37

Senfa deffitu- cuiuígy partis arteric SC vena funt omnino fcn-tas([? arteria. fus expertes,fiueillas frangere velis, fiue vrere,[a fiuc incidere: id quod cognofces, neruis eiuídépartis vinculo exceptis. Inferuntautem ca vaíain partes fibi circumvicinas,tenues quafdá pro-pagines: venz quidem numero interdü quam-plurimas,& magnitudine infigues: arteriz au-tem, tum pauciores, tum mole inferiores: mit-tunttamen& ipfa. Caufa huius eft, quod par-tesomnes alitnento indigent,calidz, frigide, durx,& molles. Vrautem caloris natiui modus advnguem feruetur, non amplius fimiliter omnesoftulant. Nam partes naturali temperamentofrigide, velfi ad vltimum aliquando frigiditatispervenerint, fuftinent tamen& viuunt,& rur-fus fine dolore, priftino calori reftituütur. Qua-re fine arteriis venas quafdá reperire licebit: fedarteriam nullam fine fua coniuge vena. Coniu-gem autem intelligo,qug propter eundem vfumextiterit. Quum igitur nutriri corpora fit nece(-fe, quód ea vacuentur, alimentum(it quale eftneceffe, copiz fubftantiz effluentis. Defluit autéplurimum à calidis,mollibufg corporibus,& iisquc afsidué aut vehementer mouentur:minimüveró à frigidis,atq; duris, K qua moderatas ob-eunt actiones. Frigus enim corpora défat, cogit,conftringitqg,ac prohibet fub(trantiz deduuium.Calor aurem contrà, corpora rarefacit,liquat,teFrigoris opera, nuat,& digerit. Rurfus,quod ad ipfam fubftan-Caloris opera. tiam attinet, quae durior quidem e&€ lapidea,ec permanens eít, necfacilé difsipatur: qua vero

humida& mollis, celeriter quidé à calore in ha-litus foluitur;eóq; cito exhalat;ac perit.Pulmoniigitur omnia infunt, quz ad celerem vacuatio-nem pertinent: nam& molliísimus, X calidiísi-mus eft, motiig; agitatur perpetuo: Ofsibus ve-ro infunt,velvti ex diametro, cum eo pugnátia:etenim frigida funt& dura,bondmg totius;yitapartem quiefcunt: ob quas nimirum caufas per-

Alimento om-nes partes indige.

Arteriá nnllareperirs[imef&a coniuge vena.Alimentum debet equale effecopie materiecms.Eflluxum quecorpora mato-rem, C queminorem pá-trantur.

Pulmoni om-nia ine[fe, quead celerem va-cwationem pertinent.

duratipíorum fubftantia,neq; foluitur facile. Ne 40P qi

Ofiium(ubftá-tiam non folui

facile.

igitur mireris ,fi iis natura iuftifsima exiguas a-deó tribuit venas,vtne clare quidem cernantur:pulmoni vero, vena maxima fit à corde implan-tata. Duas itaque partes interíe comparaui,quarum altera quidem plurimo, altera vero paucif-fimo alimento indiget. In medio autem harumfunt reliqug omnes,quarum alic quidem magis,aliz vero minus vacuantur, nutririqy poftulant.

Vená nu/quá i f nNufquam autem vena ab arteria relinquitur:fed

ab arteria ve-linqui.

nam etiam adeffe:paucis tamen venis in corpo-r3,quz ad cutim pertinent, finearteriis diuifis.Porro quà vena caua primum fertur furfü à gib-bis hepatis,iam inde propagines magnas ad fé-priam tranfuerfum mittit, Vbi vero ipíum cor at-tiugit,ibi eam que octo coftas vtringsalit, pro-ducit.Quemadmodum autem in cruribus,ita e-tilin externis& anterioribus brachrj partibus,natura finearteriis proprias diffeminauit venas

Ven& aba; ar-)teris,

G.4L. DE.WVSV. P.ARTIV.M L18.

[o]

vbi vas arteriofum: videris, ibi neceflum eft ve- 50

ux

perfuperficiem ,Et quemadmodumigfum bra- 6

chium& crus vena vna ábyndat, itain fuperfi-cie colli altera vena iucularis fin"coniuge cernitur;^*^

»' vioribus eft putandum? Licetautem x ratioci-Jes nagicem quandam naturam, etiamnum velin

A£lro partis,efi

motus acliuus.

V/us partis, eft

aptitudo ad y-s

tendum.

Motus pafitui.

qut.

Polycletum 1mcanone fzo illocelebri, fuiffe 9-mitatum naturam.

Fortunam va-ro quicquamrecie operari.

Terre infafamaeffe vim fape-riorum corpo-rum,

XVII. 318G.ALENI PERG.AMENIde fu partium, lib. XV 11.T veró partis actio, ab eiufdé víu ditfert:A quod actio quidem motus actinus fit; v-ius vero nihil aliud exiftat, quim aptitu-do ad vtendum.: Porró dixi actionem efle mo-tum actiuum, quod plerig; motusfíant patien-do,quos fané paísiuos nüncupant:qui tum parztibus quibufdam accidunt; quum ab aliis mo-uentur. Atq; is motus fane ineft ofsibus,qua iubrachiis& cruribus funt, fittp à eufculis illa niouentibus.* Caterüm fiad primü mounens(quodeft princeps anima facultas) ipfos mufculos cópares, rationem inftrumenti habebunt: fi veroadidos quod mouent,non modohanc, fed opi vilam prificis etiam rationem fortientur. Idcirco prima mam animali-vtilitas animalibus ab actionibus ipfis accedit, bw«b afhonefecunda à partibus. Nullam fiquidem partem RA COUUASpropterfeipfam haberecupimus.. Supervaede ien Patrnea quippe effet, fi actione effetorbata,& abr piro suzfcindenda potius,quám optanda. In omnibüs propter[hip-aurém animalium partibus, vnà cum aéctionei- /am babere cu-pfarum, vfus etia adeft coniunctus:quemadmo 7/7. isdum,exempli gratia, videre eftin elephanti pro Mieibofcde;qua parte, etfi aliquando ea mili vifa M iiid COU-fucritociofa,animal tamen ipfum, ceu manibus up.quamaptifsimis, vtitur:ac per eam etiam;perfo- Elepbantii vtrata quumit,velvti pernares quafdam refpirat, probofisde tanSunt igitur in vniueríum opera nature admis 7577 manib,randa, qua preter partium omnium zqualita- mum"etem,actiones etiam exhibuit, ac praterea ftatim:vtíuit genitirm animal,ipfum earum víum edocuit: ac breuiter,non folum proportoné omnitmembroriü.extrinfecus, more ftatuariort, fed ingrofundo etiam feruauit.Siquidé Polycletus ca-nonem illuns fuum tam celebré affabre faciens,naturá eftimitátus,in quibus potuit cam tmira-ri.Porüitautem in folisexternis partibus;in quibus artem confiderauit, Suntitaqy opera natu-rx digna quz fufpiciantur: cuins nimirum arte& induftria, ex multis omniaferé optime fiunt:quum tamen à fortuna ipfa, ex innumeris con-tingat forte fieri refté vnum tantum, aut alrerü.,€Xyisagitur ex ortu& ftructura animalium nonftatim concipitanimo, mentem quandam effe,quz vim habeat admirabilem, quac terras om-nes pervadens, in omnes orbis partes extenditür? Vbig certe animalia procreari videas, quaeconftrnctionem: habent dignam. admiratione,Quanquam quznam vniuerfi pars ignobilioreft terra? Attamen mens quadam cernitur ad i-pam à corporibus fuperioribus perveniffe:quefi quis conremplátus faerit, fratim fubftangisépulchritudinem adinirábizur: primuni 2c maxi« jmefolis: poftipfum, lunz: deinde fydezum:inquibus par eit, quantó corporis fubftátia eis eft Mentem Pabi:purior; tinto etiam ment ritiabitare, quàm TIE. rarein fjderi-corporibus his tetrefiribus,& meliore GC perfes bus táto melio&idrem, Quim enimíin limo,in colluuie;ii pa« vé e perfechio-:; AM: M.:]- rem, quam mludibus, in plantis denigy ac fructibus purzefcen FU we bistibus,animalia gignantur, qua mirificas€ondi 5:52, s,toris viresoftendunr, qiid decorpóribus fupe- quanto jubftá-tia illorum eftporior.

d