Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

Memoria tene-

re,quid.

Obliuifar,

quid.

Rel[pirationecolhibita, feruumquendam.[ibimortem confci-

uff.

Voluntaria.o-

pera duplicia.

Tacuiffe nónullos annum inte

gram.

Refpirationisnecefsitas.

Nateram con-

Jaetudiném qi

-")«oli derans, ü-veniet meá

figuram dolore

lii

carentem,

Doloris exper-

5 i21 r&

Spi né fai ra

med,

reci 4.

20n eft

101

G.4L. DE MOTV

que etia& recordari videturfi infignes impreí-fiones rerum imaginatione cóceperit, cGferuatperpetuó eas:atqj id quidem eft memoria tene-re. Sin verà obícuras& penitus fuperficiarias,non conferuat:& hoc eft obliuifci. Ob 1dg; in vehementibus animi affectibus,nullius eorü quzegerint, in pofterum meminerunt. Quid igiturmiti eft,in íomnis obfcure agente anima, obfcu-ras etidimaginationes fieriideóqineg ftabiles,qui id etiam in vigiliis contingat:Quod autemtotum opus refpirationis voluntarie& fpontéab ipfa anima fiat, declarauit quid£ id barbarusille feruus, qui cohibitarefpiratione mortem fi-biconfciuit.Caterüm voluntariorum operum,alia quide libera effe,alia vero affectibus corporis inferuire videntur.Priora itag,, vtire ad ali-quem,& alloqui(verbi gratia)perpetuo à nobis& abíqueobftaculo fiunt: quare abfolute funt libera.Pofteriora vero, vt egerere, mingercqy, nóperpetuo, fed in tempore quodà X cum meníu-ra:fintg corporis affectuü remedia. Atqui nó-nulli tacucrunt quidem vltro annum integrum:cgeftionem vero vel vrinam retinere non mo-do annis,fed nec diebus quidé paucis nemo potuit.Simile igitur et his eft fpirationis opus:imómulto magis vrget, ac celeriorem necefsitatemhabet.Etenim periculum eft, ne quis moriatur,nifi refpirauerit. Quare non eft quod quifpiamexiftimet,naturale effe opus refptrationc, quódvfquequag retinere ipfam citra difzrim£ vite nóliceat.Sed iam quod deeft fermoni de mediis fi-guris, deinceps abfoluamus. Vt enim in mani-bus angularis fígura,omnis prorfus doloris eftexpers:fic in cruribus illa dolore caret, quz cófrftit inter mediá figuram,& exten fioné extremá.Caufa aüt cófuetudo eft. Plurimü enim extenfiscruribus vtimur: multóqg magis laboramus inextfemis flexionibus,i extenfionibus, Tantumigiturà media figura ad extenfionem progret-Íum et, quod perfecte caret dolore, quantum àdiuturna cófuetudine membrorü eft coactum,Hacc igitur duo cofideris in articulis vniuerfis,naturam videlicet& confuetudinem, inueniesmedium& dolore carens. Videturauté in idemconfpirare vbig; confuetudo cum natura: figu-ra veró dolore carés cum medio. Etenim in cruribus idem eft quod dolore caret, im edium.Invniuerfum igitur in omnibus articulis extre -mos motus cofiderans, invenies medium,&fi-guram doloris expertem. Vt enim in articulo adgibberum,quod vocatur angulare: in articulover ad genu, quod propius eft extenfioni:ficinfpina quod propius eft flexioni,in articulo veroad carpum, quod exquifité rectum eft, dolorisexpers exiftit.Erenim non vt carpi, fic etiam fpinz rectum ipfum eft medium, fed aliquantumcuruit. Quapropter recti magis laboramus particulis fpinze,quám fedentes,aut iacentes, Opusenim eft tantibus quidc, tenfam effe:iacentibusvero& fedentibus,nihil prohibet effe curuatamfpinam. Porro quicunque mufculi fine articulisfunt, etiam in his media confiitutio fine doloreefi:ficvti in ano fe habet, vefica,& lingna. Nam& fumme confiringere,& maximé dilatare a-num,dolorem inducit: ac fic de ceteris. Atque

MVSCVIL. LIB. JL

2

o

40

50

6o

102

omnes homines quo tempore ceflantab actio-nibus neceffariis,mediam figuram& dolore carentemin omnibus partibus habent. Verum inlingua quidem per coniugationem omnes mu-fculi orti funt fuperne, inferne,& à dextris,& àfiniftris:quare nihil miri fiin contrarios motusparticula deducatur, à mufculis oppofitis. Inmufculo aütani et veficenecnó diaphragmatis,aliter habetnegotiü, Nam quum fingulis hariipartiü vnicus tantüm fit rotundus,fine vllo op-pofito,mufculus,in cétrarios deduci motus haparticule non zqué facilé poffunr.. At muículiqui eft ad veficam& anum,offíciü eft, nó excer-nere fuperflua aliméti,fed retinere:nififorté peraccidens,quum defierint agere. Cacterüm inftrumenta excretionis,duplicia genere funt.Eorumquippe alia animz,alia nature funt, Atq; animzquidem inftrumenta femper niotu voluntarioagunt:inftrumenta vero nature, citra ipfum. Atphrenes quidem,& omnes mufculi epigaftri,inftrumenta animz funt. Inteftinorum autem Mo

s à be ii naturalia in-ftructura,vnà cum vétriculo,ipfius nature. Mu-$5,,5enta.fculi itag epigaftrij omnes,quum agentes ten- Eprgaflrij mu-duntur,premunt intro naturz inftrumenta: hec fesdorum opus.autem, fi phrenes ipfis cedant, in illarum locumabeuntia,mufculorum violentiam exoluüt. Sinautem refiftát, tunc ceu à duabus manibus pref-fa, extrinfecus à mufculis, intrinfecus à phreni-bus, anteriore quidem parte cartilagini pecto-ris,pofteriore fpina coherentibus, ea quc con-tinentur in cauitatibus illorum, fortiter propel-luntur: quo tempore mufculus ani eft ociofus.Ceterüm in egerendo quidem, fuperiores: inmeiendo autem,inferiores magis tendütur mu-fculi. Simulautem cum ambobus extendunturmufculi feruientes refpirationi; vt videlicet oc-currant ventriculo& inteftinis, ab epigafirio i-pfo propulfatis ad regioné thoracis.Iam expirationis nullus mufculus omnino eft opifex: fedvidetur hocipfum opus,aut potius affectus thoracis, omnino effe fimilis decidentiz illi à no-bis expofitz. Efflatio autem eft fpiritus confer-tim emiffus ab intercoftalibus mufculis: quodetiam thoracis opus, dicte reclinationi, quadáproportionerefpódet. Verüm quí expirationicontraria fit infpiratio, efflationi vero vehemésinfpiratio, priorem quidem oppofitionem fo-Ia: phrenes efficiunt:alteram vero intercoftales,cum mufculis qui ad thoracem ex collo, fcapu-lisq; proveniunt, Quum autem maxima quideinfpiratio per externos, maxima vero expira-tio per internos intercoftales fiat, iuftius vtigyquifpiam mufculos thoracis externos, iis qui

Mufiuli ani e»ve[tce munus

eft non excernerejfed conftrinseme is

Excrettonu 1n-SIrumenta du-

plicia.

Phrenes.'Inteflina. funt

Expirationienullum mu/cu-

lum effe opifice.

Efflatio quid.

Infhiratio ex-pirations. con-traria.

Infbirationem^maximam fie-rt per externosintercosiales

t à à: É muculos, vt exthoracis parte interna funt, quàm phrenibus, pirationem peroppofitos effe dixerit, Porro diaphragma i- rmrernos.

píum,vbi agere defierit,laxidfqy fuerit,nunc qui

dem ipfius cóvexitas verfus fpiná vergit, nunc

veró ad ventré:multó tamen promptius verfusfpináfertur. Eftq; in omnibus figuris hominis

(vna excepta prona)fuperius quidem diaphra-gma,inferior verà fpina: quare meritó ad eam

vergit:tum qa grauatur quid£ ab his quz ante-

riori parte fuperiacent,tum quia retro molifsi- 7,5, duplexmum& tenuifsimum omniü vifcerü habet pul-»;ufulis omni-monéDuplex igitur qui fit tenfio omnib, mu- 5s dft.

E d