637 G.4L DE CRISI
adeft, d multitudo caloris:ficvti iis qui ob iram,contrario modo. Sed& tenuitas corporis in iisqui triftitia, d in iis qui curis vexati funt, manifeftiusapparet, oculorum cócauitas,& infolitaquzdi decoloratio. Et hzc quidem cómunia o-mni etiá aliorü, qui quocung; modo cogitationibus impliciti fuerint,indiciafunt. Sedpraci-Oculorum ex; puc ex oculis funt difcernendi: licetenim ex hisgnoim /anie-. etidin fanis animi affectum cóiicere.Eos quini-piam animi 4f vii vigilauerunt, diftinguitdecolorationis moerri dus: fubtumida praterea ipfis eft facies, palpc-ratorum figna. bráfg; nó facile attollüt,oculófg; habent prehu-Iracendorum midos.Iracüdis neq; oculorü cócauitas,nec ma-fina.— nifefta ineft decoloratio.Sed nec magnitudo pulFebrientióex /—(ni aufertur. Eorü vero qui febriüt ex lafsitudi-lafitudimel- pe Cutis efg ficcior,d in aliqua alia febrium ephem ereex UWcrarit.Que ex deníata cute febres oriütur, fo-denfata cute,| Vc inter omnes ephemeras in pafsione aftrictacéfittunt, facilég dignofcüturex tactu: ficvti&aridz febres qux ex lafsitudine fiüt. CaliditatisEfemaus ex at motus in iis quodámodo augefcit, Earti ve-bubone ortas. YO fcbriü ephemerarü,quae ex buboneaccendunque arguant, tur, pulíus maximi funt, veloces atqj frequentes,calórg; plurimus, qui poft ftatum ftatim ex pro-fundo attollitur, fed fuauis. Praterea rubea fa-cies magna ex parte ipfis ineft,& maior tumor,Hellianim fe& vrine fabalbz.Cómunis aut£ his febribus in-brium nulla fa. eft qualitas pulfuii. Quia vero nulla hecticarüflatiminpri-. febrium in primis diebus, fed in progreffu tépo-mis diebus, ed vis fit, de illis nonagemus im prafentiarum,in. proereffiu,G.ALENI PERG.AME NIde erifibus, lib. 11 1.Bi morbus fubito ad fanitatem pervenit,Crifis per excel€a permutatio omnii optima eft,atque i-leni iliorar deo ipfam per excellentiam crifim voca-
fubita permu- mus, Ex aliis autépermutationibus,quz quidctatio morbi ad ad fübitam morté fit, mala crifis exiftit.Qua ve-
Triflitiam quefügna arguant,
10
20
30
Dii m ro aliquam eífatu dignam mutatione efficiunt,Sum Hii non tamen integram folutione, imperfecta cri- 46
e, fes vocantur: ficvti& qua fenfim emoriente vel
virtute, vel morbo contingunt: quz folutiones
fimpliciter,non crifes vocari debent. Sola igitur
fubita ad fanitaté converfio, fimpliciter crifis vo
NL cazur: que fit fubitis quibufdam excretionibus,
PAGE aut effatu dignis abfcefsibus.Quicung enim ali
excretionibu,€ quieuerint,retrocedunt malignius. Antece-
ditauté huiufmodi excretiones abfceffüfq; non
aut. effatu. di- Hcmediocris perturbatio in zgrotantis corpore.
gms abfcefib.
Crifim preve- Nam anxietates, vigiliz, dementia graues fom- 5onientia[m- qi, reípirationes difficiles, Vertigines,fenfuumptomata,
difficultates, dolores capitis, colli,ftomachi,&multorum aliorum membrorii: nonnullis veroaurium fonitus,& vanz ante oculos apparentimagines,& lachrymz involuntariz effluunt,&vrina retinetur,& labrü agitatur,& aliquid tre-mulum fít:obliuio praterea,& prafentiü igno-rantia,€ vehemens rigor accidit,& plurimumacceísio confuetam anticipat horam,& multus«ftus, fitisqy inexpugnabilis fequitur: clamant 6o& faliunt, ficvti furentes, nec poffuntin eodemfitu recumbere, Deinde repente multus fudor c-rumpit, aut vomitus nó exiguus infequitur, autventer fubità foluitur, aut abvndans fit fluxusfanguinis,aut hzc omnia fimul contingunt, vn-
BWS LIB Od 6;3
denon paruus invadittimor adftantes. Vtigi-tur quale fit habitura exitü prafens crifis,aono- d eps.fcas,pra videas autem futurá, prímü ac maxime JF ad cogno.omnii expendendz coctiones funt ex vrinis, al féendam pra-ui excrementis,atq; ex ipfis fputis, Quippe nemi feotem crifim,nem vidi intereunté, qui przcedentibus.coctio-«cpreuidendanibus, crifím ipfam habuiffet, Non tamen zqua fumaomniü fignorü dignitas exiftimanda eft: fed in ACA Esmorbis quidem thoracis atg pulmonis, pracci-[im pofi coctio-puc fputa funt exploranda: non tamen vrinarü nes precedétescontemplatio explodenda: fed& excrementa babwifet, non.funt infpiciunda. Si vero tantüm febricitétabígy di Galewsalicuius vifceris affectione,* autfietiamaliquid 7^2——corum que circa hepar, renes,veficam, atq; fple- poris que mnent habentur, phlegmoneobfeffum fit, maxi» auibus morbisme vrínis eftintendendus animus. Sicvti fi cira preapué fintca ventriculum pafsio confiftat, primüm excreo expe»dende.menta alui infpiciunda: fed neque interim funtnegligendz vrinz. Primü irag;& maximum in^ Cr/fis bone cftantis bonc crifis indicium,funt concoctiones;"sti mdrSecundum autem, quód ab aliqua dieindicato-^^*ria,indicata prius fuerit, cui annexa fit diei ipfiusiudicantis facultas. Deiriceps vero infpicereo-portet,& fpeciem morbi,& morem: ac poftea,fi idisforma morbi, ipfa excretio refpondeat. Etenim^'dentis febrisfifebris exvrens fit, vel fanguis€ naribus pro- /?l*rro ci qui-? 8 P bus excretions-fluet, vel poft vehementeni rigorem fudormül- bus fiat.tus& calidus per rótum corpus manabit:aut pervomitum,aut per aluum,biliofum aliquid excer Teriane /oln-netur, TtaG tertiana vomitibus& excremenz zone. excretiotis biliofis,& fudoribus toto corpore fluctibus,^l» SERfinin debet.Plurimum autem pituite in febribus falute Aid€xcernitur quotidianis,& multi per totum cor- 7,4 adfe-pus fudores fiunt.Finitautem& phrenitidem fu. ,4;,dor multus, przcipue fi calidus é capite fluxerit, Phrenitis quib.fudante fimul reliquo corpore. Contingit etiam excretionibusinterdum, vt per fanguinem fluentem é naribus /?vatur.phrenitis etiam foluatur.Non ramen lethargus,aut peripreumonia fluxii fanguinis amát. Interipfas autem pleuritis medium obtinet loci. Lie-nis etiam hepatisty foluit inflammationes, fifi-muladfit acuta febris, fanguis e naribus pro-fluens:ficvti K reliquas omnes, quz fub przcordiis fiunt, feruentes& acutas inflammationes.Oportetautem per directum fluere fanguinem,ex dextra quidem nare, patientehepate, vello-cis fub dextris precordiis pofitis:ex finiftra autc,liene,& locis vicinis. Iuuat etiá& fudor bonusomnes quz funt iuxta przcordia inflámationescalidas& acutas. Hepatis vero cóvexa quidem Hepatis partespartes patientes, fluxibus fanguinis énare dex- quibas exce-tra,fudoribus bonis, copiofisQg vrinis foluütur, tíonibus. folusCau autem partes excrementis biliofis atq; fu. /Pleant.doribus:nónuni veró& vomitibus.Sudores ta FicieiÉmen omnibus febribus proprij funt,& precipue proprá-exvrentibus. Finiuntautem quartanas febres, fiatra fimul cum eis atq; varia excernantur: femi-tertianas vero,fi biliofa fimul& pituitofa. Soluunt etiam parotides,lethargos,reliquofq; om-nes affectus capitis. Porro cateri abfceffus,fe-bres omnes diuturnas fecuré foluere confueuc-runt.At veró zgrotantis atas atq; natura, praterea victus ratio antecedens, locus in quo«oro-tat,anni tempus, praféníqgy ftatus temporis,ve-niunt cofideranda,Atg ex his qua diximus licetexera
Concocliones
Sanguis à nariqus atq; 6 dire-Cloprofluens,quas[luatinflammatio-nes.
Sudores, quos
diffoluant affeCus.
d