$65 G.4L. DE C.AVSIS

, fieri manifefté cGperio: latos auté vt plurimü in

Pullus ali qVi. e cverionibus decretoriis. Pulfus igitur moderaintduendi"i memores ,fi quado offendamus ipfius motusadmodiü altitudiné auctá,latitudincauté aut ni-

hil, aut parü, recte vocabimus eos pulfus altos.

Quod filatitudini manifeftü incrementü acce-

dat,eos magnos fimul€ altos dicemus. Si am-

bo increuerint, altitudo fimul& latitudo,fed nó

muitü latitudine altitudo fuperet, hos magnos

appellamus duntaxat. Cüm veró eadem propor

tione altitudo adaucta latitudinem vincat, qua

etiam in naturali pulíu fuperaret, is pulfus ean-

dem,quá moderatus, rctinebit fpecit. Itag; non

altus, vtneg ille, fed maior tantüm illo videtur.

Quinetià eadem eft& in lógitudineratio. Nam

vbi eadem proportione augetur, qua profundi-

Palfai mago. US& latitudo vniueríum pulfum, vti diximusginendo quid modoó,reprafentat maioré.Quare vtmagnus fit(0 pulfus, nórequiritur vt pares fint motus qui indimenfionib. trinis augentur,fed tantüm vt proportionezquales exiftant. At conftat eorü pro-portio, vbinulla prater natura infignis in crafsitudiné mutatio,aut in gracilitaté corporis fiat:praterea nec ficcitas immodica, vel humiditas,vel maxime diftentionis necefsitas,Perit autem,aut perturbatur,cuiufpià hori prafentia.Vt,fi ccteraomnia fe recte habeant, facultas auté cópel-latur ita magná facere diftentioné,vt eius tumo-rem circiiiecta arteriis loca nó capiant;in co affe

requiratur.

PVLSVVM LIP. II.

10

LY]

€ neceffum eftaltus pulfus appareat, Dii enim 39

in cá attollitur magnitudine diftentio arteriz, vtnufquá coarctetur, naturalé trium dimenfionüproportioné tuebitur. At coarctata,tanti detra-het deilla dimenfione quantü eft progreffu prohibita.Q uocirca iratis,licet corpore fint optimecóparato,fit pulfus altus.Diftentionis enim fummum exceffum,ne is quidem cómodeferathabitus,fed iam eximo premitur,€ ex obliquo arteria.Sola ergo pars illius ea,quz inftrata fola cu-

Iratis fit pulfus«ltus,

te eft,uempe fuperna,omné calor excipit: qua- 49

re neceffario fit altus pulfus.Carterii multis gra-cili corpore,nec facultate admodum firma, pul.fus,fi irafcátur, magni, X n6 alti vidétur effe. Nàcüm in altis pulfibus tantü facultatis robur defi-derctur, vt maximà diftentioné moliri pofsit,&quá loca arterias ambientia excipere nequeant:manifeftü vtiq; eft, in cómemoratos affectus nópoffe alros pulfus incidere. Iam ver vbinaturali roborefacultas aliquatenus deficiatur,& lati-tudo fit infignis locorü ,ponddfg, accedat arte-riis ex fuperioribus partibus,hic pulfus collatusad moderati, eft latior. Etenim aut altitudo im-minuta,aut latitudo aucta, poteft latum pulfumcfficere.Invenitur aüt motus nonnund, qui quatuor occurrat digitis, fed itaanguftus& obícu-rus vt fubtilis fidis fpecié referat: atq; is quidemFull longe pulíus l8gus vocatur. Actalis quide pulíus,quiqualis.cr quid videlicet fidem aut pilum refert, nó folim tuni-Jignificet. carum maximi ficcitaté oftendit,fed etiam indi-cat facultate imbecilliore,quám quz pofsit con-

tumax inftrumentü diftédere.Q uid igitur fi hzc

vera funt,* non ftatim talis pulfus fit breuis?an

quod huiufcemodi pulfus,in tenui corpore, có-

tentáq;& aliquáto duriori cuteaccidat? Etenim

fi cutis remiffa& craffa, magná partem motus«

Pulfus latusguns ACCI-

t.

$o

6o

s6ó

obfcurat,vtig tenuis fimul cotentdq, totü om-

nino feruabit. Vndeliquet confpirare gracilitaté

totius corporis oportere,€ duritiem cutis fimul

& inftrumentorü, cum faculratis imbecillitate,

nó fummatamé,ad talem pulfum gignendü. Ac

vocatur quidem per excellentiam longus: pro- Polfae longusprie auté tenuis&gracilis.Nam proprie& abío- qui propric di-lute diciturlongus, cuius neutram aliquarü di- catur.menfionü percipimus. At vero breuis fit pulíus,vbi in parua quapiam particula,arteria fola cutecontegitur,ob idi fenfibiliter pulfat: partes au-tem ex vtrog illius latere omnes in profundummerguntur,vnde prodere motü nequeunt fenfi-bilem. Dicitur etíam per excellentiam hic pulfusbreuis.Propriii tamen eius nomen eft, crafíus&turgidus. Nam qui fimpliciter breuis eft,vel excorpulentia nafcitur,vel ex paruitate. Proximüeft vt de ordinatis& inordinatis agamus. Quiquidem quandoquidem ingquales omnes funt,fed in eo variant, quod equalitatéhi certis orbibus feruent illi cofufi vndequag fint:intelligen-dum eft,caufam,quzcung inzqualitaté efficiat,femper firmam in ordinatis& fixam effe:in inor Orio amalidinatis autem,nequai.Infuper ordo,vt«quali- Ei ntas,naturz,fi quid aliud, eftfamiliaris. Quarefi 74,5alterum eorum fit cóturbatum, minorem figni- /ti-

ficat offenfam: fin vtrunq, maiorem. Concur-

runt autem ambo in inordinatis: alterum in or-

dinatis qui funt inzquales. Quod veró ad mu- Rhythmorumtatorum rhythmorü caufas pertinet, fi recte Qui muratorsi caidem eft demonfiratü, allici per arteriarum dila- fe,

tationes aéream quandam fubftantiam: in con- Arter/« dilatatractionibus autem excrementa exccrni,& quafi"4" m irefuliginem advftorum humorum:certé neceffum Mi.eft, cüm diftentionis víus inftet, maiorom fieri, ginem.celeriorémq; diftentionem: cüm contra&tionis,contractionem. Quamobrem, quibus in atatiz py0,o,555bus plurimi infumuntur humores, ac proinde quátitas refpo-plurimum excrementi colligitur(femper enim det quantirarquantitati confectorü fuccorum,excrementorü*Pfe&orumrefpondet quantitas) qua funt vfq; ad iuuentu-^r».rem in its nonnihil ceditcontractioni diftentio,—.

In quibus autem paucifsimi(quod contingit infenibus)longé maius eft diftentionis tempus té-porecontractionis.

GALENI PERG.AMENIde caufis pulfuum ib. I1 r.

Vandoquidé pulfuum alterationes,queex primis& precipuis caufis ,pficifcütur,abvnde»x fermo anté habitus enarrauit,illas nunc explicabimus: quz ab aliis omnibusfiunt, quzg non perfe plane, fed quód mutentprimas,caufz pulíuii vocantur. Caterii quia hae Cau/arum dif.partim preter naturá funt,partim naturales,par ferenza;r;-tim etiam inter has mediz, quas nó naturales ap lex.pellant: rationi videtur confoniü, vt à naturali-bus exordiamur, idiy eundem fequétes ordiné,qué in libro tyronibus defcripto obferuauimus.Viriigiturxin vniuerfum,mulieribus habentpulfum longe& maiorem,& vehementioré,paulo tamen tardiorem, ficvti& fatis rariorem. Si-quidem cüm mas fit calidior& ficcior farmina,neceffum eft vfum generationis pulfuum,& in-ftrumentorum* conftitutioné, differre in illis:acproin-

Pulfus fimpliciter breuis qui

frt,

Pulfus ordina-ti inordipatid:canf&.

Viri ín. vniuerfum mulzerib,babent plfamlongé€? maio-rem ez vehe-mentiorem,