ret$4

mnatus: nequDrawaricater autem ett,

e enim füf&citcalumniatum, ltem pravaricator.quafi varicator, qui diverfam partem adju-vat, prodi caufa fua; quod nomen Labeo à varia cectatione tra-Qumait: nam qui przvaricatur, ex utraque patte conftitit, quin-imo, ex advería. S. 5- Iteni ff qui furti 2 vi bonorum raptor, in-juriarem, de delo malo fao. nomine dapiatus, pacturve enit, fimili modoinfames fint, s. PAULUS lib. 5. ad Edictum.Uóniam intelligitur confiteri crimen, qui paciícitur,(. ULPIANUS lib. 6. ad Edi&um.Usi accipe, five manifefti, five nec manifefli.$.1. Sed fifurti, vel aliis famofis ationibus quis condemnatus provoca-vit: pendentejudicio nondum inter famofos habetur. fi antemomnia tempora provocationis lapfa funt, retro infamiscft: quam-vis, fi injafta appellatio-ejus vifafit, hodienotari puto, nonretronotatu$.2. Si quis alieno nomine condemnatus fuerit: nonlaboratinfamia:&ideonecprocurator[meus] veldefenfor, veltutor, velcurator, vel heres, furti, vel ex alia fimili fpecie condez-natus, infamia notabuntur: nec ergo, fi ab initio per procurato-rem caufaagitataeft,$7. Pa&usve, inquit, erit: pactus fft acci-pimus, fi cum pretio quantocunque pa&us eft. alioquin& quiprecibus impetravit, ne fecum ageretur, erit notatus: nec eritvenizullaratio: quodeftinhumanum. T Quijuffu Pratoris pre-tio dato pa&useft, non notatur.$. 4. Sed& fi jurejurando delato,juraverit quis, non dediaw[e, non erit notatus; nam quodammo-do innocentiam fuam jurejurando adprobavit.$.5. Mandari coz-demnatus s verbis Edi&i notatur, non folum qui mandatum fufce-pit; fed& is, quifidem, quam adverfarius fecutus eft, non praftat:utputa, fidejufli pro te,& folvi, mandati re fi condemnavero, fa-mofumfacio.$.6. Illud plane addendum eft, quod interdum&heres fuo nomine damnatur,& ideo infamisfit, fiin depofito velin mandato male verfatus fit. Non tamen in tutela, velpro focioheresfüo nomine damnari poteft: quia heres neque in tutelam,neque in focietatem füccedit, fed tantum in«s alienum defun&i.$.7. Contrario judicio damnatus non eritinfamis. Nec immeri-to: nam in contrariis non de perfidia agitur, fed de calculo, quifere judicio folet dirimi.7.PAULUS lib. 5. ad Edi&um.]R2aionibus, quz ex contractu proficifcuntur, licet famofz fint,& damnati notentnz, attamen pactus non notatur. merito: quo-niam ex bis caufis non tam turpis eft pa&io, quam fuperioribus.G$. ULPIANUS Iib. 6. ad Edictum.

Exero, inquit,»»ort»o merito adjecit Drator, cum eum zortuum ef]féiret: ne ignorantia puniatur. fed cam tempus lu&us conti-muumet, merito& ignoranti ceditex die mortis mariti:& ideofi poft legitimum tempus cognovit, Labeo ait, ipfa die& fumeretam lugubria& deponere.9. PAULUS dib. s. ad Edi&um.losa lugere non compellentur.$.1. Sponfi nullus iu-&us eft.2. OQXe IDEM lib. 8. ad Edictum.vOlet à Principe impetrari, ur intra legitimum tempus mulieri nubereE pir NM Qu: virum eluget, intra id tempus fponíam1I. ULPIANUS lib. 6. ad Edictum.Libor autem& parentum luctus impedimento nuptiis noneft..$. 1. Etfi ralis fit maritus, quem more majorum lugeriTon oportet, non poffe eam nuptum intra legitimum tempus collo-Url: Prator enim ad id tempus fe retulit, quo virelugerctur, quifolet elugeri propter iurbationem fanguinis.$ PomponiusCm, quz intra legitimum temus partum ediderit, putat ftatim pof-*muptiisfecollocare: Quod crum puto.bs folent antem iugeti, ut Neratius ait, hoftes, vel per-AST amnati: nec fufpendiofi, nec qui manus fibi intulerunt,tedio vitz, fed mala confcientia. Si quis ergo, poft hujus-Rodi exitum mariti, nuptum fe collocaverit: infamia notabitur.m Aum etiam, qui eam duxit, fed fi fciens: ignorantiam urnonjuris, fed fadi. T Excufatur, qui juffu ejus,Ius poteftate erat, duxerit:& ipfe, qui paffus eft ducere, nota-M T Ie&e: nam& qui obtemperavit, venia dignus eft;qii pallus eft ducere, notari ignominia.: e 12. PAULUS lib. 5$. ad Edi&um.Ui infa y

Au patris duxit, quamvis liberatus potcítate patria eam re-timuit non notatur,

tit

^

De his, qui notantur infamia,

Calumniater. ita demum notatur, fi fuerit calumni: caufa da-

|

i

162eie EE E ne DM EE Re13. ULPI ANUS lib. 6. ad Edictum.

Uid ergo fi nop ducere[fit] paffus, fed poftea quam duxit, rs-tum habuerit: initio ignoravit talem effe, poftea fcit? Nonnotabitur.. Przter enim ad initium nuptiarum fe retulit.$.1. Siquis alieno nomine za(ponfalia conftituerit, non notatur: nfejus nomine conftituat, quem quamvejn poteftate haberet.— Certequi filium, vei filiam confituere patitur, quodammodo ipfe vidc-rur conftituiffe.$.2. Quod ait Prator eodem tempore: nonijnitiafponfaliorum eodem tempore fa&orum accipiendum eft, fed fiinid tempus concurrant.$. Item, fi alteri fponfa, alteri nupta fit:ex fententia Edi&ti, punitur.$.4. Cum autem fadum notetur,etiamfi cum ea quis nuptias vel fponfaliaconftituat, quam uxoremducere yel non poteft, vel fas non eft: erit notatus.$.5. Excompromiffo a1biter infamiam non facit: quianon per omnia fen-tentiaeft.$. 6. Quantum ad infamiam pertinet: multum intereft,in.cauía, qux agebatur, caufa cognita aliquid pronunciatum fit,an quadam extrinfecus fint elocuta: nam exhis infamia non inro-gatur.$.7. Poena grayior ultra legem impofita exiftimationemconfervat: ut& conflitutum eff,& rcfponfum. utputa, fieum,qui parte bonorum multari debuit, Prafes relegaverit: dicendumerit duriori fententia cum eo transa&twn de exiftimatione ejus: id.circaque non effe infamem. Sedífiincaufafurti nec manifefti inquadruplum jndex condemnavit: oneratum quidem reum poenaaucta(nam ex furto non manifefto in duplum conveniri debuit)verum hanc rem exiftimationem ei non confervaffe; quamyis, fipoena non pecuniaria eum oneraffet, transactum cum eo videtur.$. 8. Crimen fiellionatus infamiam irrogat damnato, quamyispublicum non eft judicium.14. PAULUS lib.$4. ad Edictum,Sus, cujus nomine noxale judicium dominus acceperit, dein-de eundem. liberum& heredem inflituerit: exeodem judiciodamnatus, non eft famofus: quia non fiio nomine condemnatur:quippe cum initio lis in eum conteftata non fit.15. ULPIANUS lib, 8. ad Edictum.Otatur, qua.per calumniam ventris nomine in poffeff£onemmiffa eft, dum fe adfeverat przgnantem::16. PAULUS lib. 8. ad Edi&um.

A( Á——u€—

m

3

i

tiam paffus,rio recita-

/c

MARCELLUS lib. 2. Publicorum.opter quamIn ex-

pi

C?» non pragnans effet, vel exalio concepiffet.7. ULPIANUS lib. 8. ad Edi&um.Ebuitenim co&rcerj, quz Pretorem decepit. Sed ea notatur,qua, cum fuz poteftatis effet, hoc facit.18. GA JUS lib. 3. ad Edi&um provinciale.A, quz falfa exiftimatione decepta eft, non poteft videri per ca-Iumniam in poffefione fuiffe,19, ULPIANUS lib. 8. ad Edictum.N?^ alia autem notatur, quam ea, de qua pronunciatum eft,calumnia caufa eam fuiffe in pa[fffonenm miffam.* tIdque& inpatre ezit fervandum, qui calumnis caufa paffus eft filiam, quam inpoteftate habeat, in poffeffionem ventris nomine mitti.20. PAPINIANCUS lib. 1. Refponforum.Q? hac yerba fententiz Prefidis provincie, callide commento vide-ris accufationss juftigater fuiffe: pudor potius oneratur, quamignominia videturirrogari. Non enim, qui exhortatur, manda-toris opera fungitur.21. PAULUS dib. 2. Refponforum..Ucius Titius crimen intendit Gajo Sejo, quafi injatque in eam rem teftationem apud Prafeét: recivit: Przfe&us, fide non habita teftationis, 7 djuriam LuciumTitium paffsm effe a Gajo$ejo, pronunciavit.. Quxro.an teftes, qua-rum teftimonium reprobatum eít, quafi ex falfo teftimonio, interinfames liabentur? Paulus refpondit, nihil proponi, cur hi,de quibus quaritur, infamium loco haberi debeant: em. nonoportet ex fententia, five jufta, five injufta, pro alio habita ali-um pragravari.22.Ctus fuftium infamiam non importat, fed caufa,id pati meruit, fi ea fuit, qux infamiam damnato irrogat.teris quoque generibus poenarum eadem forma ftetuta eft.21. ULPIANUS lib; 1. ad Edictum.-:p^r,&liberi utrinsque fexus, necnon& c«tert adgnati velcognati, fecundum pietatis rationem,& animi iui patientiam,proutquisque voluerit, lugendi funt: qui autem€o5 non eluxit,non notatur infamia. 24 DEN

L