Funéhlons re-quifitarsm ad»vitá,tres dif e-renti.

Prenofcendifiteris qui. fitperiufsimus medicus.Facultas vndenofcatur,Pulfaum. lan-quor quádo per

vniwer(um corpuc quandomm vnica parteaccidat.

Crifim morbicum. excretio-me, qui pulfussndicent,

[dobquidem nihil x delictü fuerit extrinfecus.Sin au-tem facultas fit impar, moriaturis eft neceffe, Iàverà qui funt evafuri, co liberabuntur tempore,quo natura morbi fuperauerit* abfolutiísime.Quiauté funt morituri, tunc peribunt fanc, cimfacultas ade vincetur à morbo, vtfunctio ali-qua neceffariarü ad vitá penitus extinguatur. Atratio tum falutis, tum morbi, indidem etiá pra-fcietur.Porro functiones requifita ad vitam,vbiextinguuntur,hz quide fuffocant, ha vitalem facultaté profternunt: aliz fimul& hanc profter-nunt& fuffocát, Que igiturfacultarem vitalemfuffocant, à thoracis, pulmonis, afpera arteria,gutturis, fauciimq procedunt«difpofitionibus,nónulle ctiam in ipfo corde confiftunt.Quuz fa-

Gal. DE PR.AECOC. EX PVLSIB. LIB. HII

-

[]

cultaté profternüt, ab ftomachicis difpofitioni- -

bus(quas fequitur fyncope) hepaticííq diutur-nis,ob quas*cibori vfu nó ,pmoucétur,pratereaex longis doloribus, vel vehementibus, ad hzcex omnibus hecticis febribus,ac breuiter cordisingenti intemperie ortas, deiiciunt illam. Simili-ter animalis facultatis imbecillitatesquidé comitantur maximas intemperantias cerebri: qua vero velvti fuffocationes funt,tum repletiones vc-triculos illius,obftructioncíq; meatuii illuc du-centum. Proinde cui ftatus facultatis ad vnguépípectus fit, locuígs affectus, acillius difpofitio,hicad futura prenofcenda peritifsimus erit.Co-gnofciturauté ipfa facultas& exactionibus,&exintempericagentium. At vero vbi os pulfusperíelanguidi funt,faculras vitalis eft imbecilla:id quod accidet per vniuerfum corpus, fiipíumcordis corpus intéperatum fuerit:in vna parte, fifola illa pars. Vbi vero earund arteriarum nunclanguidus pulfus fit,nunc vehemés, facultas nóeft per fe quide imbecilla, fed abvndantiía humorum degrauatur:que inzqualitas ob eandé occafionem fit& in caeteris differentiis pulfuum.Cc-terü fi pulfus vehementes& magni,numero con

trarios vincátminus facultas à copia ipía offen» 40

ditur: fin parui& languidi, magis. Praterea inz-quales in vno ictu,fi fines motuumvalidiores&celeriores efficiát,nunciát facultate robuftioremc«teris,qui languidiores& rardiores cffecerint.Si vero in tali coftitutione altus pulíus videatur,ftatim is magnus erit,oftendétg? naturam pleni-tudine fuperiorem.At languidus pulfus nun altus exiftet. Verüim magis& minus vehemés,quoaltior fimul& vehementior evaferit, robur facultatis,motumq; minime impeditum declarat. O-mnes igitur huiufcemodi pulfus iudicium mor-bi cum excretione futurum indicát. Quare con-tractionis motus eft ípectandus:ea fiquidé fer-per abiicit priorem illam celeritatem, idg; nuncmagis,nunc minus, Melior auté iudicatio expe-ctari folet, contractionis celeritate plus exoluta,Quod fi ctiá figna cGcoctionis accefferint, opti-mam iudicationem hic fratus ,pmittit, At pulfusmagnus€ vehemens,fi non praecedat eum inz-qualitas,non femper excretionem portendit. AItus autem femper quidem, fed fi inz qualitas n6preceflerit,modicas excretiones pranunciat:copiofas,cim multas fequatur inzqualitates, quaedeclarent facultatem copia onerari, Non eftau-tem cadem facultas vitalis& nutritiua, natura-

50

6o

Goó

lifve, Illius fiquidé hoc vnü opus eft,meneratio Facultatis vi-pulfus, Naturalis,id qd familiare eft ad nutritio- tali opus.nem,allicere,& qd eft alienü,excernere: preterea. Faceltatisnaretinere,alterarég familiare alimentum,Hac qp!r4l5 opera.peadnutrienda corpora defiderantur, ficvti ad

natiui caloris mediocritatem tuendam, di(tctio

& cótractio cordis& arteriarum. Quam faculta

tem neg in ftirpib. invenias, neg inanimalibus pun»ira-frigidis: cuius generis funt oftrea,& quz petris, lv quibus negavelaliis folidis corporibus adnafcuntur, Anima*4» c? quibuslia calida, maxime fanguine predita, apertifsimá gehe pemhancfacultaté,& vehementifsimá obtinent.Hec me dama1n contractionibus pulfuum tantum elicit eXCr€ coszra tonemétum fuliginofum,Qd obeffe poteft caloris me arteriara excerdiocritati:in di(tétionibus item, qd fe refrigeret,»faliginem.allicit. Altera facultas nutritiua, conveniés attra. D'latatione avhitalimentum,excernítq; incommodum. Diftin eui&a igitur facultatum principia funt, ipfz tfi mu^ Facul:atii prin.tuo in fingulis inftrumentis inter fe confundun- cipia diflintlatur.Nam arteriz, quatenus nutriuntur facultate effe, spas aut£nutritoria gubernantur: cuius excernerealimen"fer? tn fin-ti excrementa eft munus:*quemadmodum alte- eh inüremimrius vitalis,fuliginofa excreméta expellere. Quc^

cim abvndant,maximá fimul& celerrimam có-

tractionem ipf arteric moliuntur, Vbi vero nul

la hec excrementa fuerint, humores autem, quiputrefcebátante,fint affecuti coctionem, ab alte

ranaturali vi concoctom excrementa expellun-

tur. Qua facultas fané nó per folas arterias& ve

nas difpergitur,fed per omnía animantis mem-

bra,pérg; carnem, neruos, ligamenta& offa,dif-feminatur, Hac igitur eft illa facultas, quz iudica Expultricerh fationes efficit: curs quatenus arterix participes cultatem. effe,funt,nutrimenti excrementum expellunt.Altera quce facit.facultate pulfatrice,quam folc ipfz obtinent, incétractionibus recremérum fuliginofum explo-dunt:diftentionibus autem refrigerium alliciüt.At víus nó perpetuó par vtriufqg eft actionis, fedprepollentis vius excellit nonnuni.Itag ex fe e-tiam pulfum figurat,fi quidem ei facultas refpo-deat. At veri fi fumidum excrementum przpol-leat,cótrahitur plurimum:diftenditur autem n6plurimum cor cum arteriis,fed hactenus dunta-xat, vt latis retrigerari ab extrema contractionefupperat iis. Sin aurem paucus fuerit fumofus calor,copiofifsimus auté mundus& purus& qua-fi lamimeus,in plurimum diftenduntur: atcon-trahuntur eatenus,quatenus fatisfiat alteri vfui.Quare femper equa magnitudine diftentio fit&contractio,nifi cafu nobis admouentibus digi-tis,fiat repentina mutatio. Vnde altus pulfus ex-cretionem fignificat, concoctis qui inducebant Lo Acifebré humoribus fuperveniens.Semper enim o- uenmnis excretio, naturz lege pfecta, fequitur cóco ralis femper fe-éionem:quippe fecundum ventrem confpicitur quiwr. conco-natura excrementü à cGcoctione excernere.Cae-.&lionem.teras excretiones quz cibi concoctionem praece

dunt,nunc q vellicetur ab illis que cétinet,nunc

q» degrauetur,ante tempus concoctionis moliricogitur.Haud aliter totius corporis facultas, po

fteaquam fatis familiarem fuccum fingularum

partium concoxerit, tum demum excrementumexcernir,nifi quid eam irritet importune. Copia pzuoszori

Alius pulfus

qu a ndo excre-

€xcrementorum, tum ex plethoricis fignis quae copa vnde de-

prgcefferunt, tum ex prafenti caloris inflamma. frebendatur,tione