Hydropum finge fpecies.quam pulfusdifferentiam[ortsantur.

Afütes.

Tympanites repe vniuerfumcorpus fpiritu.Ana/arca im-buit bumiditate yniuerfamcorporis babi-tum.Elephantiaftsp»lfus.léfericorumprlius.

Flaua bilis ob-tinet vim defic«andi.

Veratrum epo-tum qualiterJoleat pulfus

mutare.

Prejcientiá baberi non futurorum modo, fàpratentium e-

tiam.atq; presferuorpem.

Cawu/arum ggnentium p»l-fusitría gene-r4.

579 G.4L1. DE PR.AECOG.

ftrumenti intemperiem. Aquz inter cutem pul-fus:Afcitz parnus crebrior fubdurus,& cii qua-dam tenfione eft, Tympanitz longior,non im-becillus,celerior,creber,fubdurus,cum quadamtenfione.Illius quam anaíarca vocant, vndofus,latior,mollisqy. Afcites fiquidem, copiam acer-uaus nó modicam fecundum ventrem humorisaquofi, fimul magnas arterias intendit, grauat,retrigeratqs. At tenfionis quidem nomine meri-tà reddit pulíum cum tenfione quadam fubdu-rum; Quia vero facultas lafa& refrigerata eft,minorem Iam quo minor iufto, hoc etiam crebriorem,przfertim vbi adiuncta fit febris. Tympanites minus grauat, verüri nó minus tendit:quare pulfus etiam fubduros gignit, cum nónulla tenfione,fed aliquanto celeriores, minüíg) imbecillos,quáàm afcites:at crebros,iifdem de cau-fis acille.Longiores,ob leuitatem tegentium ar-terias corporü, qux quidem in tympanite adeft:etenim fpiritu vniuerfum corpus replet.Anafar-caaut£, quia imbuit vniuerfum corporis habi-tum humiditate copiofa, tunicas reddit arteria-rum molles,ac proinde pulfus molliores,vndo-fos,latiorcíg efficit... Elephantiafis pulfus par-uus,languidus, tardus,crebérg eft.Ictericorumpulíus eft,fi abfit febris,minor, durior, crebrior,non languidus,nec celer. Vim enim pofsidet de-ficcandi laua bilis, vt muria,& mare. Quamob-rem tunicam arteriarü indurando& deficcádo,pulfüm quodq reddit duriorem atqj; minore, acproinde etiam crebriorem. Cateriü neclangui-dus cft, nec celer, quia nec imbecillitas, nec fe-brisadeft.| Quifumpferunt veratrum,hi pau-là ante vomitum, vbi comprimütur,pulfum ha-bentlatum, rarum,languidiorem,atq tardioré:interea dum vomunt& divelluntur,inz qualem& inordinatum. Cüm rectius habere cocperint,ordinatum quidem,fed inequalem ad adhuc,minus tamen quám antea. Vbi vero iám ad natura-

20

lem revertuntur ftatum, equalem ac maiorem 49

quàm dudum, vehemétiorémq;. Qui horum fyncopa corripiuntur, convelluntur, atque fingul-tiunt,paruum hi,& languidum,inordinatümg,& celeriorem, atq; multüm crebrum fortiuntur.Qui ex his fuffocantur, paruum, languidum,in-ordinatum,ingqualem,non aurem crebrum,neccelerem, fed potius tardum. Reprafentat etiamnonnihil vndofi& lati, atq; interdum paruá ar-teri tenfionem,

G.ALENI PERG.AMENIde precognitione ex pylfibus,Ho primus.

1 Vód non tantüm* futurorum prafcientia fit, fed pracfentiü etiam atq|| prateritorum, fatis id HippocratesNX jj demonftrauit, Cuius quidem qui--LER peritus futurus fit,eum in iis qug dedignofcendis pulfibus, dég differentiis,€ cau-fis pulfuum à nobis tradita funt, prius exerceriOportet. At veró caufarü pulfuum diximus effevnum genus, corii generationi coniunctü,quodfcilicet naturale exiftit:alterum autem contrarii,nempe caufarum prater naturam:a«c tertium de-

6o

EX PVLSIB. L1B. I.$8o

nique caufarum non naturalium, Quz tria ge-nera referuntur ad illorü effentiam veram: aliudautem quartum,ad apparentem.Q uod quidem,quia proprium eftin primis prafagiendi com-mentationi,diligentiísimé eft explicandum.Porro nullus pulfus mutari poteft;nifi effectrix eiusfacultas, vel tunica arteriz, vel vfus; quamobréfit,in aliqua fint mutatione& alteratione; Vbiigitur pulfus, exempli gratia,maior cquo videa-tur; expendendum ett, facultdfne fit robuftior:an hec eadem manferit,mollis autem evaferit tunicaarteriz:an quod increuerit vfus,talis muta-tio acciderit, Arfifacultas robufta fit, pulíus e-rit vehemétior. pofuimus autem eum maioremduntaxat videri, Quod fi tunica tantum arteriaemollita fuerit, pulfus neceffario erit mollior. Si.igitur neutrum apparcat, clarum eft mutatü ali- Palfoum vfumquatenus effe víum pulfuum generandorii, que yeffe docuimus duplicem: primum atq; maximi, ANAGRtutelam natiui caloris:alterum,animalis fpiritus Pulfuii venerá-generationem;Sic voco illum quo vtituranima dorum vfus eftad voluntarias functiones. Caterü fi parua fiat duplex: retelaánatura x alteratio ob vfum, fola perípicua erit"^4 calors,magnitudo,nódum auté celeritas. Si maior,in- Tcrefícet magis magnitudo,€ claré celeritas ap- ,4;,,parebit.. Sin adhucamplificabitur, magnitudoceleritaíq; augebuntur, atque accedet pratereacrebritas, Sin autem nó fit factus maior pulfus,fed talis effe videatur, gracilius folito aliqua decaufa evafithominiscorpus. His cognitis,in-cundum examen eft, primum in corporibus fimpliciter fanis: mox in iis, vbradiunctus eft ali-quis afcititius motus: poftea in corporibus«fimpliciter zxgrotantibus: ac poftremo ini iis, qui-bus alteratio quapiam adeft externa, Etenim incorporibus inculpata valetudine praeditis, docebit magnus pulfus X temperamentum hominis,& corporis habitudinem. In corporibus vbi ad-iunctiis eft aícititius ftatus,illum prapollere motüm,cii magnus pulfus eft peculiaris. Atin iisqui egrotant fimpliciter,indicabit magnus pul-fus calidam« morbi cóftitutionem.$i vnà cummorbo recens aliqua* externdque alteratio ad-fit, illum vincere motum, cui niagnus pulfus fitfamiliaris.Revocandus auté ad memoriam pul-fus eft moderatus(qualis reperitur in corpori- Pulfei moderabus optim? temperatis, atg ab omni qualitaté;,,;, quibusadventitia alienis)€ qué nuncinveriimns, ma- ná reperiatur.giis, vtin comparationeillius confideranduseít,ex qua caufa in magnitudinem ipfam excre-uerit. Aut enim ex gracilitate corporis,aut ex calore temperamen u,aut ex afcititio motu. Cate- Afcititij motusrüm motus afcititij mox definunt:permanent ve mox definunt.ro amplius ob gracilitatem& temperamentum.Atveró omnium alterationü qua corpori acci-dunt, certifsimá affequimurin illis corporibuscognitionem,quorum naturam nofcimus. Hácautem non agnofcimus femper,quare nec in ex-actam vbique cognitionem veniemus: verüm àcognitioneabfoluta tantüm aberimus, quantüab ipfius natur cognitione. Igitur mutationes p, pup,pulfuum ex caufa externa, in hunc modum(unt ,;,,,,;(4,/difcernenda: Qua ex balneis, curfibus, frictio- exrerna,quo-nibus,ceterífque motibus fit, non eft diuturna, modo difcerné-fed moxad pri(tinum ftatum revertitur. At ma- da(imt,

Bb ij