47 G.A L.
Calidum itaq; quod in«tatibus cognofcere cu^pimus, primum& maxime tactu diiudicemus.,Fietauté optimü iudiciü in alicuius infantis corpore. Poteft nang,& qualis calor illi ante bien-nium fuerit, in memoria reponi:& qualis nuncfit, poft duos forté vel tres interpofitos annos.Nam fi mutatio omino vlla ad calidi frigidum-veinfanti facta videbitur,nullü praterea nego-cium erit,qui vfq; ad florentem ztatem exceflusfuturus fit,colligere. Quod fi plures puellos plu
Aetatum calo-res qua metbo
e dif. us Coferre atate florentibus velis, fimiles peromnia,& natura,& educatione,fuis fimilibus cóferes, ita vt reliqua omnia, quátum fieri poteft,fint paria, vna tanti atate excepta, Siquidem incetrariis naturis difquirere differentiam atatii,citra maximá impofturam nó licet.Q uare te hisiam inftructum, ceu recte iudicaturü, ad ipfamexperientiam remitto. Quippe fi reliquis omni-bus quz extrinfecus adveniunt alterationibuscircuncifís, eas quz ex folaxtate proveniüt dif-
Tuerorum iue. ferentias perpenderis, nec puer iüuene, ficvti
numi;calorem nec iuuenis puero, abíoluté videbitur effe tibi
difme inter. calidior, cüm nimirum eorum calores differanty qualite^^ qualitate quadam, quz ex imparitate difilatus
Puerori calor gignitur. Eft enim puerorii calor magis halituo
mii: fus atg; copiofus, tangentíg; blandior. Floren-
Florentium ca- tium vero calor fubacre quiddá habet, atq; in-
lor acra. fuaue. Quz differentia occurfus adducit plures
vtcredant, florentiii corpus effe longe calidius.Res vero fecus fe habet. Nam quemadmodumaer, aut etiam lapis, aliquando pari calore cumaqua effe poteft, nullum eà faciente difcrimen,quod lapis ficcus fitjaqua humida: fic nimirü caloris equalitas in pueris, florentibüfq; invenie-tur, etià fr alter in humida,alter in fubftantia fic-ca reproífctetur.Quua ratione in pueris magis halituofus, S multus,€ fuauis: in florentibus ve-ro exiguus& aridus, nec fimiliter fuauis occur-fus caloris exiftit. Siquidem puerorü fubfrantig,vtpote humidz, multü foras efüluit: florentiumfubítantiz parü, vtpote ficce. Itagy neuter eorüfimpliciter videtur calidior, fed alter multitudi-ne eius quod difflatur, alter acrimonia. Quippeinfiti caloris, eidfqy blandioris,plus habet puer,
, quàm florens etate, à quo quid£ acrimonia ca-TaCu queri loris vincitur. Ergo calidifrigidig; corporis fo-
fides dus tactus eft iudex: humidi autem& ficci, vnàSicca omnia ef AS; cd DRAN
fedora. cum tactu ipfa ratio. Siquidé quod ficcü ett, du-Dwra que rum proríuscít:noó tamen fi quid durü efr, idem
DE. TEMPER.AMENTIS LIB. II
o
30
40
Juntnonnecef- ftatim€ ficcum crit, nifi mediocriter exiftat cali so
farià eff: ficca dum. Nam& quod d frigore concretà eft, durü
cernitur, ficvti glacies.Q uare nec fi quid cum ve
Molle cm me- heméti calore fit molle, idem ftatim eft humidü:
diocri calore cf verám cüm mediocriter eft calidum, tü zftima--fé bumidum.; T
re durím ne,an molle fit, oportet. Si enim mol-
le fit; humidum eft:fi durü,ficcum. Quz quidem
fi ficfe habent, partiü quz in humano corpore
durz fant, nulla eft humida. Neq; enim tanta in
co efle frigiditas poteft, vt aliquid in ipfo cacre-
fcere in duritiem queat. Poteft tamé quod prius
fuit fluxile,aliquando cócrefcere, vt adeps:at du
rum, ne fic quidem evaferit. Cómode igitur di-
€um veteribus eft,humidifsimà effe adipem.Se
Carni plures! cundo poft eam loco, carnofum genus. Eius
fpecies. plures funtfpecies, Prima quidem,quz proprie
60
4Scaro appellatur, qui fcilicet nufquam in corpo-re per fefolam invenies, fed eft porpetuó mufcili pars. Dein cuiufg viícerum propria fubftan-tia eft, cur ipforum tora actio tribuitur. Porró cerebri pulmonifg; corpus, proximum adipi eft,humiditatis ratione. Propinquam habet natu-ram hnis,ofsium medulla: nó eft tamen eiufdemgeneris cum ipfo cerebro,neq ctiam cum fpina-li medulla. Haccerebrum calidius eft,& humi-dius, eóq; mollius.Cuius anteriores partes tan-to humidiores funt, quantó molliorcs. Omniatamen hzc cute humidiora& frigidiora exiftüt:acbreuiter, omne exangue,frigidius eft fangui-ne przdito. Proxima cuti eft mollium neruo-rum natura. Duriores autc in humido& ficco,fecundum cutis naturam fc habent. At calore abeius natura tantüm abfunt, quanti confentienseít exangue corpus à fanguine przdito abeffe.Lienis autem,renum,& iecinoris caro, tanto cute eft humidior, quanto eft mollior:calidior ve-ró, quanto magis abvndat fanguine. Iam cor-dis caro iis omnibus tanto eftficcior,quáto du- cordis caro ca-rior:calidiorautem nó modó his,fed etii omni- lidior vniuer-bus abíoluté corporis partibus. At iecoris, lie- //cerporis par-nis,renum,pulmonif;g caro,fimplicis cuiufdam tibws.naturz eft, circa cuiuíq; vifceris venas, arterias,& neruos crefcens. Cordis fimplex carnis natu-ra non eft fed funtin eo fibre, quales in mufcu-lis cernimus, quibus caro circumharet, Atq; haequidem carnes cute funt calidiores:fibre vero d Fibre.cutis,partim paulà magis,partim pauló minus,*tum frigidz funt, tum ficce, partim fimiles omnino cutis fubftantiz.Porró omnes membrane cute funt ficciores:ligamentág ipfa,quáto cute duriora funt, tantó etiá ficciora. Tendones quoq;longe duriores funt cute. Cartilago veró poft ligamentum eft:ac deinceps mediü quoddam in-terea corpus, quod ravgexerdtpóosts riiodieuep qui- Chondrofjn-dam anatomici appellant,ac fi dixeris ligamen- defmos.tum cartilagineü.Os vero omnii quz cutis ope o,rit, durifsimum eft. At eorum quz cuteextant,ficcifsimus eft pilus: deinde cornu, mox vn- pj,gues,vngule,calcaria,& roftra, Succorum opti- Sanguis fucco»mus ac maximc familiaris eft figuis. Huius vel- rum optimus. -ti fedimentum eft fex, atra bilis. Quz idcirco. 4,4 p fextum frigidior, tü crafsior fanguine eft, ficvti fla- fanguinis,ua bilis longe calidior. Frigidi(simü vero achu- Prtwia feigidifmidifsimü omniü quz in animali habétur,pitui[imis C bumi-ta eft. Inftrumentü autem quo id cognofatur, difimii omniió^L x. H Sc AP er que"m corporeipfe eft tactus. Ac particule quidem, fucci cor 7,5,se,.poris,ad huncmodü fehabent.Iam vero craísi- Tatlus eft in-tudo& gracilitas habitus, corporum tempera- ffrumentum.menta fequuntur, non ea modo quz naturalia qalitatá di/-funt, fed etiam fi qua ex longa cófuetudine func.*enderm.c&tracta. Multos fiquidem, qui natura gracilesfuerant,pingues redditos vidi: contrág qui pingues fuerant, graciles: illis quidem ex ociofa&delicata vita, toto temperamento ad humidiusmutato:his vero,multa tolerantia,& curis& tenui victu perficcatis. Ceterü quibufcung latio-res funt venzij calidiores natura funt. Quibusanguftiores,cótra, magis frigidi. Caloris nangopus eft,has dilatare.Quare merito in idem recidunt, venarii quidem anguftia, cum habitu pin-gui& crafsiori: habitus auté gracilis, cü laxiratevenarum,
Carné nufauaper fereperm.
Exanouta o-mnia fiii jo-ra fnnt,[anguis
ne prediis.
Membrane.
Tendone:.Cartilago.
Pinguitndo ynde cotrabatwr.Gracilitas»n-de cótrabatur.Venis latiori-bus prditi,ca-lidzores, ficvtéangusiioribus,
fuigidions.