

lim Veragri dicifunt. Noftro uero tempore paret fuperiori Valefiz; quz illis dat prz»

fectos X iudices. Habet auteminferíor Valefía fex communítates quas íllí aocant nexíl^

la feu banería, nempe Gundes, Ardon, Sallien,Mattínacht, Intremont& fan&üm Mau

ricíum,& ín hís inueniuntur uígintiquatuor parochíales ecclefíz. Habuit quoque plu»

tímas arces, antequama füperiori Valefía expugnaretut,

fed funt omnes fere dirutz,ledecím fcilicet, nec permittuntur alíz extruí, ad prxcauendum futuram rebellíone.Po^pulus ín Valefíaeft hodie erga exteros,quantum ego aduertere potuí, ualde humanus X affabilis, totuscpbenefi^cus.Interfe uero paulo rígidiores, quàm deceat amícos& Auicínos. INam habent confuetudínem quandam uete». JF

rem& íus quoddam mirabile, uulgi approbatione tece^

ptum,quod illi uocant Matzen., lllud ením fi ante xdes alíd4l cuíus fufp£fum fuerit, profcribítut ille quodámodo, pelli iwiturtg ab omnib.bonis fuis. Accurrüt paffím omnes uiciníregionís,deuorantq; omníaillíus,homíneillo non auditoneq; ad íudíce prouocato.Eft at Matza radícit arborearüaut uítíi míra quxdam perplexío, cuíimponuntdeforméquandam X manu fculptam humanz faciei figuram, quxprzfe fert larnam& terrículamentum quoddam. Audiomagifirat& non poffe cópefcere furentís populi infania,quando cum fua Matza ad xdesalícuius hominis fufpi; tione crími^

Seduni deres.

THIUR HEESM" fi Dapoltoli, fribus domini