Sanitas anim.

Morbu animi.

Anime partesfintyirafabilis,rattonals, c7appetitoria.Chryfippi errorduplex.

Anima€7ra-tio non funt 1-dem,quum rá-tio i animacontineatur.Nibil ex pro-pris conflat a-€lionibus.

Palchritudocorporis im particularum commoderationeeon[ifüt,Sanitas e$ ele-mentorum commoderatio.Pulchritudo a-nime,ad decentes eius motusreferturzvt tur-pitudo, ad im-modicos c7 efferatos eiufdem,Anima nofiraconflat ex par-tibus omninointer fe differentibus,

Pueris vebemé-tiores, pluréjq;affeclus, quám

adultasoriri,

Anim consit-Éutiones ex di-verfis. corpor&stemperamentis

nafa.

333mus: eodem modo etia erit animi fanitas, com-moderatio quxdam fimplicium particularum i-pfius. Quinetiam morbus animi fimiliterimmoderatio quadam eft,& difcordia ipfarüám harumparticularum interfe, quarum cómederatio e-ratanimifanitas. Sunt autem liz particule iu-xta Platonis fententiam,irafcibilis, rationalis,&praterhas etiam appetitoria. Erenim concor-des invicem,& in nullo difsidentes hz tres, fa-nitatem animi efficiunt:difcordes autem& con-tendentes,morbum.Vbi autem Chryfippus ait,animz partes effe,per quas ratio in ea confiftit:intellizens animam, notionum& prefumptio-num quandam collectionem exiftere,, duplici-ter errat. Primüm enim non animi, fedrationishas dicendum erat effe particulas. Quippenonidem eft anima& ratio, quum hzc in ea conti-neatur. Quod fihocetiamaliquis irreprehen-fum permiferit, certé notiones& prefumptio-nes,non particulas anim, fed actiones animadicere oportet. Nihil aurem ex propriis functio-nibus conftat. Ad hac etiàám Chryfippus fanita-tem animc& pulchritudine in vnum atg; idemconfundit. Porro corporis pulchritudo, in par-ticularnm commoderatione(qualis in Polycletiregula cernitur)fecundum omnes medicos phi-lofophófg, cófiftit. Sanitas vero, elementorum,quzcung illa fint,inter fe eft G6moderatio. Ce-terum anima pulchritudo,ad moderatos ac de-centes ipfius anime mótus(qualis eft Platonisfententia)refertur:ad immodicos autem& effe-ratos,turpitudo ciufdem.Siquidem in cómode-ratione motionum particularium, pulchritudoactionum eft cognita:ficvti turpitudo in immo-deratiorie. Quod autem anima noftra compófi-ta ex particulis diuerfi generis,& fubftantia&fede inter fe differentibus fit, quodg; innümerasvires fortiatur, Hippocrates eft atq; Platonis Placitum.Quare neg in vna particula animz, neq;in vna ipfius facultate, tum iudicia, tum etiam affectus fient,vt Chryfippus exiftirnauit.Iam veropueris multó plures& vehementiores quàm a-dultis oboriuntur affectus: quum a nullo doctimagiftro,fed nátutali ductuilli ornnes 4d volu-pates flectaritur, averfentur autem labores.Vi-demus enim ipfos& iraícentes,& calcitrantes,& mordernites, prevalere cupientes, vt nonnulla animantia,nullo przmió propofito, prateri-píam victoriam. Neque vero à ratione impetuseórum coérceri dicere pofsis, vt qui rationemnecdum habeant: neq; quód non innumeris af-fectibus iniplicentur. At vbi proceflerint, quo-niam ad lioneftum, naturalem quandam pro-penfioneni ltabenrt,& erubeícunt peccantes,&iuftitiam,alidsig virtutes amplectuntur, facien-tes plurinia fecundü earum notiones: etfi prius,quum effent parui,ex affectu viuerent,nullámgpraceptorum ex ratione curam haberent. Ca-

GI. DE PLAMC fFiIPPb ET PLÁT. YIB.'X

Iracundiora«f terüm animx conftitutiones, ex diuerfis corpo-r els ris temperamentis oriuntur:quum videamus a-rer edid, nimalium,quz lati pectoris& calidiora funt, o-vaexitlup,| mniafortiri naturam iracundiorem:vt timidio-Rerionuin va- rem,quz latis coxis,& frigidiora. Ac fecundumrietas, diferimé varietatem regionum, haud parum etiani mo-in morib fadt. ibus homines ad timorem& audaciam, vel vo

314

luptatis laborísq; ftudium ,differüt. Quare,meafententia, curatio animi affectuum, in nonnul-lis quidem prompta& facilis eft, có quód nequeaffectuum motus ipfis infint validi,neg ratioci-natrix pars,imbecillis natura& imprudens, fedpropter infcitiam praudsg; confüetudines, id genus hominum viuere ex affectu cogantur. Non-nullis vero difficilis, quum motus affectuum,qui ex corporis conftitutione neceffario obve-

10 niunt,maeni€ vehemétes extiterint: ratiocitia-

trix aütem facultas imbecillis, imprudénsque.

Hunc quippe veri fcientiam indipifci oportet, ac

affectuum motus retundere, probis inftitutio-

nibus affuefcentem. Sicitaqg;& ab initio homi- Hemi»em abnem ad optimum confórmare oportet, ànte om"tio, quo pa-nia quidem,ipforum feminum, dein victus quo e idndgràuida vtetur,ac preterea cibi.potus, exercitio- atq; inilituererum, atqiadcó quietis& fomni ratione habita. oporteat.Oportet auté( ut inquit Plato) pueros iam edi-

20 tos,ita educari& inftitut, vt reddant partem ani

mi affectibus opportunam& irrationalem, mo

tibus commoderatam, ac rationis iufsis audien

tem. Inpueritia tamen exiguam& imbecillam fees nntx hanc ipfam ratioriem effe verifimile eft: ma- ipfam ejfe imbegnam vero& valentem evadere,circa quartum-. ollam:valentedecimum etatis annum: quando iam dominari atem. évade-& imperáre ipfam conuenit, tanquam aurigam"^ de quarquendam pari connatorum equorum, nempe mimcupiditati, iracundia, dum non valentes ni- E

3o mium funt,neq inbecillz, nec pigra, nec effre-

nes,nec contumaces omnino, aur indecorz, autcontumeliofz,fíed in omne prompte,rum fequi,

tum obfecundarerationi. Huius autem inftitu-

tionem, virtutémque, fcientiam effe oportet re-

rum nature:quemadmodum aurige,fpeculatio-

num artis aurigaridi. Nàm in irrationabilibus s, nosanimz viribus,fcientiz nori folent inináfci,fícvti ingafci irratro-neque equis:fed his fané propria virtus, ex con- nalibus animefuetudine quadam irrationali proficifcitur, au- facultatibus.

40 rigis autem ex difciplinarationali. Quemadmo

dum igitur irrationaliü animz partium neceffe. Pratiovaliem

eft irrationales quoq virtutes effe, ita rationa- 4?" perilem,folius ratiocinatricis. Quapropter merito aiii

:;: r virtutes efe:raillarum virtutes,facultates dicendz funt:foltüs i/55lem aure,autem ratiocinatritis, fcientia. Quim itaquein folis. rátrocianobis alia potior fit anímz pars; alia deterior: satrics.

qui potiorem fequitur, confentaneam naturz vi

tam dicetur agere: qui deteriorem, repugnan-

tem. Hicenim ex affectu, ille fecundum ratio- Vijere qui ex

5o nem, viuit: Quum igiturhz tres propenfiones affecv, e qui

nobis natura infint:ad voluptatem fané, pro- /cindusi ra-fter appetitoriam: ad victoriam vero, propter pir aiirrafcibilem: ad honeftum deniítp, propter rátio- moo DATéinátricem animz facultatem:Epicurus quidem sp patura,infimz anime partis tanttim proportionem cor fnt tres.fpexit:Chryfippus autem,optimz, quum dixeritpeculiariter nos affici ergd folum honeftum. At

vniuerfías tres proprietütes perfpicere folis ve-

teribus philofophis licuit. Porro qui ex áffectii

€o viuit; hicirrationalem& attonitam animz par-

tem:qui veró fine affectu, rationalem atq; diui-

« 2 à.. Afftlum cás-riam fequitur, Quareaffectuum caufa cognita, /; ips pl.plurimum ad remedij inventionem confert. Id- eu ud re«circo Damon muficus quum effet apud tibici- med| inven-nam Phrygium modulantem;ebziis quibufdam tionem confert.