Brutis ineffe va

tioné recondita./

* kveliifer(rAyr

Rruta effe av-tum experta,

Homo folus fcizenti£ capax.

Homo folus di-atr. rationa-lis, quod ratio-ne c&terió ante-cellat.

Ratio nobis ineft cómunsiscumdus.

Fortune improbitas,incoflan-taq;.

Mercurg cómendatio, cem o-mnium artiumAntoris.

Ineruditorumbominum süfe-lictas,

iwImperitoris in-

feli ito 1l-luf eft quáto genus eorum

eft clarius.

Plulchritudo ar

tenon excuita,iw H

el inutilis.

1 G.d4L: MD BON.4S8S" ARTES DISC EX HORT. 1

GATFNI

PERGAMENI EXHOR T A-TIO AD BONAS ARTLESDISCENDAS.

uá,fermocinatricémve,qua nosipfi praediti fumus: eam tamenquz fecundüm animi intelligi-tur, quam iwadferey vocant) hoceft, rationc intus delitefcentem,fortaffe nobif-cum habent omnia cómunem, licet alia magis,alia minus.Ceterüm cüm animantia omnia fintartis omnino expertia(paucis quibufdam exce-ptis, quibus natura magis quam inftitutione cótigiffe videnturartes) folusautem homo fcien-tix capax,quancung, velit arté percipiat,ac tumea quz fubter humum, tum ea qua fupra ccclosfunt, contempletur: ac denig omnium bonortimaximiü,nempe philofophiá,fua fibi paráritin-dufiria, meritó folus is diciturrationalis, quodratione cxteris omnibus antecellat.Q)uare lon-gé turpifsimü eft,hancipfam rationis vim, quaenobis ineft cómunis cum Diis, negligentes, ca-ducarum rerum ftudio teneri, ac fpretis artibus,nosimprobz fortunz cómittere, quz plerung;bonis viris pofthabitis,quort oportebat habe-ri rationé,locupletat indignos, ac neid quidemcóftanter,fed tantifper donec, pari qua dedit te-meritate,rurfus eripiat donata. Quá deam quiinfelices fequuntur, omnes infeliciter pereunt.Contrá vero qui Mercurio,rationis domino,o-mniíq artis autori,fe addicüt, nun deftituüturab eo,fed quandiu fequuntur illum,femper eiusprovidentia, patrocinio,& fplendore fruuntur.Qui igitur pendentes ex ipfius folo nutu fortu-nz,honeftifsimas artes& difciplinas,ceu virus,torué intuentur,& cüm interim equos ipfos&canes artium exercitiis erudiant, famulum autéignanü,nulliifq peritum artis, nullo precio di-gnum exiftimét,curent praterea& agros, X ce-teras poffefsiones,vt qugq fit quamoptime ex-culta,folos feipfos negligunt, abdicántg; ab o-mniliberali inftituto,nehoc quidé intelligétes,animá habeantnecne, an nó ij, quamvis Cra--fo ditiores fint, omnit abiectiísimi exiftunt,co-temptifsimiífg famulis fimiles? Eiufdem farinavidentur, qui nobilitate fui generis venditant,atq; hiuc fibi placentes, erigunt crifras:quanquánon vident infelicifsimi,qui generi non refpondent fuo;eos magis cótemni,quàm obfcuro lo-co natos.Siquidc imperiti,qui genere funt vehementer obfcuro, hoclucrifaciunt, quod plerig;nefciant,quales namillifint. Atquos decus&claritudo generis non finitlatére,quid aliud fructus ferunt ex illa nobilitate,nifi vt eorum infe-licitas fitilluftrior:Proinde fi quis fapit,ad exer-cendam arté fe conferat:per quam fi nobilis fuerit, videbitur generenon indignus: fin minus,fuum ipfe genus nobilirabit.Sed necob elegan-tem corporis formam,quenifrarte fuerit excul-

10

20

v[9]

50

60

ta,prorfus ad omnia eftinvtilis, debemus ani-,

mi venuftatem negligere,que tanto illa diguior

& excellentior eft, quanto ipfe animus corporevidetur effe quippid praftantius. Oportet itagjadolefcentem fuam ipfius formam ad fpeculumcontemplari: qui fife confpexeritfacie pulchra,advigilandum eft,vt talis fit etiam animus: exi-ftimétg; vehementer abfurdum,in formofo corporeanimi habitare deformem. Rurfus,fi fe viderit effe forma corporis infelici,tanto magis illi curandum eft,vt elegantem efficiatanimum,quo audirepolsit illud Homeri:

Eft aliquis, cui forma parum fit corpore felix.

Sed comptis formam uerbis Deus ornat, e7'c.Quodautem nec ipfa Athletarü profefsio, quzpollicetur maximü robur, gloriamq; apud vul-gus conciliat, etiam componi debeat cum arti-bus homine libero dignis, vel hincnobis licetcolligere, quod cüm variz fint bonoriü fpecies,quz natura hominibus infunt;putà que adani-mum,quz ad corpus,& quz ad facultates extre-riores fpectát,nullam harum Athletz, nein fo-mniis quidem,agnofcunt.Siquidé quod ad pri-mam attinet, animam habeant necne, prorfusignorant Athleta: tantum abeft, vt illam fciantetlerationis participé, Etenim cüm femper ma-ximam vim carniü,fanguinifq; coaceruent, ha-bentanimam fuam velvti multo immerfam caeno, vt nihil pofsit intelligere, veri n& minus ftupida fit, quàm brutorü animx. Cum auté fupramodum laborent,fupra modumg( vt dixi) ex-pleantur, manifeftum vtiq, eft, eorü habitudinemaxime periculofam exiftere: id quod fentiensHippoc.ait,fummeé bonam habitudine Athleta-rü in maximo verfari difcrimine: affectionémqAthleticam n6 effe fecundum naturá: melioremauté effe habitudine falubriorem. Quibus ver-bisnó folim negauit palám eorum exercitationem naturalem exiftere, fed ne habitudiné qui-dem illam dignatus eft appellare, quód obno-xia periculo fit, facilég; in diuerfum mutabilis.Iam quod ad formi corporis attinet,fic illis ha-betres, vt nó folü exercitatio Athletica nihil adpulchritudiné conferat, verumetiam plurimumobfir,ob ingluui illam,qua diftenduntur, ac fupramodum ingurgitantur. At fortaffenihil quidem exiis que expofita funt,fed robur fibi ven-dicabunt Athletz. Quod perdeos roburzaut adquid vtilezan ad agrum colendum?Perpulchreigitur vel fodere, vel metere, vel aliud quidpià,quod ad agricolationem pertinet,poffunr. Sedfortaísis ad res bellicas valet. Audi Euripidemigitur,qui laudes eorum canit,dicens:

Num aduerfus boftem preeliabuntur,maru

Difcos ferentes? Námne uibrata afpide,

Pedibus citi boftem fubmoucbunt patria?

. Nullus profettó: uana[unt bec,Vbi cominus ferrum micare ceperit.Ergo indeforté gloriatur, quod pre ceteris plu-rimum colligát,coaceruéntg pecuniarü. Atquividerelicet omnes iftos«ri alieno obftrictos,non folüm id temporis;quo exercentarté Athleticam,verumetiá dum ab ea dimifsi funt.C)uan-quam neid quidem preclarum eft, ex arte para-re diuitias,fed talem potius artem fcire, que fracta naui,fímul cum domino enater. Ex dictis i-gitur evadit perfpicuum,9 ingenuifsimi adole-

A

Animt"vens-flas prafivendapulcbritudinicorporis.

Athletarum

profefíio.

Bonorum[be-«ies tres.

Atblete omnigenere. bonoriéfant deflituti.-

Atbletars ani-mam effe velu-ti multo demerfam cano,

Athbletars ba-buudinem maximé.periculo-fam exisiere.

Atbleticam ex-ercitatione pulchritudini ob»

effe.

Atbletarum ef-Jerobur invtile

Atbletas omneseffe eri alieno

obstrictos.

Ars qua pA-randa.