Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

Balnei moderate calentis vfus

Frigida láuan-dum eft opti, Jmit corpus,quadiw aucefcit.Frigide laua-tonis vfus.Fripde laua-tioni tempus,etgymnasleriumaptum.

Frieida lata-tone"v(arns,medium quar-ti foptenns at-ungat.

Aqua glacialisferit / infüetosatq, impenfe re

ffigerat.

Frigide laua-tionis comoda.

Menfíura mor£future in friei-de balneo, exnotis que in. cu.te vifuntur fu-,Lafiitudinisdifferentie. invniuersi[mntoclo.

449

mediocri exercitatione,& dicta apotherapia fit

confequutus. Nihilo fecius tamen fi probé bal-neum adhibeas, ipfum quoq apotherapiz parsaliqua fit. Siquidem duras teníafg; partes emol-lit:excrementü,liquamentüg, fi qd intus ad cu-tim hzret, evocat. Verü neutrius hori eget talisadolefcétulus:quare celui fibi in balneo fudorem& pulueré,fi quádo hoc vtitur, magis poftulat,dcalefieri, Ergo tranfiretanti ad foliü vígy, no in

G.4L. DE S.ANIT.ATE TVEND.4 LIB, lii.

4530ti fe, vel vlceris, vel phlegmonis fenfus oboria-tur affectiones n6 funt,fed fymptomata. Simplicii igitur lafsitudinis differentiarü,prima eft vI-cerofa: quz oritur ab excrementorii copia te-nuiü fimul& acriü,adeo pungentiü ac velvti vulnerantii tum cutem, tum carné inter exercitan-dum, vt etiá horror ac ceu cócufsio vniuerfi cor-poris interim oboriatur.Secida eftlaísitudo tenfiua,citra vllum vlceris fenfum. Acciditnang in

balneo morari is debet. Sednecimmorari huic io. vehemeti tenfione,o0mnes mufculorü fibras ten

in piícina eft opus: imolotus quatenus dictumeft,feftinet cofeftim ad mediocriter frigidam.Si-quidem optimü corpus quoad augefcit, frigidalauandum non eft,ne eius incrementi moretur.Vbi vero iam abvndé eft auctum, tum frigidaquog affuefaciendum, vt que& illud roboret,& cutem duram atque denfam efficiat. Tempusauté ad id percómodum, cft aítatis initium, vtante hyemé, toto interpofito tempore, cófuetu-

di,cas tamen in primis laffari, quz per longitudinem tenfionis porrigütur: quippe vbi tenfz fue-runtimmoderatius, tendi adhuc vidétur, etiamfinulla iam tenfione vrgeátur. T ertia differentiadicitur concufforia,qua nimirü ceu contufas autphlegmone obfeflas partes fentimus: eág; tumfolet maxime incidere, cim mufculi nimiiü excalfac attraxerüt quippiá ex circunfufis fibi excrementis, Quod fi etià tum tendonibus, tum ner-

do miniméfpernenda inducatur. Efto praterea 20 uis idem affectus incidat, 2e/wezoy, quafi ofsiü la-

dies, quo aufpicabimur, qmaximé tranquillus,& quoad id tempus feret, calidifsimus: cuiusctiam calidifsima pars eligenda eft: ficvti& gy-mnafterium mediocriter temperatum.Q ui verofrigida vtetur,in quarti maxime fepténij medioconfiftat,priftiná falubritaté ad vnguem feruás:fit is cim animo hilari, tum minimé abiecto:acprimiüm quidem linteis durioribus fricetur,qantea, vehementius: dein oleo provtaflueuit

borem, ob penitiorem fenfum, eum vocant. Atdifferentia quarta, quz improprie dicitur lafsi-tudo,tum incidit, cum mnículi fupra iuftum fic-cantur, fic vt fqualens contractumq corpus vi-deatur,atq; ad motiüi quodammodo pigri, citratamen vllum nüc defcriptorü fymptomatü. Ha-rum auté quatuor differentiarü fingulis, fuare-media funt. Caterü lafsitudo vlcerofa, maximein ea incidit corpora, quz& mali fucci funt,& ex

fricecur:ac poftmodü exercitetur exercitationib. 5o crementis abvndant. Succedit vero recentibus

multitudine paribus,fed citatiorib. d antea. Abhis in frigida, eamq; nectepidam, nec glacialem,totus fimul infiliat: altera nang? repercuffum ca-loris non facit:altera ferit infuetos, atq; impenserefrigerat. Quand hacprocedéte tépore vtetur,fi necefsitas exigat. Exeunti vero ab aqua fricarioleo,ídq; à pluribus, expedit, quoad cutis ipfa incalefcat.Poft hac cibii plusá cófuetü, potion intra confuetudiné,capiat: quz vltro ipfe facturus

cruditatib.cum aut exercitantur immoderatius,aut in fole funt morati. Nihil tamen obftat, quominus in corpore boni fucci& citra cruditatemproveniat,vtig ob exercitationis exceffum,R e-medium aüt huius eft redvndantis evaporatio,quz fietfrictione tum multa,tum molli, cium o-leo adhibita, à quo omnis aftringendi vis abfit:quod genus maxime Sabini eft.Adverfifsimumvero huicaffectioni eft, qd duezifie ex Hifpania

eft,modó fint omnia rité peracta. Nam à frigida 4o& Iberia portatur: quódq; etiá fit circa Aulone.

lauatione plus appetüt,& melius cócoquunt,

acminus fitiüt,veniütq; ad exercitationes poftridie plané meliori habitu: corporis quid mole,

pari ei quz anté, ceteri cópacta& mufculofio-re, ac vegetiore: cute ver duriore ac denfiore.

In hocergo fecundo praterea die, fimiliter om-nia funt peragenda, etiá tertio& quarto. Pofteavero procedente tempore,ad eundem modi fri-gidam iterum ingredi iubebimus, videlicet poftcam quz priori ingreffui fuccefsit frictionc:verütertio cam ingredt,minimeélaudo. Nam& fecundo id feciffe eft abvndé,prafertim cüm pro arbi-trio noftro remorari ac detinereillic homine li-ceat. Cxterii fi egreffus frigidam, coloratior exfrictione cit reddatur, id mediocriter moratüfuifle indicat.Sin& tardius ei calorredeat,& de-color diutius maneat, plus equo moratum do-cet, quare ex notis quz in cute funt, difces mo-ra menfuram.Qouia vero fieri poteft,quin iu-

Vtendum itaque eft dulcifsimo oleo& copiofo,primo quidem die,quo fufpectalafsitudo omnino fitfutura. Secundo vero, vt fi qua incidit,difcutiatur. Difcutit porró eam apotherapia, inqua fcilicet motus adhibeas quantitate medio-cres,qualitate tardiores: idqy cum frequenti in-terpofita his quiete, qua vtigy fricare hominemoportet,pluribus cótrectantibus, quo necfrige-fcatpars vlla,& excrementa ocyfsimé digerátur,

so Porro frictionü plus adhibebitur iis, qui in cute

& fub cute excrementoriü collectam vim habét:motttü vero,quos ipfimet edant, in altera lafsi-tudine,in qua plus eft in ipfis congeftum mufculis.Atlafsitudo tenfiua, pro remedio relaxatio-nem poftulat: ea nanque tenfioni contraria eft,quemadmodum& duritati mollities, Hacautélafsitudine affecti, relaxabuntur pauca mollíqueex oleo dulci egelidog frictione: tum intermit-fione omnino, aut quiete, aut lauatione medij

uenis exercitationibus deditus,autfuiipfius,aut 6o temperaméti,atg in calida plufcula mora: quód

etiá gymnaftz errore aliquádo in lafsitudincin-cidat,nóánihil de ipfa dicendum eft. Porro laísi-tudinis in vniuerfum octo funt differentiz:qua-tuor fimplices,totidéig; copofitz.. Nam quodincendi tendíg corpus videatur,& quod mou£-

fi bis térve laueris, plus proderis.Hi vero& poftbalneum vngi defiderant, priufquám vefiátur.Quinetiam poftero die,cüm e cubili furgunt, vngi his expedit:nüquam tamen oleo extremé fri-gido, nec dura frictione, Tertialafsitudo, qua

ex ve-

Lafsitudo vlcerofa vnde profieifcatur.

Lafsitudo tenfi5àquando ac-cadat.

Lafiitudo con-cufforta qualis, quando fentatur,

égénea Qr,

Lafsitudo fqua

lida,

Lafsrtudo vlce-rofa qua poti[-limum corpora.ifestet.

Lafsitudinis vlcerofe remedia.

Olei Sabinsi.

Lafiitudine af-. wleerofaquibus motib.ac fritlionibusfint traclandi.

Lafitudins t£fiw curatio,