duo fequuntur:fzpe vero cócupifcentid, tanquáabftracta, compulfig; iugaliumi equorü inftar,quorum alter valentius impellens ,alterü fecumtrahit,vnà cum auriga& curru. Tunc enim in effreni equo motus, actio& affectus eius dicetur:priori quidem fignificato, actio(mótus enim exteipfo eft)fecundo autem, nà actio,cüm fit mo-tus ei practer naturam, fed iam affectus, Aurigaveró motus,ne fecundum alterü quidem fignifi-catum actio eft, fed fecundum vtrung affectus:cim neq ex feipfo, neg fecundum naturá ei ad-fitmotus. Iam vero facultates illas tres corpusnoftrü regentes,rationalem,irafcibilem,& appetitoria, tum fpecies,tum partes animz recte ali-quis nominarit.Quarü appetitorià quidem, belluz varic,multicipitigy:irafcibilem autem,leoni:homini deniq rationalem Plato interdum com-parat. Qyávis idem in Phzdro,priores quidemillas equinam quandam formá referre ait: auri-gam veró,tertiam. Quamobrem Plato locis easeffe diftinctas,& fubftantiis permultü variare arbitratus, merito illas tum fpecies, tum partes apArifotelis c» pellat. Ariftoteles autem& Pofidonius,faculta-Pofidoni fenté tes eas eífe vnius fubftantiz ex corde proficifce-tia de(pecie-. tis,affirmant, At Chryfippus,tanquám ad vnàbusanimz.—(ubftantiam,ita& ad vná facultatem ratiocina-tricem diducit tum iracundiam, tum ipfam con-

Stirpibws inc- cupifcenti&.Porro in ftirpibus folam fpecic appe

fé folam app*- vicoriam habitare, profeffus eft Plato:in diis au-titortam yim,

Anime partifingulas, quib.animalibus coparari Plato.

G.AL. DE PL.4C. HIPP.iET PLAT. LIB. VI

[e]

--

z0

ait Plato, tem ratiocinatricem. Irafcibilé vero in hómini- 3obus creatam efle ait, rationali anime auxiliatri-Species omnis cem,tanquám canem quendi, cótra multicipité

poteft vocari illam€ agreftem ferá, cupiditaté.Plato item nospars:mon tam£ docuit, quód quzcungy fuerit fpecies, hzc, parsomnis pars»? nominari etíam pofsit:nó tamen quelibet pars,ees f'atimerit.&arim fpecies erit. Cum igitur ex iis que fuperiusiin à nobis funttradita, conftet iam ratiocinatricemflit im. cerebro, quidem anima partem fonténigi voluntariarit

actionü confiftere in cerebro: in cordeauté tum

Nerpo fetlo, irafcibilemi,tum pulfificam facultatem(etenim fi 4o

partes fupra fs fune intercipiantur, aut diffecentur nerui;parti-ionem, vici- cula: quidem continuz cerebro, principii fui re-nas cerebro, fó- tinerefacultates apparent: quz vero infrafuneird habentur, ftatim& fenfum perdunt,& motum:quemadmodum ctia arteriz, quz quidem cordicótinuz funt, originis fuz perpetuo functionesobeunt: qux veró vinculo interveniente, illiuscémercio priuantur, prorfus nó pulfant.ac pra-Trafabilem fa- terea affectus animi qui ex iracüdia& motu acci

cultatem conf? dunt, cor palàm immutareá fua actione viden- 5o

fiere in corde, cry reliqui eft vt appetitoriá delitefcerein hepate,fimiliter oftendamus. Quippehoc vifcerela-fo,etfinon fubito afficiantur reliquz partes, quéadmodum per aliorü lefiones, temporis tamenlecur effe eiuf- proceffu animal nutrimenti inopi elanguefcit,dem facultatt atqyin pallidum coloré mutatur. Eiufmodi nág;initiumqualá£4 cultatis initium eft iecur, qualis& ftirpibus in-füirpibusm*f-«&& d cuius demonftration£, optimi prius fue-Stirpes quavA—. 4: AD s ítiomegignan- Fit confiderare,quo modo ftirpes gignátur.Pro-tur.la fuerit, ac ficca,nihil amplius ad ftirpis genera-tionem ipfum femen molietur, cüm nimirü om-nem eius madorem ad feipía rerraalliciat, Vbiveró mediocriter humida eft, molleredditur fe-men, intumefcitg iuxta ambiens ipfum opercu-

38Ium:quod vtig rumpitur quidem primü,mado-re feminis in aérem converfo: deinde protendi-turiuxta rupturam germen quoddam tenue,€vtrobiq; molle: ac fuperiorfeminis portio ceuad aérem,inferior in terrá vergit. Atq; hec qui-dem continuó videntur augefcere, ac femper ferriin quz ab initio inclinabant.Proceffu tempo-ris,fi arboris cuiuídá magnz fitfemen,pars quain arem fertur,caudex ipfius evadit: quc in imitérrz declinat,radix:€ vtraq portio variis íci-furis diuaricatur, fi multifidz arboris ipfum fe-men extiterit. Vnum itaq; principium generationis& incrementi omnibus ftirpis partibus eftlocus ille, vnde furfum quidem caudex, initium veró radicis riafcitur:ac apparet velvti exloco quodam, virtus difpenfans arborem,illinc procede-re.Quale auté eft animantibus os, tale ftirpibusextrémü radicationis videtur, ofculis pluribusexterra alimentü trahentibus;fabricatu. In hücigitur arboris modum licet maguá arteriam cernere, qua caudicis inftar ex corde procedens di-uaricatur, altera quidem parte minore ad caputperreptans, altera veró maiore per fpiná fefe detorquens:à quibus propagines omniü corporisarteriarii oriuntur. C6templare rurfus alterá ar-teriam ex ipfo cordis finu profectam, quz in pulmoneés,nó fecüs acradicis pars in terram, diffunditur. Quemadmodü enim ex terra per radicestotü alimenti trahit arbos, ita ex pulmone corper dictam arteriá haurit. Quare arteria quz ve-luti caudex apparet,maxima eft omnium qua intota animali habentur: quz in pulmoné inferi-tur,omniü maxima eft,que inibi exiftunt: ipfumverà cor, medium ambarü eft,& origo faculta-tum eas gubernantiü. Conftat nang; maiora minorum femper effe principia,ficuti X fontem,ri-uorum in quos difpenfatur:quamvis nónulli eoveniunt abfurditatis, vt principio ea qua pofti-píum funt,effe maiora exiftiment, decepti ob ftumina, quz exigua plané cüm prope fontes ext-ftat, progreffu augentur. Non vident tam id ficaccidere,quod in fe alios decurfus aquarü exce-perint, Quippenullü lumen ex vno procedensfonte,minus caput obtinetiis quz fubfequütur.Effet auté fümma impudentia,aliud viícus à corde ftatuere arteriarü principium,cim hocfolumvifcus animalis corpore exempti, diutifsime naturalem functioné retineat, ceu initium motustum fibi,tum iis queab ipfo proficiícuntur, arteriis. Ha auté ab eo fegregatz, aut funibus inter-ceptz, aut diuifz fectionibus, vnà cum affectuipío,motum etiam amittant. Porro venz quz àiecore ad ventrem pertinent, fimiles funt radicibus, Nam vtarboribus terra,fic eft animátibusventer. Caterii vena caua truncus quidam exi-ftens,atqj à gibbis partibus hepatis orta,in fuperiorem& inferioré corporis regionem excurrit,Cuius latifsima portio eft, quz infra iecur de-fcendit: minus autem lata, quz furfum per feptü

iecto in terram femine qualicung;, fi íqualida il- 65 tranfuerfum adit: his veró duabus minor, qua

in corinferitur:quanquám fi effet cor vene caue,ficuti arteria magnz,principiüimaxima effet(o-pinor)portio venz ei cótinua. Eft itaq; tü vena-rum,tum fanguinis, tum nutriétis facultatis ini-tiü hepar:quod vifcus in vniuerías corporis par

Arterie magneortus, diuaricatiod;.

Arterta yeno-/4.

Cor baurtre fpsritum à pulmoneper arieri,

Maiora minos

vi femper cffeprincipia.

Venter animalibus eflquodarborib. terra,Vene cau(que ab bepa-tenafatur)di-sifio,proceffuf-que.Hepar effe tumvenarum, tunfanguis tumnutrientis fa-eultatis mitis.