Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

$5

eft,etiam trahitur,id quod conftat, cim ob foramina illa interpofiti fepti, qux d lato ore magtsmagiíq inaneuftius procedunt: tum vel maxi-mé, quód cim in dextro cordis finu duo orafint, vnum quo fanguis invehitur, alterum quoemittiturin pulmoné,longé maius eftid quo. infertur, quàm id quo emittitur.Neq eft quod di-Gor putri à. 8 aliquis,abfumptum cfle fanguinisaliquid inma que per ipfam fubfantig cordis nutricationc. Siquidemeins fuperficié alia vena eft, quz in id varié fiffa difpergitur,difpernitur, n5. quay nec ortü à corde habet, nec fanguiné ab

ab eaque dex eo accipit. Manifeftü igitur eft, aliquá portionirum ventrem

in igreditur,

€arné vntuer-fam nutriri ex

fanguine,

Medullam effenutrimentum

efsibus.

Cartilaeinemnutriri ex mu-cofo quodambwmore.

Disiributio bwmoris veloxyercorpus, yndeacidat.

illius fanguinis,qui invehitur in dextrit ventri-culum,in finiftrü finü tranfmirti: cüm eti duo-rum numero quz in finiftro cordis ventriculofunt vaforü, longe minus id fit, quod à pulmo-nein eumducitípiritum, quàm arteria illa ma-gnà, quz ex eo procedit, à quareliqua omnes,quefunt in corpore,oriütur: ceu non fpiritü modà à pulmone accipiat, fed etiam ex dextro finu,periam dictas cómunes vias,(anguinem.Porrócarnes tum vifcerum omnitü,tum mufculorü,exfanguine exiguá alterationé confecuto;nutriuntur.Offa vero quo nutriátur, numerófa quz in-tercedat mutatione egent. Efi; qualis carnibusfanguis,talis ofsibus medulla. Nàá quibus fimi-lis eft fubfrantia, iis mutari inter fefas eft: qui-bus plurimáü inter ipfa eft difcrimen, ea fieri fimilia citra omnes qux in medio funt mutationes,nó poffunt. Tale quiddam& cartilagini eft mu-cofum illud quod ei circunfunditur: necnon li-gamentis,membranis,S neruis, lentus humorquiin mediis eorum fpaciis infperfus cernitur,Iam vero quod ocyfsimé aliquid digeratur percorpus( vtin plurimis eorum qui biberunt im-modicé,atq; id quod biberunt,intra breue tem-pus totü plus minus emingüt,viderelicet) qua-litatis convenientia, humoris tenuitate, vaforitlaxitate, atq; adeó trahentis facultatis roboreid

Vinum aqua€i accidit. Itanihil miri eft,vinü aqua, propter qua

tiis excipi à ven.

Vinum albumC purii prom-fI? im corpusdigeri, nigrum€ontra.

Nibil fieri finecaufa poffe.

orbora"vni-uería con[lareex mifcella quatuor. clemento-rum.

litatis cóvenientiam,citius excipi d venis. Ipfo-rum veró vinorum, quod album eft,€ purum,tenuitatis gratia, prompte in corpus digeri. Sic-vti é contrario nigrum& turbidum, crafsitudi-nis vitio,per viam herere,X tardari.Qu LENI PERG.AMEN I,: Ide naturalium facultatum fubJlan-ti4 liber"Ynus.

574 Vod quidem in nobis anima fit, ne3| mo eft qui nefciat: vtpote cim no-A3 rit, cart omnium functionü, quasS S44 corpore indies obimus, aliquam7. eportereeffecaufam. Quippe ni-hil fieri fine caufa poteft. At quanam ea fit cau-fa, vnde hz functiones prodeant, non«qué eftcompertum, Varij enim vario modo opinátur.Ego autem,licet non fim is,qui velim mihi per-fuadere, me eorü certam haberenotitiam, quo-rum certá demonftrationem n6 habeá,deiis ta-men imprafentiarum nonnihil differi,indeno-bis exordio fumpto, quod ego hzcfirmiter mefcire profiteor.Omnia nimirü corpora, quz hicpenes nos gignuntur, ex quatuor elementorum

G.A4L DE'NATVWRAL F.AACVL SVBST.AN, L1B,

(e

[*]

40

5o

6o

0oper totum miftorum temperatura fuum habe-reortum; Quorum clemétorum ipfe corporezfubftantiz,an perfe invicem permeent, vel folapotius qualitates,vtid fcire non duco effeope- Temperamen -rxprecium,fic nec pronunciare velim.Probabi- te. fieri. perlius tamé mihi videtur, quód temperamétum id. qi4bitates, proper qualitates fiar. Anima vero ipfa, an immor- abito mdtalis fit, quz corporis immifta fubftantiis, ani- ,,,; qi znmantia guberner,me nequaquam hoc certà fci- 5,71, Ga-re affirmauerim:ficvti neq illud, an vllam ea pe lens ambirit.culiarem,& perfe, fubftantiam pofsideat. Sed

M PM M E-'»1^7hocmilti plane conftat, quód quantumlibet ani.^"!me coe»

mà in hzc commigret corpora: ipforü tamé na-turis ex elementorü temperie con(tantibus,ob-noxia eft. Oportet autem corpus ipfum, quodanimam fufcepturum eft,paratum idoneimqueefíe.Nam fi magnam fubieritillius temperamé-ti alterationem;cogitur indeanima exire:velvtietiá cüm omnino refpiratio intercipitur. Atdücorpus ipfum naturalem fernat fuá conftitutio-nem,nunquam fieri poffe crediderim, vtab illoanima fecernatur,Et hac de caufa,fcire quanamfitanim« fubftrantia,neceft ad morborum curationes neceffarium, neq; etiam ad ipfam philo-fophiam. Porro ftirpes internum aliquod mo-tus initium, X aliquem preterea rerum fibi cortgruentium fenfum habent, prodit nimirum facultatibus illis quatuor, attracirice n€pe, reten-trice, alteratrice,& expultrice, quas naturales dicimus. Senfu autem& motu, quiab interno&proprio impetu fit, animalia ipfis plantis pra-

nrenaturis cororum

Animam non.poffe fecernicorpore, quan-din illud natu-ralem confhitetione ferwartt,Stirpes: baberecongruenttutmfen fam, predi-tafq; effe qua-tuor facultati-bus naturali-bus.

Animalia pre-flare plátws fem

ftant.Eft enim ftirpibus ea tant cognitio tradi- 4&'volunta-

ta, quz ex voluptate quadá, vel triftitia, aut aliaquapiam iftis fimili affectione, aut falte iftis exproportionereípódente, nafcitur: cim nulla a-lia caufa effe pofsit,cur ea quz fibi competát,&attrahant,& confíciant, prater voluptatem,&Ífruitionem,quaz ab illis gignitur. Nam alteriuscuiufpi cognitionis quz ad fenfus fpectet, ne-quit effe particeps anima naturalis, vtpote quavifibiles qualitates, vel auditiles, vel guftatiles,vel olfactiles, vel tactiles nequaij pofsitappre-hendere:fed illas tantü, quz his quz alere pof-funt, vel fecus,infunt.Catem cum ftirpes trahát,retineát,alterent,atq à fe expellát, recte mihi vi-detur Plato eas& fenfu congruentiü incógruentiümq; prediras,& animalia etiam effe, dixiffe.QJALENI-PERG.4MENIan(anguis in avteris natura cónti-necatur liber vnus.«3 Vm fecta quacung arteria, fanguisinde effluere videat, duorü alterüS neceffe eft:aut illum in ipfis arteriis"3 cotineri,autalivndein eas trásfun-E P di. Sed alivnde trásfunditur, i fa-né cuilibet cftat;cas folum fpiritü( càm fecun-dum naturam haberent)cétinuiffe. Quod fiitares effet, profecto eflet opus, vtillato vulnere,ante fanguiné, exeunté fpiritii videremus: at nàvidemus, igitur neq prius folusille contincba-tur.Itaq arteriz nuíquá vife funtfolü fpiritü cótinere. Etenim fecto abdomine vnà cum peritonco,inhadis qui nuper lactarüt,manifefte videre licet mefenterij arterias refertaslacte, Enim-

T0 motp.

Anima naturalis quas qvali-tates apprebendere nequeat.

Stirpes anima-lia appellawig

Plato.

Arterie nwf-quá[olum fpy-

fiti continent.