Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

E

&olli veficeeofiuo.

Pudendi muliebris pofitio.

Padedi vtriuf-que epiplyyfés,cnius gratia coSlracie.

Nympha.

Agnina mem-brana.

Farciminalismembrana.

Se.sndarum

»fus.

Vaía qua in-tra matricemfatui alendo gi

guntur,

N'euam prater-

reffam vmbi-p in fima hepes Inlertars.Artertam pra-tergreffam ymbilicum,in lumboris, arteriam

snferi,

$05ad exéernendum lotiü alium meatum cóftruere,(cd(eminis vti meatu.Quare merito colli veficetotum peritonaum occupat, vtpote furfum abano(cui incubabat primo) víq; ad pudendi exortum fe extendens. In mulieribus autem, puden-dum quidem ipfum ano incumbit: in finem au-tem eius fuperiorem, collum vefice definit, vn-de lotium profunditur. Quod vero ad cutis epi-phyfes, quz funtin finibus vtriufque pudendi,pertinet,in mulieribus quidem tum ornamentigratia extiterunr,tum ne matrices refrigeraren-tur:viris autem, przterquàám quod ornamentuadferunt, carere ipfi omnino iis non poterant.Cuiuímodi autem pharyngi vua eft propugna-culum, tale eft matricibus, quam nympham ap-pellant. Arfactui delitefcenti in vtero, tenuisquadam membrana, quam agniná vocant, Vh-dig eft circumiecta, ipfius velvti fudorem exci-piens.Huicauté extrinfecus alia tenuior incum-bit,farciminalis dicta, ad vefic vfq fatus per-tufa,quz vfq; ad horam partus in feipfalotiumillius colligit. His rurfus in orbem chorion,hoceft, fecundz, funt circunfufe, matricé totam in-trinfecus fubvngentes, vt per eas medias fetusmatrici annectatur.In fingulis porró orificiis vaforum, quz intrinfecus ad matricem pertinent,(per qua etiam fanguis menftruus inipfam deferebatur) quo tépore vtero geritur, aliud vas gi-gnitur, arteria quidem in arteric, vena vero inven orificio:vt fintea que generantur, nume-ro«qualia iis orificiis,que intro in matrice definunt.Colligat autem ea inter fe tenuis quidem,(ed fortis membrana, que extrinfecus vafis o-mnibus circumharet partibus vero matricis in-ternis inferitur.- Exiguü fane eft illorum vaforüquodque,quum primüm à matrice exoriuntur,cuiufmodi funt arboris radices extrem, in ter-ram defixa. Eatamen progreffa paululum,perconiugationem coaleícunt, ex duobüíq; vnumprocreatur,rurfüfg; illorum fingula cum fingu-lis eiufdem generis cocunt, fittjid perpetuo, donecparua omnia in duo magna coalefcaüt, quavelvti ftipites quidam, factui per vmbilicü infer-tantur, Quatuor itaq; omnino funtiam hicva-fa, dux fcilicet arteria,& vefice totidZ,n ullis di-uerfi generis inter fe cómiftis, fed venis fempercum venis,arteriis cum arteriis in idem coéunti-bus.Quod aüt venz ipfa vmbilicü practergretíc,in partes hepatis fimas;arterig vero in partemarteriz magna, quz ad lumbos eft, inferantur,quomodo non fit dignum admiratione? Siqui-dem venas videre eft;ftatim vt vmbilicü fupera-rint,inter fefe mutuó coire, vnáty effici, quz po»ftea membranis fortibus cóveftita,viciniíq; cor^poribus colligata,reéta ad vifcus víq progredi-tur,Oportebat enim ipfam prius ad venarü principium iri fatu accedere, poftea illincin omnespartes diftribui.Arterias autem expediebat& i-pías fané in arteriarum principium, finiftrum vi»delicet.cordis ventriculum inferi, Verüm quumhicventriculusálocis vmbilici fit difsitus quàmlongifsimé;n6 erat tutum eas velvti pendentes,tanto itinere furfum ducere.Q uare gratia maio-ris fecuritatis, primó quidem ad propinqua ve-ficam produxitillas: dein vero per totam ipíam

G.fL DE VSV PARTIVM LIB. XV.

10

[0]

3o6(cui vinculis alligantur) tutà ad magnam vf-que arteriam, quz à corde fuit exorta, deduxit.Quatuor itag funt pradicta in vmbilico vafa,du fcilicet arteriz,,& totidem venz', in mediofui habentes 3jai», hoc eft, vrinarium meatum,

qui ex fundo vefica exortus, lotium in farcimi- /,

nalem membranam deriuat, Caterüm fupe-rioribus ipfius meatus partibus, vena: inferio-ribus arteriz adharefcunt. Per quz vafa, velvtiper truncos quofdá, ex matrice trahit factus fan-guinem& fpiritü.Inter hec vero omnia,& vaíailla exigua, quz in matricem feruntur, media eftquzdam ceu trunci radicatio, quam chorion appellant,exiftés prodigiofa multitudo vaforum,qua à membrana tenui quidem, fed forti& du-plici, amiciuntur, conneéctuntur,& colligantur.Eft autem vtilitas minime cótemnenda illius humoris,qui intra amiculum, hoc eftagninà con^tinetur membraná. Fatus fiquidem ineo qua-fiinnatans, furfum tollitur ac vehitur, vt minusfit grauis iis vinculis, per qua: matrici cohzre-Ícit. Ad hac etiam cim partus inftat, eo humoreperfufus,facilius collo matricis elabitur. Verun-tamen fi acetabula,qua funtad matricem pervenientium orificia vaforum, mucore referta fue-rint,nequeuntfoctum geftare. At vero vt matri-cis capacitas tota fatui cederet, ipfique grauidapondere premeretur minus, atq; in partu etiamfacilé rumperetur, iuré natura membranas o^

;omnes,quz ad fatum fpectant, efficiendo perte-

nues,ex mutuainrerfe connexione fecuritatemcis comparauit. Quum autem fíat excrerio vri-nz, dum vefica motu naturali circum humoresquos in fcipfa continet, vndique tota contrahi-tur: adfit vero infantulo delitefcenti in vtero adipfum collum vefice vrinarius meatus:quid po-teít in caufa effe, curper eum nihil lotij redda-tur,fed torum furfum ad vrinaculum dictum a-fcendat? In caufa certe funt, tum latitudo vrina-

4o culi, multis numeris maior ea quz collo ineft:

tum rectitudo maxima eiufdem, qua ad educendam vriná,colli obliquitate eft praftantior. Ta-ceo nullum mufculü effe extrinfecus vrinaculoappofirum,qui effluxum excrementorum prohibeat,cuiuímodi reperitur ad collum vefice.| Atveró maiori meníura, quam pro aliarum par-tium portione, heparin primo conformationistempore excedit; excedit etiam non. mediocri^ter víq;ad partum.Secundum ipfum, cerebrum,

so& cor,excellunt magis quàm pro aliarum ratio-

ne particularum. Caufa autem eius rei eft, quodhepar quidem venarum principii exiftit. Quiaigiturfactus dum formarur, atqj augefcit in vte^ro, magis eo víu indiget, quem vena praftant(vt quidiutifsime plantarü more regatur) prin-cipium harum moxaá prima generatione naturarobuftifsimum fecit... Cerebro quippe& cordi,& inftrumentis quz ab illis emergunt, vtilitasqua à venis proficifcitur, neceffaria erat, quod

6o€a fine fanguine, nec generari, nec augeri pof-

fint.Hepati vero ac venis,arteriarum quidem v-fus erat exiguus: neruorum autem nullus,ante-quàm abíoluta effent. At cur pulmo in iis quigeruntur vtero, eft ruber: nó aüt vt in perfecs animalibus,albicas:Quia tüc nutritur per vaía vni-

4

Vmbilici vafaquatuor,OvpexG-.Vrinaculi vy-

Chorioz,

Humor con-tenti in agni-na membrana,vlus,

Acetabula.

Vrin& excretioquo fiat modo.

Vrina fetuscur, per velicacollum non ex-cernatur,

Hepar e vé-nará principi-

Venarum—|.'v-

fárium cerebro

€ cordi grgne-

Bepatt AC ve^né no fuiffe vf-queadeo opwsarteris abt ner$i in prima generatione.

Pulmo cur$mii qui geflan-tur vtero, ad-

mods ruber fit