Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

Mottts natura-(5; qui.Motus amma-

les qui.

Senfus ineft cislis particulisneruo predits.Tendo táto da-rior neruo quáto ligamentomollior.Ligamentis 0-mnein[zn[ile.Neruus omnis

fenfn praeditus,

Tendonis mu-nu,

Neruus e$1 viafacultatis mo-tricó à. cerebrodefcendenti.

Tédo omnis ino5 in[eritur.

T4Lingue mufculi carent. ten-donibus.Linoua nwnus.

Cor moueturperpecuo atravoluntatis imzperam.

Labiorum, oculorímque mu-nis.

Mvfuli nullimouentes os.

93

arteriam X venam,naturale. Etenim motus quiexarteria& vena procedunt, funt naturales,&voluntatis expertes:qui auté à mufculis,& ani-males,& voluntarij.Eft autem mufculus,in(tru-meritum non fenfus,fed motus, etiamfi vtriufgfit particeps:quianullus motus voluntarius poteft fine muículis fieri: at fenfus ineft vniuerfisparticulis, quecung; nerui participesfunt. Iamtendo,tanto durior eft neruo, quanto ligamen-to mollior:quin& mole corporis talis,vt qui exambobus maximefactus fit. Et ligamentü qui-dem omne infenfile: neruus autem omnis fenfupicditus:tendo vero, neg infenfilis,quia eft nerui particeps: neg ita fenfilis vt neruus:nó enimeft neruus tantü. Quatenus igitur lipamenti na-turc eft particeps, eatenus hebetaturin eo acri-moniafenfus. Cum nang ex fine mufculi oria-tur,multo maior neruo qui defcendit in mufcu-Ium,liquet vtiq; n6 ex neruo tantü ipfum contiatum effe, verumetiá aliquid momentaneü exnaturaligamentorum fumpfiffe, Multis quippelocis fexcupla, multis etiam decupla crafsitudineneruü(uperat. Et merito fane tantus& talis eftfactus,vt qui& nerui,€ ligamenti vfum exhibiturus erat. Alligat enii mufculum fubiectis of-fibus, in quorum capita munita cartilagine inferitur:& hac quidz rationenihil differt àligamé-to.Sentitautem,atq; mouetur, qua ratione ner-ui eft particeps. At neruus ipfe via quedam exi-ftens facultatis motricis, à cerebro defcendétis,vteácomnunem faciat, extenfus eft, atq; liga-mento commixtus.Tendo itaq; fic ex vtrifqy có-flatur, Omnis igiturtendo,in os omnino inferi-tur:non tramé omnis mufculus definit in tendo-nem. In nullo enim mufculorum mouentiü lin-guam(cóftat enim ex variis mufculis)tendo na-Ícitur. Nullum fiquidem os eratlingua motura,fed editura vocé articulatà,& fapores diiudica-tura,& mafticationi atq; deglutitioni adiumen-

to futura. Iam cor plurimü à mufculo differt,€ 40

crafsitudine,& formatione,€ contextu,& duritieficvti& etit operibus. Perpetuo quippe mo-uetur cor,tum fyftole, tum diaftole,idq; citra voluntatis imperii. At mufculis nec fimiles motusfuntnec fine volütatefieri vnquam poffent. Atlabra oris,ex cute mufculóq; concreta, abíq; oí-fe mouentar.Similiter oculi, motum habent voluntariü à mufculis: nullum auté os cum eis mouetur. Preterea& cutis que in fronte€ fuperci-liis eft, tum plurimz partes faciei, ofsibus quie-fcentibus,motu voluntario mouentur. Quod fiftomachus ipfe, vel ecíophagus, mufculus etiameft,erit vtiqgy mufculus nequein rendonem defi-nens,neg os fecum mouécs.At qui in ceruice ve-fice lufciptentis vrinam,& qui in fede ctiam eft,quig in teftes X penem defcendüt mufculi, nul-lum profecto fecum os mouent: quarea predi-étis mufculis nullus prorfus nafcitur tendo.Ce-tcriomnes mufculi,quicung offa mouét, in teadonesomnino de(inunt. Qui vero aliud quip-piam mouent,quám os,vt mufculi oculorü,liu-guez,teítium,penis,pharyngis,atq; laryngis, horum quibufdam funt tendones,quibufdá mini-me. Mufcili igitur oculorum,membraneis qui-bufdam,fed validis aponeurofibus,in duram&

C.4L. DE MOTYV MVSCVLORVM LIB.

20

50

6o

IL 9 Aneruofam tunicam adiacentem ragoidi, perve-niunt.Penis aute& teftium, nulla aponeurofi fa€ta, carneis ipforü particulis innafcütur.Mufcu-

lorum qui in pharynge& larynge funt, quibuf-

dam obfcurz quzdà aponeurofes, quibufdamomnino non funt. Motionis autem modus alibialius exiftit. Inlingua quidé motti omné viderepoísis:furfum enim atq; deorfum, ante& retro,finiftrorífum& dextrorfum circunferri videtur:partim etiam quafi reflexa& propenía,nonnunquam circulariter vndig circunducta, Sed in oculis quatuor quidem funt recti motus:furfum,deorfum, dextrorfum,& finiftrorfum: duo autéalij circulares. Duo etiam mufculorü circa tem-pora:firmantibus enim dentes, invicem tenduntur, atq; curuantur: hiantibus vero, laxantur&porriguntur, Ad hzc,in magna illa brachij mo-tione, dum mufculus flectit cubitum, curuaturglané& in feipfum coit:dum extenditillud,laxatur€ exporrigit, Eofdé motus& mufculus ma-gnus interna parte cubiti apparétes habet: con-trahitur quidem in fiectendis digitis, laxatur&exporrigitur, dum illi extenduntur. Sic etiam&alij mufculi pené omnes qui in artubus(unt, duplices motus videbuntur habere,fi eos denuda-ueris cute; Sedis mufculus propriü motü, quo-niam& figurá diuerfam,poffedit, cGtractis crumenis fimilem. Ceterüm feptü tranfverfum fimile eft tali cuipiam rei, nifi quod non perforatumeft.Acciditauté abdominis mufculis, diuerfumabiis qui in artubus& facie locantur: hi enimcüm tenduntur& ad principit retrahuntur, curuantur;illi autem dum tenduntur, exporrigun-tur: curuantur vero dumlaxantur. Porro mu-fculorum qui in cruribus, manibus,atq; tempo-ribus funt, nullus habet tertium alium motü di-uerfum ab extenfione€ contractione, Quareilliomnes hallucinantur, qui vniufcuiufque mu-Ículi multos effe motus affirmant, ignorantesaliá ab alio muículo gigni motionem. Vterqueenim oculus, quatuor rectos obtinet motus.quia& rectos mufculos quatuor. Habet etiamduas circulares motiones,quia duos circumvertentes mufculos.Ergo vtactio vna, ficillog mufculom fingulis,natura vnicus motusineft;aliusveró per accidens. Siquidé operat quifg, trahésad feipfum particulà quz mouetur:nó operaturautem,cum in contrarium locü ab alio mufculofimul cum mota particula abducitur. Ideóq; o-mnis pars quz mouetur, nó vno,fed variis vtitmujículis, à quibus, velvti à validis in contrariüdiftracta habenis, vicifsim habet alterü ipforü,nempe qui trahit, intenfum, alterum qui trahi-tur,laxatum, Iam veró fi totos mufculos atquetendones per tráfverfum abfcindas,penitus di-folues motum fubiectarü particularü. Sin autéincideris folum, vtiq rantü Ixdes, quanti incidifti. Quod fi vnufquivis mufculorü contrariorüpereat, motio fimul peribit. Neceffe nig; eft, motuum qui fibi invicem fucceduntaltero pereun-te,& reliquü fimul perire. Nam fi is motus per-eat,qui particulam eft natus extendere,flectetur

Lingua motus.

Ocnlorwm mo-tus.

Temporum mu

fint.

Brachrj mufiuslus.

Cubuti mbfatus.

Sedisimufculus,

Septum. tranf-uer/nm.Abdominamufculi.

Crorum mn.fan.

Oculorii vtrumque baberequatuor motasreclos, quia to-tid£ inuftulosfimiliter retlos.Mufculorii fin-gulu, yt ynamaClione, fic vnicum effe natw-ra motum tri-butum,

Motitis qui fibs

f ccedunt invi

cem, neceffumefl vno pereumte, periré alte-

quidem primum, manebit aut in hoc ftatu fem wm.

per,quod né amplius extendi pofsit, motu extéÍorio priuata, Quia enim extédi nó amplius po-