Affctlu. togni-$0, facilé imve-niii reinedia.

Contraria contrariis auxilioeffe.Sana efje con-fervanda fimi-libus.Intemperiesqua intra fanifati fines con-fiflunt,per ocitquidem contravia poftulant:per labores au-tem.[imilia.Similibus ma-iori ex partemorbis tenta-"mur.Intemperatumquodvis faci-lius ad poramatura redit,quá ad tempe-yamentum o-btimum,Affuetudinesmutandas non

«fe.

Speciem viteynam,no pof-Je omnibus ac.commo dari,

Balseié quibsafit vtilifsimn.

Ratio invenit,Experientia fi-düem invento-

vin car robat.

' aber fin qvib,;debeat cibos

pracedere.

Calidis nata-r5 qnicfcndiseff:

Defidia nemi-sentit"vn-quam.Balreum qui-

bus falubre.

Calove morda€i preditis queedverfantur.

G A L.

47!calefaceréq; conveniet:audacius tamen eos, quiperatatem maiori exercitio ferundo funt.Con-ducit autem ad certioré affectuii notitiam, cm«tatis confuetudinisqy tum caufarum quas procatarcticas vocant,confideratio. Qui vero aífe-é&tum exacté norit, facile adinveniet remedia,cüm contraria contrariis auxilio fint, Male itaq;affecto corpori,femper contraria: optiméfe ha-benti, viribus fimilia exhibeantur. Quinetiamintemperies ipfas, quecung adhuc intra fanita-tis fines fubfiftunt, fi corrigere ftudebis;contra-ria quodammodo victus ratione curabis: quodtamen per multum fit ocium, Nam fi in negociofint,fimilibus vteris,potifsimum cüm ita fuerintcorpora affueta. Atquehactenus malé affectocorpori contraria exhibebimus, quoad pritti-num ftatum fit confecutum. Cxterüm ea vi-ctus ratio que intemperies corrigit longius ple-rung; procedit,propterea quod fimilibus maio-ri ex parte morbis tentamur, Facilius itaq; quic-quid intemperatü eft,ad propriam naturá redit,quam ad optimi temperamentü accedat. Quip-pe id cim in medio omnis intemperantia fit,quifquis conueniente natura fuz morbo labo-rat,ab eo longius abeft:qui difsimili,minus.Er-gone affuetudines ipfz, tametfi paruz fint,di-Ífplicentibus adhucfibi corporibus, funt mutandac, Ciim autem cótrarij inter fe multorü homi-num corporis ftatus fint, certé mirandum noneft, nónullos vulitatem ex contrariis percipere.Ac proinde(icvti fieri non poteft,vt vnum calo-podium ad omnes homines futor accómodet,ita nec medicus vnam omnibus vitz fpecié queconducat,poteft accómodare.Nonnullos fiqui-dem noui,qui fi triduo feab exercitationeabfti-nerent, protinus zgrotabant: alios in perpetuaquiete degentes, tamen fecundam tueri valetu-dinem: atq; horum ipforüi alios minimelauare:alios nifi lauiffent,ilico febricitare:ficvti Premi-

DE CVR.AND..ANIMI.AFFECTIB. LIB.

30

47mento)valentiores mottis defideràt, ac victü inquo fuperet quod tenuem fuccü faciar. Hi vero,nec fi in fole exercites,leduntur:nec etiam fi balneo abfüineant.Porro fenefcür celeriter,quz corporafrigida& ficca funt. Acrhumidum& calidàtemperamentii eft luxionü vitiisobnoxiü. Iamvero omes intéperatas naturas corrigere qui-dem contrariis oportet, dum plané in ocio funt:feruareauté fimilibus, dum pernegocia vacarefibinó poflunt. Cxterü plus laborandi eft pro-pter humiditaté corporis: przceleri motu nonvtendum, propter caloré. Ad hec,cim ex fegniore vite rationé ad exércitationes& balnea fetransférüt ilico luxionii tentantur morbis, nifiprius fint vacuati, quàm exercitationes adeant:quare antevertere per veris vitiü fanguinis de-tractione ópórtet, aut per incifam vend,autíca-rificatis malleolis. Quod fiitainaniri recufent,purgandi medicamento funt, non fimplicis fa-cultatis,fed quod trahere lauam bilem,& pitui-tam, X ferofa excrementa pofsit. Vinim autemfrigidis& ficcis naturis vtilifsimit effe prius di-€tum eft: circuncidendiü ver iis eft, qui fummecalidi propter intemperie exiftunt. Nam qui media temperie funt, vtiq; plurimus iis fuerit naru-ralis calor: actali quidem naturz mediocre dandum eft vinum, ficvtiipfa quoq; mediocris eft.Sed cim triplex genere fit calidi temperamentidifferentia:vna,in qua reliqua cótrarietas(nem-peque in humido& ficco cófiftir)mediam tem-periem feruat: altera,in qua ficcitas fubfultat:&tertia, in qua vnà cum calido etia redundat hu-midum: ei quidem quam primo loco diximus,tantüm albi ,tenuis,atquediluti vini offeremus,quanti ipfa à fumma intemperie recefsit; Reli-quarí auté differentiarü neutri,cdm fummz ca-

liditates exiftant. At quod calidifsimum vinum 7

eft, id frigidifsimis intemperantiis eft vtile: re-liquis autem quod portione refpondet.Hac ve-

genem Mitylenzum, cui nimirum ob excremen 40 rà dicta mihi deiis funt, qui mediam fencétutis

ta fumida fub cute collecta cohibitdg, febris ex-citabatur. Quarenaturis eiufmodi balneum eítvtilifsimit, nó modo quod fumidum evocet;fedetiam quod humeétet,idq; dulci humore. Facillimé igtturid qd? quzritur, ratiocinatio invenit:fidem vero eius experientia cóprobar.Porro vbiHippocrates ait,labores debere ipíos cibospre-cedere:illic agit deordine exercirationis& cibi,nequaquam illud affirmans, quód omnibus hominibus hrcambo códucant, fed quod iis qui-

ari expedit, prcedere exercitatio ip-fes cibos debeat: ciim nimirit in lib. Demorbisvulgo graffantibus, calidis naturis quiefcédumeífe fuadeat,hoc eft, à vehemicti motioae cauen-dum:quandoquidem ex 1pía in totü defidia,ne-mo vnquá adiutus eft.Q uibus iraq; mordax ca-loránatura eft,adco vt fumida giznat excremé-taiis balneum falubre eft,tum motus qui exicu-us& lentus fir: multus autem celer, adverfif-fimus eft.Quareiftis non femel modó,verum-etiam bis lauari die coducitr,potiísimum zftate.Effe quoq boni fucci nutrimenti, in quo nihilfit acre. In fole auté veríari,& irafci,& multü co-gitare,his inimica funt.Qui diuerfz ab his nature funi(hi auté funtfrigido€ humido tempera

50

60

«tatem agunt,

GMLENI PERG.4ME NIde fanttate tuenda, lib. V 1.

C Vmauté anterioribus quinq, libris, quopacto quis eum qui optimo corporis fitftatu,ab omriity ciuili negocio immunis,

proprie tantü valetudiniindulger, à prima in-

eunte etatead vltimam vfq fenectutem in fani-tate cuftodiat, iam abvndé docuerimus:nunc fanéad eos veniemus, quibus per negocia effe,bi-bere, atque exerceri debito temporehaüd licet:praterea ad eos, qui ftatim ab ortü funt valetu-dinarium corporis fratum fortiti. Vitiofiautemcorporii ftatus,genere duplicesfunt. Alijfiqui-dem vniuerfis fimilares particulas fimiliter ha-bentintemperatas:alij verà difsitailiterincqualitéreg. Quinetiam inftrementaliü partium compofitione,quedam zqualiter, quedam inzqua-liter conditefunt. Atprimü quidem dicam hicquoq, qui ftatus corporum fint maxime valetu-

dinarij:ficvti€ prius, qui maxime fanus effet, o-

ftendi. Verum is vnicus erat.Etenim in omnium

rerum geuere, quod optimum efr, id vnum eft,

Nataris friciodis ac humidis,que coveniat.Senejcentua ce-lerizer corporaque,Intemperatznature dumfnnt in oció,corrigende ctra-ridi, vt fevoudgfimilibus, dum[ibi vacare no

polen.

Sangums de-traclioné, aitpuwrgzauene,quibus nam.profpiciendsmfit ineunte*e-

re.

Vinum feieidisC ficii natu-ri eft vrilifsv-mun.

Vinurn medio-cre medioernature dan-dum.

Galidi fempe-ramenti diffe-rentia triplex.

Calido tépera-mento abfq; ex:ce[fu bumorwC7 ficlitatis,uwantum vintofferendum fir,

Vitrofos tatit;corporum effe

duplices gene-ve.

Vnum.»biq;effe, qued opti-

Tm eit.