Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

yt

G.ALENI PERG.AMENIde Hippocratis eg Platonis pla-.—citis, liber. I 1.

Nam prinus defideratur etiam in grecoexemplari.— 7——

j Orro Chryfippus his friuolis af-j fumptionibus,animam rationa-lem delitefcerein corde períua-dere-conatur, quod.dum animifententiam exprimimus;atq in-dicantes nofipíos, hancyvocem,Ego,proferimus,in priori fyllaba;E, os& men-tü inferius velvti ad pectora deducamus: quod-que etiam manum interdum admoucamus pe-&tori fimiliter indicantes nofipfos: vt cim.dici-mus,Mihi hoc converiit. Caterüm quod etiamnafum fimiliter homines quandogq attingunt;dicentes, mihi hoc da, tametfiin eo anima nonrefideat, omnino effe oblitus videtur. Cur aute,dum cócedimus aliquid annuétes capite, in quápartem ipfum flectimus, in illa principi animie(fe potius oftédimus,quám in ea que mouetur?Etenim quz primü in nobis mouetur particula,dum annuimus, eam nimirü probabilius eft animz principium infe catinere, quàm aliarü vllá,ad quá motu perfertur:vt interim illos hominesnon cómemorem,qui capite renuüt, cüm aíferi-tiuntur. Oportebat itaq; ab ipía rei fubftantia,quá tractabat, Chryfippü orfum ,tum per cGve-nientes,tum per proprias affumptiones invefti-gare.Nam qux demóftrationes ab ea rei fubft-tia recedüt,vt minime fcientifice funt,fic eas autexercitatorias probabiléíve,fiue dialecticas, autrhetoricas, aut denig fophifticas nominaueris.Actraditum(ané à veteribus de fingulis eft: defophifticis quidem,in elenchis:dexlietoricis au-Seconda ana- tc, in rhetoricis artibus: in topicis,de dialecticisdyrica. ficvti in libris de demóftratione(qua dicunturfecunda analytica)de fcientificis: in quibus om-nibus,qui recte demonftraturus eft, fefe oportetexerceat. Quia igitur propofitü eft nobis cáfiderare,num animz principatus in corde confiftat,omnia quz cordi infunt,& à quibus demóftra-tiones defumi poffunt, dinumeremus.Cordi fa-né infunt,fitus, magnitudo,plexus, coformatio,difpofitio,& motus. Situm autem eft cor,thora-ds quidératione,quodámodo mediü magis: totius veró animantis refpectu, tanto fuperius miediis partibus eius, quanto ab vmbilici regioni-bus(quz ad amufísim funt mediz) diftat. Verfusipfam etiá arterià afperam, per quá refpiramus,afpera arte- ita quodammodo fitum eft, vt per medium pul-T. moné ei cómittatur.INà ex finiftro cordis ventriArieria veno- culo arteria quaedá venofa in pulmonum fibrasfa i ngit cordi difíeminatur,ad cuius quidé numerofas propa-pélmeneé.— pinesfines afpera arteriz perveniunt, qua& i-pía in toti vifcus fimili ditribuitur módo, quoarteria venofa. Quinetiàm iuxta pulmonem itàlocati eft cor, vt extrinfecus ab eo vndig cótegatur. Verüm neq ex fituneg; ex comünione cor-dis cum illis partibus, licet eius quod petimusfcientificü vllum argumenti difcere:quádoqui-

Animam deli-tefcere 1m cor-de,quib.Cbryefippss ratiomi-bus nitaturprobare.

Anima fedemexiflimari. de-bere particulá,que primb, diannuimus, vouetur.

A[umptionespropria, fub-

flantialesd;.

Cordi qua in-fint.

Cord» fitus,

pofitiod;.

Vmbilici regionem in toto cor

pore effe ad a-

-mujsum medià.

GAL. DE PLAC HIPP. ET PL.AT. L1B. IL

39 niotu agitatis: ab aliis aüt violenta, quam effla-

311

dem nondi per eà colligitur, cor fenfus mouifg;voluntarij principiuni effe: qucadmodiü neg e-tiam quod cor votis opifex fit, qualis eft quorü-dam feriteritia.Etenim vocisinftrumenti& pri-miim& peculiare, eft fümma pars gutturis, quáGraci larynga vocant. Si igitur infrá ipfum afperamarteriá incideris, non amplius animal voci-fcrari audies, etfi refpirare ipfum fine impedimeto, etiamnum videas.Iam vero thoracis muífcu-10]os,vná cum iis quiin abdomine ífunt,quüum animal vocem molitur zdere, vehementer extendiconfpicies, corde nullà ouam infuper actioneinterimacquiréte, Non itag iam fpiritus qui abimo furfum effertur, priufquam ab ipfo concin-netur larynge; vocis habet fpecimen, fed foliustantum fibili. Icta auté à füpremi afpera arteriaefinis cartilaginibus, velvti plectris quibufdam,efflatio haec,vox efficitur. Caterüm cópofita eftfumma gutturis regio, larynx dicta, ex tribus car20 tilaginibus,quas complures mufculi mouent,táquam.niotus voluntarij inftrumenta. At mufcu-li, vtipfimoueantur, neriiosa cerebro orientesrequirunt, Ex quibus fi aliquem fune intercepe-ris,diffecuerifve, ftatim immobilem illü mufcu-lum reddes,in quem inferitur neruus:immobileetia animantis membrü, quod prius à mufculomouebatur,quám neruus effet inci(us.Ac fit quidem ab aliis inftrumentis, mufculiíq;& neruis,infpiratio libera, qualis fanis adeft nulla forti

Larynx ói primi insirumentum yoch,

Thorac mu-fenus.Abdominismufculi.

Vox qua ratione efficiatur,

Larynx ex tri.bus cartilaginsbus conslat.Mufinii motusvyoluntari] tn-fivumenta.Neruos produ-Clos à cerebro,largimi jun mwfails motum.

Infpiratio li-bera.Infpiratio

tionc appellare folemus: ad quam perficiendamPP 3 P violenta.

videbis omnes fcapularü particulas fimul attol-li. Eft tamen proprium vocis inftrumentum la-rynx,actum eius motores muículi, neruidy d ce-rebro iri mufculos ipfos demiísi:deinde lingua,quz non vócis modo, fed loquelz etiam inftru-métum exiftit, At vero pulmo,à thorace motus,diftentus quide, externum aérem,id quod eft in-fpiratio,attrahit:contractus aüt, eundé in afpe-

Lingua, vociQC loquelzin-firymentumexistit.Infpiratioquid.

49 ram arteriam,atq; in os ipfum, extrudit:quod o-

pus eft expiratio. Atqui,fi voxab eo, quiin cor-de eft fpiritu, fieret, no aboleretur ftatim, neruisquibufdam vel in collo, vel in capite fectis:mul-tóq; minus aut contüfo aut vulnerato cerebro,aut fpinali medulla diffecta:fed potius oblzfocorde, id quod nonaccidit. Etenim fi nudaue-ris cor, contuderisq; ipfum atq; deprefleris, necvoce,necfpiratione,nec vlla prorfus voluntariaactione impediri animal cernes. Quodfi mi-5o niméperforaueris concauitatem thoracis; lice-bit tibi etiam vniuerfum ac femel cor ipfum exi-mere, illacfis voluntariis actionibus:id quod innonnullis facrifíciis contingit,in quibus animá-tia cernuntur, corde iam aris impofito,non re-fpirare tantim,aut clamare fortiter, fed etiam fugere,quovfque perfufione fanguinis cómorian-tur, Cerebrumaütent ofsibus fi detexeris, autquericunque ipfius finum comprefferis, nó mu-tum duntaxat, ac protinus fpirationis expers cf-6o ficies,fed etiam omnino ferifu; omnibufg arbi-trariis actionibus animal ipfum priuabis.Porrotauris, quibus fpinalis medullz origo iuxta pri-mam vertebram diffecatur quotidie, fimul cumfectione ipfa, motus,refpiratio,& vox exoluun-tur,illafo motu cordis& arteriarum: quod ipfa) dij

Expiratioquid.

Corde n€ contufo,nulla prorjus vo-luntaria alione impediri 4-nimal.

Corde iam ariimpofito, ant-mántia vefpr-rare, clamare,e fugere:

Cerebro dete-élo ofitbus, autcompre[si etusyeniricit d,qu&nam aci-dant.