Buch 
Cosmographiae universalis Lib. VI : in quibus, iuxta certioris fidei scriptorum traditionem describuntur, omnium habitabilis orbis partium situs propriaeque dotes : Regionum topographicae effigies. Terrae ingenia, quibus fit ut tam differentes & varias specie res, & animatas & inanimatas, ferat. Animalium peregrinorum naturae & picturae. Nobiliorum civitatum icones & descriptiones. Regnorum initia, incrementa & translationes. Omnium gentium mores, leges, religio, res gestae, mutationes : Item regum & principum genealogiae / Autore Sebast. Munstero
JPEG-Download
 

Bifnenfie me:tallicus appasVátis,

Eutd grub.

43 De Germania

mzalíaaquatilía producit,puta pifcium fpecíes,ranas alia reptilía,tales figuras píngit&ceffingít natura cupro puro ín füperfície petrarum míneraliá;ut diftíncte cognolcere queas ex figura fpecíem anímantís. Mifit mihí unum eorum lapidum Spectabílis& prudensuír Iohannes Hubínfaccus,à quo ifta habeo,qui iudícis fungitur officio ín mínerís Leber,thalenfíbus(quantum attínet ad domíníum Kapolíteínenfe) ín quo lapídehuíufmodípi,Ícís figura;qualem híc fi^gnauí,eft deformata,Germani uocant Olruppa&! Treifam, habetty íngensepar. Eíufcemodí píctoslapídes ínueni quoqj fuperioríanno Auguíte apudFuggeros, quum illorum| antiquítates dífpícere. V^tunt metallarij illi Manfzfeldenfes mírabilibus adcoheicendam aquam inftrumentís,multíscg artíbus& equís illam exhauriunc. INon potfunt eauerbís explícarí,oculorü obtutibus facilius quam fermone dígnofcítur eorum in^enium,In Miífnenfibus montibus utuntur ínftrumentís quas wir totas uocantsquaE uolubilítate duo marfüpía íngentía ex recentíbus pellibus bubalís confecta, demi:tüt& aquís ímpleta extrahunt. Factum eft marfupium unum ex tribus pellibus,capaxty eftíntegri plauftrí.Mouetur hoc artíficíum tanta celerítate;ut ínterdum fcíntillz ígnís ex madídís lignís excutíantur.Superat(g omnía alía ingeníofa ínftruméta, quibus aqua ex profundítateextrahítur,omniaq; puerilía cenfentur,;fi huic conferantur, INulla hodíe eft ín Europa natío,quxtam díues eit in metallís,ut Germanía,etíamíi mínor pars argentí Giermaníci apud Germanos cudatur ín monetam:producít enim noftra tellus cuprum, ftannü, plibum,ferrum,habet míneras falis, Mercurij, uítríll,& c.pugnaátgy contra nos ínímici novfttí noftrís merallís.

De aroentifodina Leberthalenfi..

Ocushuíus fodiix eft ín Vofago monte,ad occafum cíuíitatum Colmaríze& Se^leftadij ín limitibus ditionis domínorum deRapoltftein,itínere fexaut feptem ho

rarum áSeleftadío díftans;fuittg olim à memoratis domínís de Rapoltfiein certo

ínagto deprehefus. Anno autem Chriftí i25. poft ruflícorum feditionern, quumdomunide Kapoltíteín multís annís ímpenfas feciffent ín ualle Furtelbach;extruxíffenttgcaput fodinarü,uulgo Fundgrub appellata& hodíe fanctus Guilelmus dícta,& fímul eo^dem tempore ín fodina fandi lacobíá parte Lotharíngix largam argétí uená ínueniflent,alle&i Metallici operationís fux copíofaretributíone,ubíq; ín motibus per totam uallemconati funt fcrutarí uifcera terrx atq; eruere foecum eius ínternum. Inuenerunt atit multosantíquos puteos& foueasantíquz fcrutatíonís,quos Bíngen uocant,unde didícerüt(idquod uetuftx quxdà teftantur litere)olim quocj ín locis illis homines metallis ínhíaffe:fcd non conftat ob quam caufam huíufmodií fodínz derelictx fuerint;nifi quod quida putant;ueteres IMetallicos coactos à labore fuo defiftere propter aquarum ínundationem,quum illi folum puteos nonautem cuniculos ut hodie fíeri folet,egerínt;puteosty proefundos fecerínt,utaqua ui fuaillos abegerit. Hodie dux Auftriz& domínus de Rapolt/Ítein exquo partícípant ín decímis,habenttg comunem przfidem fuper omnes fodínasexcepto capíte fodinarü,cuíus nomen eft fanctus Guilelmus;qui putens propríus eftdo^minorum Rappolfteínefium. INomína relíquorü puteorum& fodínarü habes fignata ínfigura uallís Leberanz;ubí& explícatit uides latus Lotharingia cum fuis fodinis.Feruntmontes ifti galenam;plumbum;metallum argentaríum unde extrahítur argenti, plumbánígrum X zs,íd efl,cuprum. Putant autem ab anno Chríftí 15:8. ufq; ín prefentem annum,fingulis; annis$500,matcas argenti elaboratas ex rudibus& fylueftribus illis montibus.Quía& anno Chrifli 150.ín puteo Furnus dicto,& anno 1539. ín fancto Guilelmo exci^fum eftargentum purum;fingulís uicibus círcíter tría talenta feu cétenaría ín una íntegraportíone. Sed& cottídíe fereínueniturargentum fíncerum,exiguis tamen portíonibus.Nomina