65i GAL. DE CRISIBVS LIB. 1. eji

vfus aliquis fuerit, hoc eft,laboribus, vigiliis,curis,& anxictatibus, cibisq; paucioribus& bilio-fioribus, nóne etiam in hoc ipfe feipfo biliofiorreddetur, ac proinde calidior& ficcior?Atq; haecFebres ardétes fané qua diximus, cómunia funt ardentium fe-€ tertianas brium& tertianarü generationis. Etenim tertiaq** 27»49- naaccefsio ab acutifsimis maximég advrenti-20., büsfebribus nullo modo relinquitur:fed hoc diTerme 4d.(crimen intereft, quód in hac; per totum corpusHis ani f: bilis defertur, atq; ideo vehemens fitrigor,bilit-que fupervenit vomitus, atq; vrine& fudores biliofi adíunt: in aliis vero advrentibus febribus,quz nullam habent intermiísioné, flaua bilis invafis vnà cum fanguine cótinetur: id quod certeeft in caufa, vt tertiana febris per fudores vomi-tüfg finiatur: in advrétibus auté, fingulz accef-fiones ad infebricitationé nó perveniant: quo-nii qui earum eft caufa humor,non expurgatur.Sed quádo in his bilis agitatur vehementius, acvelvti eferuefcit, à naturdq; invalefcente impel-litur,tuncrigor fupervenit,& febris foluitur.NàArdens febris fi ardens febris, fi fuperveniat eirigor(vtinquitfaperueniat ei Hippocrates) foluitur. Quód veró non modórigor, foluitur- caufa frigida, fed acris enam& calida, rigoremRigorem fieri à£t in libro defymptomatum caufis oftendi-frigida ez à ca 2 á ymp slidacaufa. mS. Etenim acres€ mordaces humores vehe-mentius emoti agitatiqy,& per fentientia corpora violenter delati, ftimulant, pungunt& feriüt:atq; hincfenfum inzqualem,rigorem,cócufsio-

10 exquifitá tertianam.

turnihilóg plus thorax extremitatibus calet:€

fi manum impofueris,in primo occurfu quidem

percipitur calor multus& acris,quiq velvti quo

dem cum vapore efferatur: paulo poft veró fupe

raturá manu: non vt in febribus malis& adv-

rentibus accidit. Aciam farie bibendi tempus a^ Tertiana corregrotanti inftat: ftatimq poft poti plurimus va- pt» qvo accef-por calens per cutem exhalat, fudoris nuncius; fionis tempore

bilisqy fupervenit vomitus, ventérq foluitur,&^! P^ dida.

io biliofum mingunt. Incipititag fudor vapidus

calidifq,,velvti in balneis:totum vero ipfis cor-

pus qualiter fudat, ralisQy eft pulfus, qualis in

iis qui recte valentes exercitantur& balneátur:

velox fcilicet,magnus, vehemens& creber, Sed

prater hecomnia ftatim ad infebricitationé de-

finit, vniuerfum accefsionis tépus vltra duode- 7,,2,4 4c.cim horas nó protrahées. Saepius aüt fepté horas fo vltra duodeacceísio cótinet. Nónund citius aut tardius,fed cm no» protranon multo,finitur. Defcripfimus itag; veram& Ptr horas.uod fi vrina reddatur ru- Tes punfa,aut fubflaua, appareatque crafsitudo medio- gue orcris:ac pauló poft, vel albam nebulam, vel fupé-"rerranebre-fionem optimam fecerit, febris ipfa vItra quartü wem folutionécircuitum non progredietur. Rufiore vero vri- que»rine ia-na exiftente,neq; fufpenfionealiqua,necnebula 4t»

in primo circuitu apparente, ad feptimum exten

detur. Quod fi prater alia figna,in vrinis appa-

reat fubfidentia lauis,equalisq circa primü fta-

tim diem, vltra tertium circuitum ipía febris nà

Tertianam fe- némq; invehüt. Tertiana itaq; febris,qu« ex fla- 30 divagabitur. Ingruente autem acceísione quar-

brem mm 4 wuabilemotaortü habet,rationabiliter ftatim abiiid leger initio rigoré affert ná mediocre: hocipfo primüIuror terriang A Quartanz rigore differente, quonià in illa qui-C" quartane dem pungi videtur ac percuti corpus(talis enimquomodo dif-. eftin tertianis febribus fenfus rigoris) in quartaferant. naauté frebre fimilem frigefactioné habet,qua-

lis per gelu,temporehyberno fentitur. QuippeQuartaná gi- in quartana febreatra bilis redundat: ficvti in

gm bile atra. quotidiana, pituita. Tertianá igiturfebrem«mi-Febris quoti-

diana fit a. pi- à dtWita. genteatq feriente carnem,oriri. At quartana fe-bris n6 primo ftatim die cum rigore invadit ve-hementi, fed progrediente ipfa, atg; aucta, vnaQuetidément etiam rigor quidam grauis,ac velvti ofla cótun

cum rigore, fed dens,augetur.. Quotidianas auté nó comitaturcum refrigera- rigor,necin initio,necin progrefiu, fed frigefa-tione quadam. tio dütaxat. Prxtereaquartanz febres paruos,

mvyadumt.— debiles, tardos& raros adeG pulfus efficiunt ininvafionibus,vttulla altera difpofitio:tertianisveró parui quidé ac debiles, rardity acrari, cim 5oinvadunt, pulfus neceffario adfunt. Verü tardi-

Tertianamm tasacraritas nó paruo ab iis intervallo relinqui

quartanaríg, tur,quz in quartanis accidunt. Nam in quarta-fecundum pil- marum principiis videbitur tibi arteria quodamfisdiferimen. modo adinteriora retracta, impeditdqj:in tertianis vero, necaliqd talepercipitur,tarditaíq propéaccedit ad eum qui fecundum naturá eft mo-tus:ac preterea certus ordo zqualitáfq pulfibusineft. Habet etiam tertiana febris perincremen-

ta,z qualem liberámque celeritatem:ftatimty ad 6o in pueris afsidue fit: ac perrarum eft, quin X os

magnitudiné atq; vehementià excitatur,hisQy o-mnibus frequentiá correfpGdenté: neg ipfi vllüadeft inflámationis fignü. Iam igitür& fitim in-vehit,& hominé exvrit,& paulo poft in vigoreconfiftit:calor xqualiter quaqueverfus extendi-

Tertianarum

figna c fym-p'omata,

rana, eximia quadam ad tarditatem acraritaté

fit pulfuum converfio. Solet porro quartana fe-

bris maximé oriri in autumno, pracipue fi tem-

pus ipfum frigidam& ficcam,& ingqualem for-

tiatur temperaturam. Quod fi etiam regio rali Queranerumfebrium fit generatrix,& e'grotátis natura atra fretum fenabili obnoxia, talí(que victus ratio antecefferit, al fjopienaqua huiufmodi aggregarit humore:& fi eo tem

pore quartanz febres populariter fiant homog

nimé quidem licet abíg rigore vehementi,pun- 4o lienofus fuerit, vel febres erraticas paffus: fiau-

gmentum& ftatus plurimü contraria fuerint, te

nucíq& alba:& aquofe vrinz reddantur: fi in-

quá hzcomniaindicia in prima accefsione ad-

fint, quartanam effefebrem non dubites. Sedquotidianam à tertiana diftinguere facilius efti Soondiene etNeq; enim primo ftatim die cum rigore invadit, rerrane fabrisfcd progrefíu temporis refrigerationes potius difirmmen.quám rigores ipfis adveniunt: neg vllus ordoautzqualitas pulfibus afsidet, ciim primü acceí-fiones fiunt. Sed nec devrütlaborantes,necde-nudare corpora,& pallia iactare cogüt:necmulrim acfrequenter refpirare, ac velvti lammamex ore efflare, frigidiimq; potum expetere, Verüifti cüm febricirant, minime fitiunt:vrinzQg ipfisin primis diebus rales funt, quales quartanis in-cipientibus adfunt. Atq in primis diebus mini-mé fudant:fed progrediente tempore hoc etiamillis advenit.Eget autem hac frebris,natura hu- Quotidiane

midiore,vitaq ociofa,& plena crapulis; Quare c7 afnduepueros Inyá-dant.

Quotidianarisfibrin indicia.

ventriculi,& hepar ini ipfis male afficiatur.Sed et

cruditates antecedunt plurimae,& coquédi mo-

rx, S& acidi ructus:& cüm primü febrireincipiüt,

pracordia vltra naturalem habitü intuimefícunt,

Colorhis cum pallore albus:taliumq; morborüDd ij