coo

alios fyncope ftatim corripuit, vel fanguinis lar-ga effufione, aut evacuatione immodica exani-mauit,vel incatochem aut infaniá perduxit:aliisdenig pernicie infanabilé conciliauit. Mihi fanefrequenter in menté venit feptimi diei naturamregi cuipiam afsimilare,fexti veró tyranno. Illefiquid£ longe clementior, ceu benignus aliquisprinceps, iis quos iudicat, vel fupplicij parté adi-mit, veliilluftrat victoria:hic e contrario, vel per-

Septimus. dies

afsimilatur ve-?.

L: iSextus dies ty-

ranno fimilis,

G.4L DE DIEBVS DECRETORIIS LIB. I.

nicie illius,quem iudicandü fufcipit, gaudet, vel 1o

falute dolet, quarítq; vbi animü expleat,& malevgrum,qui in ipfum incidit, tractet, X longa punitioneexerceat. Eft itaq; fextus dies decreto-rius quidé, fed malus: quéadmodum feptimus,bonus. Caterü exti diei vtfeptimi quartus etictt index, At vero naturá feptimi,maxime imita-tur decimufquartus. Proximi his funt nonus,vndecimus& vigefimus: propehos vero* fepti-mufdecimus& quintus: poft hos quartus: huncfequuntur tertius& decimufoctauus, Sexti autcnaturá nullus exacte aliorii dierü imitatur. Si aliquando in octanü diem,vel decimü, fubita morbi folutio incidat, fimilis fere ei eft,qua fexto ac-cidar. Verüi raro in his foluitur, nec cum fide,necbene,nec perfecte,fed obfcure fimul& citra no-tas: quare alterius effe nature cum fupradictisapparct.Quemadmodiíi aut£ in his(ubitó mor-bus nó foluitur,ita neq in duodecimo, fextode-cimo S nonodecimo.Medius autc inter cos quifubiro morbü n6 foluunt,& cos qui fubitam iu-dicationé faciunt, videtur mihi effe decimufter-tius. Atq; huiufcemodi quedi dictorü: dierü,advigefimum víq diíferctia eft. Ceterü cüm exactimorb! principiü fratuere femper fit laboriofum:morbis iis, in quibus obfcura principia funt, o-miísis, decretorios dies in manifeftifsimis expe-riamur: initi morbi tempus illud in vniuerfumexiftimantes, cum cori manifefte incipientes fe-brire decubuerint: id Qd cenatis,& exercitatis,& lotis,facilimefubitóg plerifq catingir.In quéfané modum Hippocrates iudicationes ipfas,aprimo die quo febricitauithomo,n6 ab illo quodoluit capite, vel eiufmodi aliud quippià eft paf-fus,accuraté explorauit:g in principiis huiufmodi experientia dierii decretoriorü fit medicis fi-ta,Porro quéadmodii vndecimus quartidecimieit index,ita feprimi quartus.Si igitur vel quartovel vndecimo facto indice,crifis quolibet modoattigerit vel feprimii, vel decimumquarti, illorü

Quartus diesvt feptim, ficJexti enam estindex.Septimum. quidies imitentur.Sextum. diemqui referant.

Dies qui fubitomorbos non folunt,

Principiti mor-biivenire,la-boriofum. exi-$i,

Initium morbi

quod fit.

Vndecimusquartidecimie$ index.Quartus fepti-

mi ei index.

z0

40

ipfam crifim effe,arbitrari eft opus. Atfiiudiciü£o

extra illos dies cadat, vt neg in illis incipiat negcompleatur, conftat non adhuc effe dicendum,morbum in feptimo aut decimoquarto iudica-tum fuifle: verum in alio quopiam die, qui totácrifim in fe comprehendat. Quod fi nullo indiceprius habito,crifis contingat fubito, duos attin-gens dies, vtriufnam fit diftingues, proportioneaccefsionii, natura dier, numero decretoriorütemporii,ac tempore iudicij exploratis. Sicautéexploratur accefsionü ,pportio.Nam fi ger die-bus imparibuslaborauetrit magis, diei imparisf erit magis propriii iudicii: quemadmodiü paris,Indica maiori fi paribus:quádoquidé in accefsionibus iudiciaex parten ac-. maiori ex parte cótingunt.Dierü aüt natura ob-cfsonbw fit(eruatur hoc pacto:Si ambigas vtrum noni diei,

Accefiiona pro-portio quomo-do exploranda

6o

[o 15]

vel decimi fit iudicii, fi quidé(alubre, perfectii,atq, fine periculo fit, noni eft magis: fi imperfe-ctum, malü atg periculofum, decimi. Quod ve-ro ad numerü decretoríorü temporum pertinet(funt enim tria:népe decretoriz accefsionis ini-tium, decretoriz motionis principiü, ac deniipfe iudicij finis) qui dies fibi tempora duo ven-dicauerit, magis fibi iudiciü affumit.Sic& ipfumtempus iudicij, vtra die longius fuerit, illi magisiudiciü attribui debet. Si itag; quatuor hz notavno die introducitur, huic tu quoq iudiciü attri ancipiti funt,bues.Atfi vna ex his relinquatur,ei afcribes fimi quibus diebusliter, fic tamé vt iam alterum etii diem exiftimes fint tribuéda.ipfius crifis efle participem. Si vero equales fintnotz,iudiciü vtrig diei putabis effe cómune.In-terim non duos modo, fed tres ctiá dies iudiciiattingit. Ac tücfane,quantii ad temporis longi-tudincattinet,medius eft praferendus: n6 tamévniuerfum ei iudicii tribuendü. At veró fi pra--ceps ac fubita in grotantis corpore perturba-tio, morbi folutioné precedés,crifis fitappellan Crifis quid.da, vtig nec primü,nec fecundum diem, decretorios cfle cenfebimus. Sin autc folutio fimpliciter Dies primus atappellanda eft crifis, hi quogy erunt decretorij. que feciidus apQuareomnes febres diaric folutioné partim pri pellari. creticimo ftatim die,partim fecundo nancifcuntur. Ad. qwomedo. pof-hgcperturbatio illa, qua fit aite exact folutio- p z-: 3^ poemere quané morbi,abfoluto fermone dici crifis meretur: do foluaptur.aliarum aüt nulla abfolute: verü qug ad pernicietendit, mala crifis: que auté infigne quidem mo-menti attulitmorbü verà exacte no foluit,defi.:ciens crifis dicatur. Alia quc infigniter ad peio-ra declinat, imperfecta fimul& mala. In vniuer--fum auté,que omnii crifium notas fortitur,cri-fis abfolute vocatur: aliz aute, cum appofitionenominis appellabütur.(Q d' pertinet ad decreto-rios dies poft vigefimi, equidem vigefimo vigefimüprimü poftpono, licet eum illi prxpofueritArchigenes,Similiter vigefimumfeptimü vigefi-mooéctauo antepono. Habet praterea& trigefi-mufquartus vim neutiij negligendam: atq; hocmaioré quadragefimus.His minus decernüt vi-gefimufquartus& vigefimufprimus,& multoadhuc minus trigefimuffeptimus: ita vt in dieridecernentiü,& eorii qni non decernunt, mediocollocatus effe videatur, magiífg; ex n6 decernentibus effe.Reliqua multitudo dierü inter vigefi-mum& quadragefimiü, prorfus facultatis decer-nendi eft expers.Ii funt duodecim numero: nempevigefimuffecundus, vigefimuftertius, vigefi-mufíquintus, vigefimuffextus, vigefimufnonus,trigefimus,trigefimuffecüdus, trigefimuftertiustrigefimufquintus, trigefimuffextus,trigefimuf-octauus,ac trigefimufnonus. Atq, vfq ad quar-tumdecimü quidé, magne funt perturbationesin morbis:proximo loco fuccedunt, quz vfq; advigefimü ltabétur:qug poft huncad quadragefi-mi pergüt,paulatim vehementis remittüt. Diesautc omes poft quadragefimü, prorfus languet,cócoctione potius morbos& abfcefsibus,d cri-fibus, terminantes. Accidürin his quoq; per ex-cretiones iudicia interdum, fed raro, nec magnihabentia efficacia, Et frequenteriudicia ipfa pluribus dieb.cplentur,maximé cüm in abíceffum

Decretoria tetpora tria.

Iudicía quain

Drerii ordo poft

vigefimum,

Dies facultatisdecernendi omnino expertes

qui fint.

Dies otrnes poft

quadra gefrmisconcotlHone po-tius morbos c?ab/fcefsib,quám,erifibus, termi-nant.

defierint, Accateros quidé poft quadragefimü

' dies