376 De Germania— Deciuitate Bernenfi& eius exortu.
Ernafiannosnumeresnonadmodum uetus eft;fíi fítum&cultum,fi mores& cíuilitatem,fileges& ínftítuta; fi poten
tíam acuírstitem cognofcas, nullí urbium cedit, De cuíuscofiructíone fic legimus. Bertholdus dux Z eringefís quar
tus huius riomínís,confiruxit fuo tempore;duo Fríburga,id eibibera caftella fonat enim Friburg liberum burgum;unum fcilícetínBrifgoia& alterum ín Nuchilandía. Fuít uír iuftus& rectus,Hicobfídioníslegem,;cuam Germani Gifel uocant, íntroduxifi e dicitur.Et quo fuí fubdíti firmíorem& tutiorem in INuchilandiía habenya rentmanfíonem,deliberauit alíam excruere cíuítatem íuxta árcemfuam,qux Nideck appellabatur,ín penínfula qux Saccus uocabatur, quam tücfylua auercína occupabat, Quodam autem tempore quum ídem Bertholdus uenationi intenderet,€ e— dícebat ad fuos:Ciuítatem quam exiruere ín hoc oportunoloco deliberauímus,nominari uolumus uocabu/lo befiíz, quz nobís prímü occurterít& cap:a tuerit,Ceperunt aüít urfum,qué Germani bere uocat. Cumgín eoloco,ut díxímus,plurímz creícerent quercus, ubícíuítas erat conftruenda,omnes fere arbores lie fuerit
prodomorü(tructura infüumptz. Vnde€. operari; uulgo dícebantquum refecarent arbores:|
Qadre Bérhd
fjcwocata, Holtzlafs dích haue gern die ftat mufs beiffen Bern
Cuíus rythmi híc eft fenfus: Arbores fíníteut feceminílibéter. Quoniam cíuitas í(ta uocabítur Bern.Eftíragghuíus cíuítatis fitusuelutí ín penínfula, quam facít Arola luuíus;quí tam magnus eft;ut nauigari poffit. INàad pmerídíem urbis fluit amnís ille in demíiifoloco ab occí^ ICCUTatsdente ín oríentem,& tunc refiexus pecír occafumad ía||&um CER de Ícilicet eft longitudo cíuicatis, oficg; amnís eft cíuítati loco foffzaqua inundantís,nifi quod ab occídente ad iactum balifiz fundus cíuitatís coheret continentí:qui((thmus fi perfodererur haberet Berna tormàá.T ínfulx. Eft aütd: à meridie& aReridics fepterioneualde profundusprofpecius ínfubiectam decurrcnté a.jud,ab orié:e leniseft aícenfus infummi:a:é cí^uítatis. Adía/cens folum o^mnium rerumeft ferax preterdj uíni;fed quod haud procul Bernates ex fua terra petunt optimá. Crefcit etiam ab uno latere cíuitatis uinum,fed quod neq; celebre eft nec multi. 1tag; Bertholdus quartus;huíus urbís condicor,conceílitín fataanno domíní 1:85. príufquá ciuitati covlophonem ímponerer;eíus operís confummationem relinquens filío fuo Bercholdo quínto& ultímo duci Zeringenti. Genuít quidem híc quíntus Bertholdus ex uxore filía comitis de Kiburg duos filios,quos aobiles regíonis ueneno extinguí curaueruat, ob ídpotíffimum quod arbitrabantur Bertholdum ducem,odío& xmulatione confummaffe xdficíum ciuitatís,undeeos ín iugo feruítutis contínere poffet. Filijs autem& medio fublarísipfe Bertholdus ualde indoluti;exafperatusdp dixiffe fertur.Ecce progeníem meam ueneno exinxerüt,eX ego eos hac cíuitate infíciam ufq ad extermínium, licuc& eR indeeftfecutus;
22228
77
JA SR.Pm
V
7
"ui
d.
€2i« 2Íar
In hocfpacio quod olím propter figuram Saccusuocabatur condita eft urbs Berneniis cum uibuslongiflimis& perpetuis plateis.
Septétrío