Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

345Vois effe, quod doquidem quod praftantifsimum eft in fingu-praftanifsimi lis, vnum tantum exiftit:ficvti X perfectio vna,€.—— quamvirtutem vocamus, Eam igitur quz in raRatoconatr^. tjocinatrice eft, fapientiam,aut prudentiam,aute m fcientiam appellare licebit:eam quzin irafcibiliIrafcibilis an;. rurfus habetur,fortitudinem, aut virilitatem:ficma virtus,viri Vti& eam quz in appetitoria oritur, appellarelis——— poteristemperantiam.Ex quarum quidem ani-Appetitori? 47 me trium particularum mutua cómoderatione,m ac venuítate decente, quarta virtus iuftitia n afciluhtia nafci.(UT:8C proinde meritó toram animam dixeris iutor ex fymme- ftam, Cacterüm virtutes ipfz in partibus animama mwwa— irrationabilibus,habitus quidam funt,& facul-mum anms tates folummodo. In rationali autem,non habipuralt. tus modo ,fed eti fcientia,aut virtus. Sola enimdne liecanimz pars,fcientie compos eft: ali aute,In facultates fané quafdam, habitüfve, aut melio-Sciétis compos res,aut peiores comparare poffunt: fcientia au-dicitur fola va» tem fieri participes,nó item, quatenus neq; etiapou?s4*— rationis, AtPlaro fciétias omnesrecte,mea qui-ron desi, demfententia, vnam effe virtutem it, cognitioite jemtemia, hem videlicetbonorum atq; malorum: hoc eft,

eligibilium, X eorum quz declinari debér.Cüm

autem in omnibus vitz actionibus, deligamus

id quod videtur bonü:quod autem apparet ma-lui, vitemus: habeamüfq; natura impetus hosad horum vtrung: philofophia,que veré bonümalüt docet, peccatis immunes reddit. Oftendimus igitur difpenfationem animalis in lucem«diti,à tribus adminiftrari principiis:yno in ca-pite collocato,cuius opera per fe quidem, imaginatio, memoria, intellectio, cogitatioq;: in rela-tione autem ad aliud, fenfum partibus animalisfenfibilibus impartiri, motümqy arbitrarium iisquz mouentur: fecundo autem in corde confi-ftente, cuius opera perfe quidem,robur efrani-mi,firmitudóque in iis, quecung ipfa ratio iuf-ferit:atqy etiam invictus animus: fecundum affecum autem, velvti feruor natiui caloris, anima

Philofopbiareddit à peccatb immunes,Principia triadifpeníantiaanimal.Rationalsprincipi] opera

Irafabilis principi) opera,

GJI. DE PLJ/C HIPP. ET PL.AT. IIB. VIL

:

10

20

30

344.

veniat. Maxime autem ventriculus pofterior of-fendit animal: deinde medius: minore veró an-teriorum vterg; noxam adfert, Cüm igitur con-iunctis ventriculis cerebri(diuifio quorü abftu- Cerebri ventrélerat motü& fenfum) paulo poft rurfus fentiat cult quatuor.ác moucatur animal, dicendum eftin ipfius qui- 27/74 olidem cerebri corpore animam habitare:primum ,,,,; meautem eius organum,tum ad vniuerfos animan primi. autemtis fenfus, tum ad motus voluntarios, effe ani- lius insirumémalem fpiritum:qui quidem fi anime fubftantia f" effe am-effet(quod aliquis poffet exiftimare) fimul cum malt"ieico, dum evacuatur, periret anima:cuius contra- ,,,,,, dtarium contingit. Nam evacuatus,donecrecolli- jZja anima.gatur, fenfu, motug, non vita deftituir animal.Merito igitur generatur hicfpiritus« iuxta ventriculos cerebri, atq; ideo illinc definitarteríarivenarümgq; nó exigua copia, ex qua funt plexuschoroides formati. Nam exarteriis confcenden Choroidutibus caput, acpoftea fefe ad cerebri bafim tor- /lexse.quentibus, conficitur plexus reticularis, in quo. Reriformisclaboratur ipfe animalis fpiritus.Etenim arteria plexus.rum fpiritus, vitalis& eft, dicitur: x ficvti& a- Pim vita-nimalis,qui confiftit in cerebro:non tanquá ani un à:

S n Bde::.opo Spiritus am-m fubftantia is fit, fed velvti primarium ipfius 5,7,organum,habitantis in cerebro,qualifcungy illafubftantia exiftat. Quemadmodü autem vitalisfpiritus in arteriis€ corde gignitur, ex infpira-tione X humorum vapore,ita animalis ex vitaliaccuratius elaborato ducit origine: ad quá qui-dem elaborationé retiformis ille plexus fuit fa-brefactus. Nam fi exacte femen ipfum& lacna-tura elaborare defideràás,fecit vt diutius ea in co&onis inftrumentis jmmorarentur: ac propte-rca femini quidé anfractü quendam ante tefticulos praparauit,lacti vero longitudiné vaforumad mammas tendentiü:merito etiam ad cóficic-dum animalem fpiritum ex vitali,velvti labyrinthum varium,predictum illum plexum conftruxit. Atvero cum nerui ipfi ex cerebro& mem-

Semina e» la-

lis elaboratio.

tunc eum qui iniuria inferre eft vifus,punire de- 40 branisid ambientibus contrahantur, per eam

fiderante:at relatione ad aliud,initium effe par-ticularis caloris, fingulis corporis partibus: fic-vti pulfatilis motus,arteriis. T ertiz vltimaqy virtutis in hepate collocate opera funt, quz ad animalis nutritionem fpectant omnia:necnon fua-uium fruitio:per quam vehementius, quàm parfit,mota,intemperantiam atq; libidinem gignit.Demonftrato autem quód neruorum principiiin capite delitefcat, fimul etiam cognofcitur ner

Appetitorijprincipi] ope-

fa.

uos ipfos non cerebri dura meninge, quemad 5o

Nersuos non àdura meningecerebri, fed amedulla illuseXO0TITI,

modum aliquádo opinatus eft Erafifiratus, fedab eius medulla oriri: etfi primo quidem,tenuismembrana proceffu, fecundo autem crafsioris,fint involuti. Porro excifo capitis offe,viuéte adhucanimali,& crafsiori detecta membrana,fi v-trobiq; medio rectitudinis, quà cerebro hec plexu duplici incumbit,per hamulos eleuatam, autfolam ipfam incideris, aut totam excideris, neg;

Cerebro excifo, infenfile, neg immobile ipfum evadet animal:

animás nà pri-war. motv, necJe priefquáad alique ventriculorum ip-Jf fe£lio perue-

nerit.

tem torum pofterius cerebrum, x autífolam incideris, aut excideris: x imo vero neficerebrü abipfis quomodocung excindas,fic quoq; animásmotus aut fenfus expers reddetur, prius quàmadaliquem ventriculori ipfius, talis fectio per-

quemadmodum nec fi obtegentem ipfius par- 6o

Senf€^ mo-tus membris

qua vta fuppe

ditetur.

ipforum partem quz ex cerebro oritur, fenfusomnibus mébris atq; motus fuppeditatur.Quzauté vtriufg; membran propago eft, eundemneruis vfum przbet, quem cerebro illa exhibe-bát. Quare vel fi ambas exemeris, nihil ledeturparticula, in quam neruus inferebatur: quem-admodum neq; fi ipfi cerebro exteriores mem- Cerebro nuda-branas abftuleris, in przfenti quicquam offen-"«i temre-..: H-:. i5,animal ni-des, etfi proceffu temporis aliquid fequi poísit bil offendr.incommodi. Quod autem ad facultatem,quz à racylras à cerecerebro defcendit, fpectatnó licet nobis prom- bro defendenspté affirmare,an quemadmodum ex folari fplen per nerwos, fitdore qualitas quedam profecta, in omnem aé-"* SE iiiris ambientis partem diffeminatur, ipía Solis CARS eRfubftantia inloco fuo permanente: fic etiam ex -cerebro virtus quzdam mébris per neruos in-fluat:an potius fubftantia fpiritus vfq; ad fenfibiIes mobiléfq; particulas proficifcatur:aut aliquaex parte in neruos incidens, ita ipfos immutet,vtalteratio eorum in mobilia membra diftribuatur: cuiufmodi quippiá fieri in fenfu viforio có-tingit. Siquidem per opticos neruos, quiab an-terioribus ventriculis cerebri(qua parte verfusmedium ventriculum in obliquum& anguftü fecontrahunt) oriuntur,€ manifefté cocaui funt,fplen-

Opticorum nerMori exortus.