645rimunt fübitó,vel magnam ad peius mutationéefficiunt. In principio autem morbi, crifes nonfiunt. Quando igitur futura crifis oftenditur,&nox praecedens molefta fuerit,& poftipfam ac-ccísio citius invaferit cii quibuídáa infolitis acci-dentibus, neceffe eft in eadem accefsione fiericrifim. Qualis autem futura fit crifis, vtrüm perfanguinis luxum, vel vomitum, vel fudorem,vel per aliquod aliud ex iis, qua fxpe enumera-uimus antea, autor bonarum difciplinarü Hip-pocrates accuratiísimé expofuit, ciim in primoEpidemiarü libro, tum vel maxime in cómenta-Nature. iplis rio prognofticorü.In vniuerfum autem, nihil a-inclinatione.]iud oportet confiderare in modo crifis, practertantum(f:- maturz ipfius inclinationc. Diftinguendum au-fiderá dam, ad:. uLcrifis modiis. 1€ eft, an calidus& acutus fit morbus, crifisqg»cligandum, in primis fiat periodis: quippe neceffe eft tuncAc morbi poftcrifim,non abíceffum,fed excretionem fub-per excretiones, fequi. At tardi& diuturni morbi per abfceffus"t duum quiefcere confueuerunt: przcipue fi vrina te-pe abes,& crude longo tremporeexierint, Nam fimagis foluittur nues S P: isimultam& optimam fubfidentiam habuerint, rationabile eft morbum potius paulatim conco-&um iri,non per abfceffus foluendum effe. Hisprefinitis, deinceps confiderandum eft, fi qui-dem per excretionem debeat terminari morbus,nüquid profluuiü fanguinis, vel vomitus, vel fudor,velalui fubductio fequetur:fi vero p abícef-fum,quodná membrü,& quis articulus abícet-fum fufcipiet. Carterü in iis qui perexcretionemdebent terminari, dupliciter diftinguere opor-tet:& futurz excretionis fignis,fi affuerint: X a-FUgor quando liorum,fi miniméadfint. Siigitur preterratio-expeéládisfit. nem aluus fupprimitur,vel vrina,iam prope cri-fi exiftente, rigorem fperare oportet.« Qui fi ac-cidat, diftinguendü tunc eft,nunquid fudor poftipfum fequatur,vel vomitus, vel fubductio ven-tris, vel aliqua horum, vel omnia.Et primü qui-dem ad morbi fpeciem eft infpiciendum.Si enimexquifite fuerit incendens, ftatim certior erit ri-goris ipfius pracognitio. Quod enim incendit,hiliofis bumer piliofum eft. Atquibiliofus humor, vbi vehe-vebeméter mo- mentius mouetur,rigorem facit. Poft hac autétws;rigorem fa- S illud confi: pedur& illud confiderandum eft,nunquid vrinis tan-tüm,vel etiam aluo cópreffa,riguit. Si enim am-bobis, neceffario rigor plurimus fubfequetur.Si vrinis folis, confiderare oportet, nunquid al-ui excrementa plura quám priora, vel paucioraante crifim exierint. Si enim*plura,manifeftiusmotus natura ad hunclocum eft agnofcendus:fin pauciora,ad fudores. Si vero& vomitus fi-gna adfuerint,per has ambas crifes iudicabitur.Sudoves eretii, At fi vomitus figna non adfint,folos fudores exquádo fil expe pectareoportet,& magis quando egrotantesandit.— Qeliranerintincrefcenteacceísione,& partes ex-teriores calidiores ac rubidiores extiterint,& vaporquidam calidus exear, qualis antea nó ade-Vndofus pulfas vat, uod fi pulíus etiam vndofus fiat,& infigniniciat[adores. ter mollis,adhuc etia amplius fudores expecta-Vulfes crei ve oportet.Durusauté pulfus, vomitus magis dexcretiones fi- fudor ftendit.At al: d- i.vsfcsus, Tudores preoftendit.At altus,omnimodze excreTulfus magnus tionis eft index, perinde ac vehemés. Si vero maprevfiesdie jan. gnus extiterit,motus ad exteriora potius, quimqrivi duxwn€ ad interiora,fignü exiftit.. Cum vero vterq; fiataanbia, modo duplici,hic quidé qui ad exteriora, per flu

G.4L DE CRISIBVS L1B. IIL

20

3o

40

50

6o

644

xum fanguinis e naribus,atg fudores: alter aus

tem qui ad interiora, per aluum atq; ftomachiü:

vndofus quidem pulfus,fudores: magnus auté,

fimpliciter fanguinis Quxii preofrendit, At mo-

tu fuperante ad interna, cüm non aderunt fignavomituü,per ventris excrementa fiet crifis: fi ve

ro affuerint,& venter infigniter fubducatur, per

vtraq perficietur.Inzqualis auté pulfus in plu-. p;equales pul-rimis quidem crifibus fit,& precipue cüm non fw quando peffiunt fine periculo& pugna. Vomituum figna cr/e fiant.funt,oris ventriculi morfus, vna cum dolore ca- vum feapitis,oborte vertigines, agitatio labri inferioris,^^^magnifg fputi tenuis defluxus. Propria veró fi-gna profluuij fanguinis, quidam fulgoris mo-tus oculis apparentes,quoniá humor eft flauus.Obtufiones auté,quonià multus,& totus fimulelatus ad fuperiora,fpirituü meatus obferat, Itaauté& oculi lachrymantur, ob multitudine fiu-xus.Eodem modo rubidialiquádo videntur inmalis:nonnund& naribus. Proprium vero fi-gnum fanguinis fluxus é naribus eft, etiam prx-cordiorü tenfio fine dolore. Nam& hocnó par-uum indicium eft fanguinis ad fuperiora tendentis:ficvti etiá difficultas refpirationis, quz cótingit fanguine tranfeuntein thorace. Si ver prac-cordia cum dolore extendantur,non modo flu-xum fanguinis nunciant, fed etiam aliquam ibiadeffeintlammationé fignificant.Sed& dolorescapitis, qui quidem velvti mordaces funt, vomitum:qui vero quodammodo graues atq; exten-dentes, pulfantefq;& calidi,fanguinis fluxit proprie fignificant, Sic etiam vifcerum fub pracor-diis exiftentii infl'ámationes, caufz funt ac fignafanguinis fluxuii, quando morbus per excretio-nem eft iudicandus.* Caterü fi ex contraria pacte fluatfanguis,malum eft:bonü autem,fi fecundum rectitudiné vifceris,vt inquit Hippocrates.Quare praecordia dextra per dextrá narem boniafferüt crifim:per finiftram auté finiftra. Si vera oettper excreméta alui fit crifis fubfecutura, manife- dj,í5, eotueveftum quidem nullum eft fignum: fed exeo quód deba.adfunt quide crifis figna, defunt auté vomituü,& fluxus fanguinis,€ fudorum, colligere licet.Quanquá vel finullum horü fignorü adfit, nonhoctantii modo, fed etiam per hamorrhoidas,fieri crifes contingit, S mulieribus per purgationes menftruas.Non tamen impofsibile ómninóefttalia diftinguere, Grauitas quippelumboriieffatu digna,& tenfio, X dolor, menftrua hicantecedit. Harmorrhoides veró, nó omnibus funtconfuetz Quibus auté funt confuetz, in iis difficile fuerit diftinguere.Igitur aliis omibus,quan-do adfuerint figna coctionis& crifis, vomitusveró hà adfuerint,vel fluxus fanguinis, vel fudorum,omnino venterturbabitur. Sivero morbiad abfceffus coriverti videantur, cómunia qui-dem omnia indicia funt, vbi egri falus deplora-ta non eft, quód neq; morbus fóluatür,neg; vri-na multa,& multam habens fubfiftentiam, fedcruda& tenuis appareat. Propria veró non ad-modum diutiirnorum morbori, fi eger in diffi-ciliorem refpirationem repenté incidens, bre-ui quidem liberetur à tali refpirandi difficulta-te: fed excipiat ipfum ftatim dolor, capitis gra-uitas, inexpugnabilis dormiendi necesitas,

Sanguinem fioxuruim pev na-res que prem»dicent,

Precordiorit dolor téfiuses;fan-guinis fuii 3naribus, inflá-mationémq;1l-lius partis indécat,

Sanguis profturus inflámationibus vifce-rum, écunduns

Meh[lruás puf^gationes creti-cas, qua figapraecedere foles

ant,

Cris p abfef-fus futura. frsgna qua fint,