621 G.AL.

vehementia frequéter eam ad certamen provo-cat:quare velin eo deiicitur prius, d qua infeftátexcreuerit, extinguitürg: vel eor magná partepropulíat: reliqui vero adhuc nó potett fed im-becilla& defatigata proríus cadit,& victa iacet.Deindefi poftero tempore recreari ac refici pof-fit,morbü paulatim concoquit. At fi morbi reli-quiz roboreillius maiores fint, tandiu zger fu-perviuet,quádiu natura fufficere poterit:morie-

Virefimus sr tur tamen poftea. Decernitautem vigefimus,&decernat mas visefimusprimus, fed multó magis vigefimus:Lii quoniam huiufmodi morbus diuturnus iam eft,*o& paribus diebus accefsiones fiüt: dein,quia fe-

Anpi: ptimana nó integris feptem diebus conftat. Ete-* nim vti annus ad trecétos fexagintaquing; diesMenffs, particulam diei maiore quarta adiectam habet:septimana. C menfis ad triginta dies abfolueridos, vnius dimidii defiderat: fic& feptimana, fexta maximé

diei parte, vt iepté integros habeat,indiget.Quá

obrem tres feptimanz nó vnü& viginti dies in-

tegros, fed minus feré vnius tota dimidia partecófequuntur. Ob quod etid,numerü huiuícemo

di nó magis viginti, à vni& viginti diebus vici-

num, vtrig parti cóvenire videas.Ouoniam igi-

Vigefimus dus T vigefimus exactá periodum propinqui fibiquos morbo;, V€ndicat,tales iam morbi inveteraícü o accef-dicet. fiones paribus diebus accipiüt. Quoritauté acz

ceísiones in imparib. accidüt, horü& iudiciaadApparitionis Vigefimüprimü delabütur. Non foli auté Lunae

DE CRISIBVS 1B. I.

10

[y

[*]

lune tempus circuitus, fed menftruüi ctiam tempus apparitio- 30

1*4»""-^ mis,virtuté quandá in nos pofsidet. Quod qui-dem tépus, fepté€ viginti dies propémodü ne-ceffario cótinet: ideoq feptimana eius minor adhuc prius dicta merito evadet. Sineematrigin-ta,tres illos coitionis dies,in quibusnihil deac-re decernitur,auferre cogites, fiueá viginti nouecum dimidio,reliquü tempus, quo Luna manifeftum de felumen prebet;priore modo fepré& viginti dies, altero vigintifex& dimidiü habebit.

Ciüm ergo apparitionis manifefte efficacisqy tc- 40

pus fit dies vigefimuffextus& dimidius: figniferi ver circuitus expleantvigintifepté dies cumtertia vnius parte,liquet medium ipforüfore vi-gefimumfextii diem;ad hec dimidii,& tertiá maxim?& duodecimá vnius dieiparté. Horü itag;nihil fupputari poteft per dies integros citra fraCturam,nec feptimana,nec quaternio, nec men-fis,necannus,necaliud quicd omniü.Quoniamvero inter feptimanas ipfas duz folim prime fe-parantur,tertia copulatur: perfpicuü eft quater-..,, niones quog; nónullos neceffario cóiügi, aliosquatem feparari. Itag; feciidus ternio X primus coniun-qu. féparétar, à à: à Denis docrquinwi gentur,quod vnius feptimanz prima bifarià di-comungantar. ulfze particula vterqy fit. Tertius à fecüdo difiun-getur,quoniá& feptimana fecitda à priore diftin€ta eft. Tertius ait quarto copulatur, quoniá fe-cüdz feptimang vterg particula eft. Hicitaqy rurfum quartus propter tertiá feptimaná fecüde có-

ti morbi o-. i:: dArr piod iunctá, quinto copulabitur. Adiungetur etia fex

mnes funt po

ri exigur, zo, t$ quaternio quinto,in decimofeptimo die, tà- 6o die,fiue alternis

tamen omms quátertiz feptimanz pars vterg exiftens.Porrobreues mori. falluntur nónulli medici, omnémorbü breuemcontinu?eX-— e(fe acuti exiftimátes: ficvti& omne tardü,diu-fimt 4^ ernü Siqudicomnis acutus(qui ex motus cele-

ritate huncin modá vocatur)plané exigui eft té-

622

poris:& omnis diuturnus,neceflarió tardus. Notamen fi breuis temporis fit, acutus ftatim fuerit(cim multe ephemerg lógé breuifsime fint,om-nig periculo vaccet)nec fi tardus,longi téporis.

GAALENI PERG.AMENIde crifibus ,lib. 1.

Otius morbi tempora funt quatuorin vniuerfum: principium videlicet,kcu augmentü,fratus,X declinatio, Qued i dam veró xgritudines ob earum malignitatem,atq zgrotantis imbecillitatem, in i-pfo ftatim* augmenti temporeliominem iugu-lant: ficvti& quxdam alizin vigore.Definiun-tur alit ea tempora minimé dierü numero.Porróan ipfe morbus augeatur, non ex eo tantüm có-iecturari oportet, quad accefsiones anticipent cj; noy(fepe enim talis anticipatio, morbi proprietaté femper morbiconfequitur, potius quàm incrementum, cm& racrementumquartanz,& tertianz,& quotidianz febris qui- 4/guit:

dam circuitus víq ad integrá folution£ita anti- meiscipare fint vifi) fed quod etia longiores& mali-;,,,., oportet.gniores exiftat: id quod fimiliter eft in intermit-

fione& declinatione confiderandüi. Voco enimintermifsioné, quádo febris in quietem defierit:declination£, omné eiuspartem, qua vicoóremipfü fubfequitur, vfq; ad fecüda accefsionis principiit.Etenim fi accefsio(exempli gratia) confuetam anticipet horam, longior etiam fiat,& vehementior, malieniórqy,& cü multis prauisqy fym-ptomatis accidat:ad hzc, ipfum declinationis t€pus fiatbreue,necomnino facilé, nec« íympto-matum accefsionis omnino expers,is certémorbus ad magnitudinem crefcit. Si vero accefsio-nis initium tardet,longitudo autem eius ac ma-gnitudo minor exiftat, ceffétq etíá malignitas,necnon intermifsio vel declinatio fit facilis tolefatu, longiufcula, omnidq; accefsionis delens*fymptomata, hauddubié declinationis morbihacfuérintapertaindicia. Vbiveró qua ad ac-cefsiones duas pertinent, qualia fiierint, mor-bum demonftrant cófiftere.Quare Hippocratesait,ad morbi incrementü nofcendum, effe accef-fiones invicé conferendas. Iam veró fepe quidein morbis nullum reperitur fenfibileipfius viooris tempüis:fed habente adliuc quarta(fi ita cóti-geritaccefsione indicia augmenti, quinta fuperveniet accefsio, declinationis habens principii.Simile quiddam acciditin morborü augmentis.Nam fepe prioraccefsio principiti fimul habuit,afcenfumq;& vigoré:dein fecüda videturmani-fefté inclinare.Generofi ait medici eft munus,futurum ftatü precognofcere, cim omné victus ration&adipíum infpicics inftitnat. Ead£ratione doct gnals erprincipiü atq; augmentii morbi,nó vbiiam per- aie idfectafunt, fed multó antea praftat cognofcere. bet iieAt accefsiones& conftitutiones(quemadmodiü

inquit Hippoc.) morbi indicant& annitempo-

ra,& circuituü fuccefsiua incrementa, fiue quoti

diebus, fiue in longiori tempo-

re fiant.Przterca fiin laterali morbo fputum fta

tim appareat,incipienté morbü facit breuioré: fi

veró pofterius,longiorem. Porró qua propria

funt morbi accidentia, fimul cium morbo inva-duntjincipiüti:reliqua vero ómnia moxappa-

rent,

S OR NESTox£d

3

X

m ENCE Sm

Tépora totiusmorbi fant quatuor.

Tempora mor-bi non definiridier numero.Anticipatio ac

Intermifito.Decinatio.

Morbi. crefcen-

t5 ad maenituAi

dinem note,

Declinationismorbi args-menta,

Morbi vigentisindicia.

Status morbi