^in£faiam:À^S noncreditis uerbis, faltem oculis ueftris credite:& ex coe:- torum elementorüqp omniii feruitute, poteftatem. dominiἪ*.' πρρίτατο, Q.ui educitin numero militiam eorum:id eft coeCUN lorum:& offies ex nomine uocat, fubaudit ftellas.De qui;Ὁ Ῥδαφόια bus&in pfalmis canitur: CLui numerat multitudineftellarum:& omnes eas ex nomine uocat.Síue militiam coeli,an'' gels interpretemur, S omnes codlorum exercitus:de qui^Dafo.7.c bus& Danielloquitur: Milia militi miniftrabantei:& de;cies centena milia affiftebát illi. Vnde δὲ dominus fabaothappellatur,qui no(tra lingua dícitur, dominus militize atq
ην
li
COMMENTARIORVM HIERONYMIIN ESAIAM PROPHETAMLIBER DVODECIMVS
arcoícísíacob&loquerísifrael:abfcondita
cxercituum fiue uirtutum. Educitautem iüxtà numerii coe.|Geius.b lorum militizut& fol δὲ luna& a(tra cateraqu& Abraham.
UE Nbnumerare non potuit: illi numerata finit& feruiant officiodelegato:dt eundécoeli curfum fol uno anno,lucifer uefpcgbiennio,luna fingulis expl«t menfibus: omnefcp ftelle cer,
tis temporibus peragant:& quadam ex his uocantur erran
tes:atqp inzquales earum motus;oculis non mente οοπίρ!’cimus: nectam intelligimus, d$ rniramur: Magnitudo emfortitudinis dei fuo facit ordine cuncta feruire. Siue iuxtaLxx.a multitudine glori δὲ potentiz uirtutis eius,nihil edlatere poteft: fed omniü uias rationefcp& curfus, creatorismaieftate cognofcit;
€ómentaríj undecimi in Efatam prophetam finis:
DIVI HIERONYMI PRESBYTERI IN DVODECIMVM COMMEN' TARIORVM ESAIAE AD EVSTOCHIVM VIRGINEMPROEMIVM i E de
zi Vllus tam imperitus fcriptor eft, qui le&torem tion inueníat fimilem fuí: maltog;IQ pars maior eft, milefias fabellas reuoluentium: dg Platonis libros. In altero enim
8 ludus& oblectatío eft:ín altero difficultas δὲ fudor míxtus labori. Denig; Timeád FEN ld de mundi harmonia;aftrorumq curfu δὲ numerís difputantem:ipfe qui interpreta;tus eft 1 ullius,fe non intelligere confitetur, T eftamentum autem Grunníj, Corocottz, Porcelli:decantant ín fcholis puerorum agnína cachínnantium.Teitur& nofter Lufcius lauiníus;fruaturteftibus ímo fautoribus fuís:uíncatqy multitudine:quía forfitan uincit íngenío.Mihí fufficit paucotuin teftimonium:& amicorum laude contentus fum,quí ín expetendis opufculis meis,amo;/renoftri labuntur,& ftudio fcrípturarum: ac nonnullos fore arbitror qui hoc ípfum qd' ad teEuftochium fermonem facio,obtrectationi patere contendant: non confyderantes Floldam&tip B Annan ac Debboram uitis tacentibus prophetafle: δὲ ín feruitute chrifti; nequadg differentíáfcxuü ualere,fed mentía.Duodecimus ergo ín Efaiaexplanationü liber hoc habebit exordíá. ἡ
εἰ(cripturarü teuerba docuerunt: fiue iuxta Lxx; ignorasganó audifti,qd' aeternus de? δὲ creator omnii diis:oia no
uit:oja cótinet:oía fua maieftate difpefate Nec aliqn deficit,
nec laborat;ut tuü iudici nó intelligat:& abícóditz(int abeo uíz tua€ Nec eft
σενα"xz idtinueftigatio fapié
Q n enum Ot tízeif:ded loco iltud
: casíacob:& qd lo.Apfifüptüreor:incó/
A. prehenfibilia iudicia
cutus es ifrael di ee& iucftigabilef uiae
céssAcodita eft uía mea Δ. illius: Siueut Lxx.trà
deot& deusineus Tudidd ftulerüt:nó efuríet, cmeü abftulic;& receffit: δὲ
nó laborabit. Vbi emcib? ibi frequéter efu;nücnefcís,& non audiftiz
ríes fi cibü detraxeris:
— dn. eft vía mea"e. eft uia mea adio: a deoἼΩΝ üomnipotentis dei. ΤΩ een evifilirouni tanta fit magnitudo: meo iudici feu eráfibit:m utnihil eum latat& ΝΗ Πα ποίςί5 aut no audi"in omnia illius arbitrio-ω, 9. dnets gubernétur: quare di, R 1 deus femp ítern?:diis 3(πμ cisiacobiideítduetri. creauitterminos terra:noism busque appellaban/
ifrae], decé α[ία tribusin famaría: qua ἰᾶ ca/
ptiuz ductz eftis in affyrios: Abfcondíta eftuia mea ἃ domino:&à deo meo. iudicium" meum tráfibit: Et eftE i Fo τρῶν deüἐμ terrenanon pertinent:nec confyderat quídunufquiíg noftrü ge;
rat. Vnde& nos ab ho
ftbus iniufte oppri/mimur:& in iumento
rum& pifcium fimili
Ἄβας, tudinem,iuxta Haba;cuc abfq; ullo re&tore
am
nacἡ
isa 4
tur iuda:& loqueris|
deficiet neqjlaborabit:neceft M fapiétíz ei?.Qui datlaffo ytuté& hís
q no habétfortitudíné ro:
bur multiplicat. Deficent
pueri& laborabüc:& íuue -
nes ín infirmitate cadent.ui αὔτ fperát idno:imutabüt forticudíné:affumét
pennas ficut aquilz: cur;
rent δὲ non laborabüt:am
bulabüt& non deficient.Taceant
difpdimur. CLuib? idit de^: Nungd neícis: nec pracede/
* G&ubiefuriesjbi&la7de? atern?:deus qcreauit— bor. Cumautein deoterminos terra:no efuri et hazcnó fint: cur εί’
neclaborabít:nec eft ínuétío prudétíz ei?.Qui datefarictib?fortitudine:& nódolétibus moeroré.Efuriétem iuuenes:& laborabütadolefcétes:& electi ínfir/mi erüt. Quuíaütexpectátdeü:mutabüt fortítudíne.Affumétalas quafi agla:current& non laborabüt:
gradientur& non efuriét.Innouamini
manas íungitis paífioneseqn poti? ipfe εἴαrictib? δὲ laffis dat fortitudine:& quíde£ idfzculo effe áfi nihili;
uirtuté roburcg multi
plicat: ftue iuxta Lxx;q tribuit nó dolétib?marore, Eft em tnifti/cia quz ducit ad mor;té:X 6trifticia ᾧ ducitaduita. Vr his q hritcor ipoenités dat triftíεἰᾶ, ut pctà fua intelli/gat.Et qa mfti gaudét1n corporís fanitate:8cadolefcétià atqp pueri,tià putát effe ppetua:
igit& dicit: qd flores atas cito concídat, X corparobufta
1mareeícati
C
Rom4rd