Autumnus adficus. decli-
uat.
Ver noneffe di
sendum calidi"
C bumidum.
Temperiem ae-ris calida'atq;bumidam, effeomniwm alia-rum pefsimam,
nec reperiri pof
fé in quatuoranni tempori-bus.
Incorrupta fer-sari à. fric! doficco omnia,potrei ri à ca-lido et bumido.Boream f2rttzre imputria y-niuer(a.Auflrinum fla-tum putreface-re fingula.
Ver tempera-tumet falubernmm.
Animantia diGa effe calida€» bimida noabfoluté.fed col14ilata ad füirpes.
Canis. ficctorbomine.
Cani bumi-dior formicis etapibus.
Tem pera metovum collatioznes dine
Elementa. foladici abfolutéca.lida, aut bumida;autfrigida,
aut ficca.
fperi: necin humido& ficco omnino mediumftatum obtinet,quemadmodum ver, fed ad fic-cius declinar. Idcirco patére arbitror, necautu-mnü abfoluto fermone,& citra exceptionem frigidum& ficcum dicendum effe:ficvti neque vercalidum atq; humidum. Ego fiquidem, tantàümábeft vt ver, aut fi quid aliud efttemperatum,calidum& hümidum effe credam, vt quod planecontrarium eft,id affirmem,omnium fcilicet ac-ris temperamentorii id pefsimum effe, quod humidum eft€ calidum. Quod fané temperamentum in quatuoranni temporibus invenire nonpofsis:quamvis id in peftilenti aéris conftitutioneincidere aliquando videatur, quemadmodüHippocrates olim contigiffein Cranone memorat, vbi nimirum afsidué per eftum largo imbripluerat( quod calidi humidique ftatus eft pro-prium) quam intemperiem aéris comitati funtvarij& grauifsimi affectus, hauddubie dirz pu-tredinis foboles. Nam vt dàfrigido& ficco o-mnia incorrupta feruátur,fica calido&humidofacilime cGputrefcunt. Borez etenim flatus fic-cus& frigidus, omnia ij diutifsime imputria cóferuat.Auftrinus autem flatus, qui calidus& humidus eft,illa fubito ad corruptionem perducit.Ver itag; haudquai calidum& humidum pro-nunciamus, cim nectalefit;nec fi efler, vti fa-lubre effet; aut fanitati accómodum.At quatuorqualitatum miftionis qualitas, X medío tem-perature eius,& falubritatis eft caufa.Perperdmetiam faciunt, dum atatim temperamenta, adquatuor anni tempora transferunt, quum nonidem fit, aut fimiliter dicatur animalis téperiescalida& humida, ficvti aéris temperamentumcalidum& humidum dicitur. Qui error inde il-lis videtur ortus,quod n6 meminerint, animantia veteribus pronunciata fuiffe calida& humi-da, n6 proprie temperatura ratione, necfermone abfoluto;fed ad ftirpes,& demortua, collata.Quippe demortuis& ftirpibus,animantia cali-diora humidiorig funt. Quinetiam ex animáti-bus ipfis inter fe(peciatim collatis, canis quidéeft ficcior, homo autem humidior. Atfiformi-ce, velapi ipfum canem compares, illas ficcio-rcs, hunchumidiorem invenies. Ita idem ani-«nans, pravthomo, ficeum: prevtapicula, liumidum fuerit.Rurfas ad hominem collatum,calidum: ad leonem,frigidum erit. Calidus etiameft canis;vt viuens( cam mortuus non amplius'
[/V
i
calidus fit) non calidus auté,fi ad alterum com- 5
paretur canem. Atq; hcc quidem omnia per collation£ inter fe dicuntur. Quz veró in animan-tium genere conferuntur, alia ratione: ficvti e-tiam quzcung in aliqua animalium fpecie. Ca-nisnang ad formicam efthumidus:in animan-tium cenere eit ficcus, Rurfus, ipforum fpecia-tim canum;hic ficcus,illehumidus, alius(vtfascft cani) temperatus exiftit. Quod ergo abfolu-to fermone,necad aliud vllum collatum, voca-tur ficcum,id in folis eft elementis:fimilitérg; deceteris qualitatibus eft fentiendum. Nullum e-nim ceterorum corporum, prorfus calidumautfrigidum eft,fed fola elementa. Quicquid preterhzc ceperis, ex his miftis conftat. Ac proptereaper fecundam fignificationem, nó amplius ab-
DE TEMPER.AMENTIS LIB. Ll
10
40
6o
'quid etiam dicimus effe& iuftiti,n8 quz: men-fura& pondere, fed quz eo quód pro dignitate adivflitiam.convenit,zqualitatem explorat.Eft ergo tempe lentia quid.
A42foluta ratione, velvti fyncerum& à miftione alienum, reliquorü quodvis calidum autfrigidumdicitur. Ac duo quidem fignificata calidi, frigi-di, humidi& ficci, hac funt:alterü, abfoluto fer-moneloquentium, miftura carens atq fynceri:alterum contrariis quidem miítis conftans, ct-terim ex pollentis in miftura nomine appella-tum. Quo genere fanguis humidus dicitur, fic-vti& os ficcii. Formica vero ficca eft,& vermishumidus: fcilicet vt funt animalia.Dicitur por-ró vnumquodq fecundum genus, vel fpeciem,non modo calidum effe, autfrigidum, fed aliisetiam qualitatibus przditum, cum fuprá mediocreatq; mediü fuerit. Verbi gfatia, animal dici-tur calidum, ciim fupra medii temperie fit ani-mal.Equus calidus, cuim fupra medium tempe-rie equus fuerit, At vero in quoquegenerefpe-
ciévefuntmedia, queà fummis in eo genere, fpe Media in quo-ciéve, finibus equaliter diftant. Ac genus qui- que gencre, veldem eftanimal, fpecies equus& canis. Medium eee; que di-
ipi E: antur.
temperiein toto animalium oenere, efthomo.(^"^.;
p pies 5? Homo éi me- Y 0v fa
Á dist in toto ans!ci eufarcon,hoc eft, quadratum appellant, ab o- maliié genere.
Medium veró vt inhominum fpecie; qiiem Grae
mni exceffu, defectuve remotus. Quuifquis igi-tur fupra huncfuerit,is aut prorfus calidior, autfrigidior, aut humidior, aut ficcior erit: idquepartim abíoluto fermone, quia minimé vni ali-.cui priuatim collatus diciturtalis: partim non/abfoluto, quód fymmetro& medio totius fpe-cei comparetur. Ergo vnumquodg horü
autcum vniufcuiufq; tum generis; tum fpecieimedio id conferentes: vel deniq; fummi atq; impermiftum ipfum effe eftimantes, id quod fanead fola pertinet elementa. Quare ad tractationedetemperamctis illi duo primi modi nobis ran-tim funt neceffarij. Quoniá autem multa gene-ra funt, quemadmodi& indiuidua, ad qux có-parare poffumus, poterit idem corpus multismodis, calidum,frididum, humidi, atq; fíccamexiftere, fimul; fufcipere varias appellationes.Verü vbi ftirpem animáníve vllum, eucratG, fi-ue optime temperatü dicimus, nequa in ea di-étione, fimpliciter cGtraria inter fe cóparamus:fed ad naturam velanimalis, vel ftirpis referi-mus, cüm eorum quodg pro fua natura optimefefe habeat, optiméq; fuas obeat functiones. Sicenim dicimus animalia ipfa X frirpes optimá&mediam habere fuo in genere temperaturá, nonvtiq; abfoluto fermone,ac fi paritas exquifita càtrariorüm in iis reperiatur, fed quod ea medio-criras,qug ad poteftaté refertur, eis adfit. Ac tale
ratura equalitas, in omnibus animalibus tem-peratis,ftirpibifqynon ea que ex pari elementorum commiftorum mole fpectatur,fed que tumanimalis, tum ftirpis nature convenit. Conve-nit autem alids, vr humidum ficco,& frigidumcalido pra ponderet. Itagj ad interrogantem, cuius temperamenti fit homo:fi quidé vt in animalibus interrogatio fiat, ad id qd medio eft inter
ll- Temperaturacorporum quo.tupliater affusnani.
Temperatuva
n
4t