Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

CapriSantisdicrotiq; pul-fis difarimen.

Vndofi Q ver-micmlantes pulfus fola diffz-runt quantitéte.

Arteriara par-tes ómnes,dumro nature modo fe babent,eodem mouen-tur tempore.

Nermicantespelis.Vndofr.

1

ucntant,

Decurtati pulfus vnde pro-

$63aliae auté partes vtring fitz, crafsitudine nume-róg onerétur corporü incübentium, adeó vt nemotus quidé earü occurrat tangentibus: neccí-fetum eft, parte hac, quz eft aperta, omni fub-lata, reliquas non manifeftas, qua vtringi funt;adhuc attolli:ac proinde etia media, qua delataiandudü eft,deintegro vnà cum illis qug vtringfunt,attolletur,ita vt redeat, occurratgy iterii foris ipfam tangentibus.Planü eft igitur dicrorumpulíum, interim ex magna intemperie orti tra- 10here, paruág duritie arteriz; interim ex ingentiduritie, cóiuncta cum intéperie aliqua, vel crafsitudine, vel colluuie humoris, vel carnis,. Caprizanti veró pulfui hoc dicroto convenit,quodbis pulfat,caufa auté n6 c6venit,Neq; enim cuminftrumentorü duritia neceffe illi eft, nec cum intemperie,vt iungatur, Verüm vbi facultas cotentionc natiuá retinet, arcetur auté à motu, vel obhumoriü colluniem,vel obftructionem, vel comprefsionem inftrumentorii, quies diftention? zointercipit. Cuius altera pars poft quieté, iuré ro-buftior eft illaque eam antecedit,quod ab impetu collecta facultatis oriatur. Quod fi etiam illefecundus impetus inferior atqj imbecillior fue-rit,erit fané is caprizante deterior pulfus,non tamen dicetur caprizans. At vndofi& vermicu-lantes pulfus, fola differunt quantitate fub vnocóprehenfi genere.At(unt fané inter eos nónul-li,qui in diuerfis partibus arteria, inzqualitaté,idqy in vna diftentione,fortiatur. Sunt aüt illorü 5ogenerationis caufg,imbecillitas facultatis, vel copia humorum, velinftrumentorii fumma molliües. Namcüm visa principio in arterias per-means,totum vas attollere pari firmitudine ne-queat, hic que propinquior eft parti principi,motum primo aufpicatur: ficvti que remotior,ferius:id quod Erafiftratus perpetuo fieri, cate-rüm falfo,arbitratur. Siquidem nemo ignorat,omnes arteriarü partes naturaliter eodem mo-

ueri tempore. Raro auté,idiy preter naturá;par- 40 tionis perferre poffunt.« Singulis preterea arte-

tes cordi viciniores mouétur prius,ac dein remotiores.Qui pulfus nec vndofus,nec vermiculanseft, nifi etià hoc illi accefferit, vt quod fluere perarterias videtur, fifti alicubi, X quiefcere appa-reat: mox vero iterü fluere, aciterü retineri, atq?hoc per vniuerfam arteria.Porro qui exhisa co-pia humorü gigntnir, ab illis quos imbecillitasfacultatis,citra liumorü copid, induxit, fola ma-gnitudine diiferunt:vnde hi ob paruitaté, vermiculantes: illi ob magnitudine, vndofi appellati 5ofunt, Et caufam habct illi facultatis languoré,htabvndantiá humorti. Sed confequütur etiam extremá mollitudiné inftrumentorü hutufcemodipulíus.Cuius rei molles ac renell virgz,que vndofo modo tendütur, nobis exemplü fuggerüt.Validam itaq; facultate vndofus habet: cuius nimirum ope, magnas poterit arteriarii partes at-tollere: imbecillioré vermiculans, quod paruisintervallis tum* ipfa facultas moueatur.Quemcerte necefle eít, inzqualem alioqui, etiá inter-mittentem evadere. Decurtati etiam pulfuscófequütur imbecillitate ipfius facultatis, à quanimirü pulfus creantur. Vbi enim à corde vis permeás in arterias fingulas,magis ac magis diffoL-niturin partibus remotioribus, minores tunc

G.4L. DE C.AVSIS PVLSVVM LIB. lf.

6o latus dicitur.kAt veró du moderati ei pulfü di-

$64languidiorcíg neceffarió earum motus fient. Siautem verum fitillud, reperiri nónunquam mi-nores motus in partibus origini propinquiori-bus,adinzqualitatem intemperiei arteriarumcaufa id genus pulfuum eft referenda. Siquideminftrumentiü à pari robore,eodémq,fi humiditate& calore fit modico temperatü, facilius ac magis mouetur;fqualidum autem,aut impenfe hu-midum,autfrigidum,lentius minufg. Annuen-tes autem& circünuentes pulíus, fieri aliquan-do fimili modo poffunt: fepe aliis decaufis ac-cidere. Sienim valida fit facultas, corpora autéincumbentia arteriis marcefcant qua parte illo-rum maximé marcida, atque eo leuiore, emica-re motus pofsit,ibi etiam maximéillius magni-tudo clucefcit. Quod fi huius partis dilatationéaliis vtring minoribus compares, decurtatummotum in vtrifque partibus cernes:id quod fie-riin facultatibus validifsimits nequit. Arve-r0 ex fitu arterie fitinzqualitas pulfuum, vbi teduntur in illas corporis partes, in quas diftor-quentur, Porro iatlammationes,fcirchi, abíce(-fus;& crudorum quorüdam generatio tubercu-lori,ac breuiter omnes prater naturá tumores,vicinas partes ad fefe trahere valent. Squallidapraterea duritiesfrigufqiimmodicum, necnonconvulfiua intentio, ac breuiter intemperaturainzqualis, arterias ipfas dittorquer,| Convul-fiuus autem pul(us ab ipfa fpecie, X affectu,quedenotare folet,recte noméaccepit, Tendi enimad vtrunquearteríam putaueris, ftatimq; homoconvulfione corripitur, Eft enim confluxio vna(vtrecté dixit Hippocrates)& confpiratio vna,& omnia confentiunt omnibus,e(fttg omniii na^tura comunis. Nam ni(i hoc effet, duo animaliaeffet)non vnum,quifq; noftrüm. Corigiturce-rebro arterias, vinculum focietatis,tranfmittit:cerebrum neruos cordi, pari vicifsitudine: quiquanquam non magni fint, mandati tamen ra-

Annmentes pulfus, circumngiétesd vade gignantur,,

Inegqualitataex. fibu arteridcauf.

Conuulfiui pulfits caua.

Confluxio tntoto corpores

ei vna.

Membrorumirincipaliumne ef itudo.Arteris fincu-lis incffe fibralà neruti dedit.

riis fibrz àneruis deducta ad focietatem coha- ü(.

rent, per quas fit mutuus quidam,non modo a-&üonum,fed affectuum etiam confenfus, Nihilitag mirum, fi cim vniuerfum nernofum genusconiunctum arteriis fit; cómunis appareat aíte-Kus.| Vrautem dealti, humilis, lati, anguíti,longi,& breuis pulfus etiam generatione dica-mus,fciendum eft, in valentibus omnibus&«-grotantiü plerifgy, dum dilatátur arteriz, nos earum fuperficiem x fuperuam niultó clarius perci

pere,quám partes obliquas,& quod illa propius

ad noftrü accedat ta£tum,& quod eum« paucioribus interpofitis corporib.feriat. Proinde fi re-& expédas,naturalis pulíus eft altior,» deficiatfemper eius in latii motus, prz polleat aute in al-tum. Verü quiais aliorü omini nobis eft menfurà,& velvti regula quedá,nec altü ipfum;necan-guftü vocamus,fed moderati; atq; inter omnesexceffus mediü.Ecem logus& breuis ad hüccol

Pslfi nalürélis cur altiorfemper"videaster.

Pylfus moderatus qui dita-

cimus; feníum,fed naturale ppportioné me ,,..

diocriraté,coftitnimus equalitatis norma. fi,p fenfu iudiciü facias,in illo pulfu l&gitudo pre- Palías alti, laftat ,pfunditati:quéadmodü hec latitudini.Equi 5 p; ra.dem altos pulfus in iracüdia ante iudicatipnes HT.

Ana ij