iau

685

dia,& ea quz extrinfecus occurrüt, ad ordinemprepofterü,&intempeftiuü vfum pertinere vi-dentur. Oportetauté nó modó fymproma nof-fe, verü eius femper caufam inveftigare, Nam fiventriculus ciborü caufa nihil omnino cócoxe-ritfacilé id fymptoma corrigitur.Si vero ob ex-tremum potentie lapfum, in lienterid,autin tympanitem mutabitur. Similis eti& in fanguificatione,& in cócoctioneilla que per totü corporishabitü fit,eft inquifitio facienda. Omnis autc intemperies,fi vehemés fuerit,vires deiicit. Quodfifrigus vicerit,frigidos affectus efficiet: contrà,fi calor:necfecusin reliqua oppofitione. Si itaq;ventriculus calore immodico aftuet,illico corripentur. Quz quidem corruptela nidore cómu-riter refert: priuatim veró quilibet cibus id ni-doris genus reddit, qd natura fuz propriü exi-ftit. Nullus auté cibus,fi immodicefuerit excal-fa&us,putrediné effugere poteft, At qui ficfuntaffecti,fiti cruciátur,atq; interdum paruis tenui-büfg; hecticis corripiuntur. Si ob frigoris vehe-mentéintemperiem cibus omnino crudus per-manferit,ita affecti nec fitiüt, necfebriüt: fed ci-borü qualitaté percipit, fiuead ructum,fiue advomitü provocétur. Quod fileuealiquod cibisimprimatur coctionis veftigiü,fueritqy ciborumnàátura aut modicé temperata,aut frigidior, aci-di ructus incitabütur.Si vero calidioreintépertefuerint, aut fuaptenatura flatü excitare pofsint,vapore fpiritiq ventriculü replent; Atg in hu-iufmodi intemperies facilé ventriculus labitur.Adtantá auté vel ficcitatis, vel humiditatis inte-periem,vt a&io eius aboleatur, ventriculus nifiin multo tempore, pervenire nó poteft.In reten-trice potentia, triplex etiá reperiturfymptoma.Nam aut nihil omnino compleéctitur,aut debili-ter,aut deprauaté, Cüm igitur vel nihil penitus,vel debiliter retinet,tü inflationes, rum fluctua-tiones fequütur.Porró vltime imbecillitatis v^

Intempertes osmnis"yebemésdeut vires.

Ventriculus€-flwans, cibos

in'vapores niadorofos corrum

pr.

Addi à quibus«dátur raclus.

Retentrici potéti& triplex fymptoma tribui-tur.

G.AL DE SYMPTOM.ATVM C.AVSIS. LIB. 1I.

10

30

triculi caufa aliquis morbus exiftit. Morborum 49

auté qui acciduntilli,alij velvti fimilaré,alij tan-ginftrumentalem parte, ipfum folent affligerc.Mifcentur autem interdum& morbi,& fympto-si mata tum retentricis, tum expultricis potentiz,inpultus cds- s. PANE: d ticavulfa. vtin ca ventriculi cómotione, quz velvti cevufio illius eft,citg perfingultü accidit. Vétriculusfiquidem per fingultii,praue cibos amplectitur:conatürg deprauato illo cóvulfiuóqy motu,etiámoleíta expellere. Etenim quemadmodum pervomitiones expelluntut ea quz in capacitate flu

Ventriculi mor

bi duplices.

Singaltu expelliilla,qua im-bibita funt inipfius ventriculh corpore,

Pier fi tenuefamatur, poft-modmá; biba-tur calida po-1o, finguliumexcitat,

ventriculi corpus. Quiobrem piper,fi in tenuif-

fima céminuti(vt pofsit penctrare ipfius ventrili corpus)fumatur,bibatur ft ii caliotio,fingultü vel maxime excitatautc, frue calida fint, fiue frigida, quae permeantventriculi corpus, excitabüt fingultum: qui pri-mum quidem expultricis, dein retentricis facul-tatis eft motus. Naufea quoqj, expultricis facul-tatis eft deprauatus motus, quà per gulam celerrimé vacuctur,4d os ventriculi infeftat.Inter hecnumeratur lienteria: vbi àre quapiá fic irritaturventriculus, vt eam per inferius ofculü expelle-re cupiat. Illo fiquidé ad expulfioné vtitur orifi-cio,in qd humores cétriftantes inclinant.Quod

Naufea,expvl-tricis facultatiseft deprauatusmots,Tienteris can-(.

MAo

&uant:fic per fingultü illa, quz imbuerüt ipfius,

ct6

fiin vtrung repát, vtin cholera morbo, vtrung;

cape Jo yfe Cholera mer-orificiü accómodat. Attractrix etia facultas,aut ,,,.omnino nequitcibos attrahere(quodíympto- 4/5, fama dicitur gulz paralyfis) aut difficulter trahit, cultatis /ym-vbiincipitgularefolui: aut deprauaté trahit: de ptomaza.quo motuiam fepe diximus. Eft cüm ob innatácarunculam tota gula aut eius pars obfiruatur:qui morbus inftrumentalis vocatur.Cüm igiturventriculus naturaliter habet, fupernis partibusad fefe trahit,atq; per inferiores deiicit. Vbi veroprater naturá affectus eft, etiam ab infernis affumitaliquid.Siquidem nónullis clyími vomitio-nefuntredditi: ficvti& ftercus, perletales vol-:uulos. Satius tamen eft dicere, ventriculü per id Vols» morbogenus affectus, n6 trahere, fed recipere ab inte- aenftinis excrementa violenter cópreffa. Id quodío;52/75 excre-let contingereiis,quibus ob negocianon licuit, mia /uppref-quádo expediens erat, deiicere.:Nonnund etiam /4 reapit.fitvoluulus,vbi inteftina fuo illo naturali cófti- Volunlus vndetutionis motu priuxtur.Quinetia induratü fte:"^?cus tumoréfq; prater natura, obftantaliquádo,vt vel nihil excrementori feratur deorfum, velnó fatis copiofe deiiciantur.In fumma vero, omnia fymptomata inteftinori,ad ea quz de vétri-culo diximus,referütur. Alimenti per corpus di-geítio(que& ipfa naturale opus exiftit)tuncadamufsim perficitur, vbi quelibet pars peculiarefibi allicit cibum, Acciduntaute illi tria fympto-matum genera. Nam vcl imbecilla eft, vel deprauata vel omnino ceffat.Quorü fané fymptoma-tum caufa dicuntur,aut trahentiüi partiii intem-peries, aut infirumentorü morbi, aut digerendialimenti prauitas; Acper intemperies quidem,facultas redditur imbecilla.Infirumentorü veromorbi,aliméti meatus cóftringunt.Prauitas au-tem dicetur,fi vel crafsior, vel glutinofior(it ci-bus fimiliter impeditz expulfionis excremento-rum,ftriplices caufz inveniütur. Vnà,cim partesquz excrementa expurgant,funt imbecillc:alte-ra, viarii anguftia, Poftrema eft excrementi malitia. Imbecillitaté intemperies parit,anguftiá ve-ró, vel obturatio, velaliquis inftrumentorü tu-mor. Atqui tumorü caufa eft humorii affluxus.Obturatiotiéfacithumorum vel crafsitudo, vellentor,vel innatü tuberculü.Excremétorum aütmalitia,eft multitudo, crafsitudo,& vifcofitas.Per concoctionem in venis factá, tria redvndat Fxerenciorumexcrementorum genera. Vnum bilis amara, quae P7 gemirnt

:: i. enas cum[am

ab hepatis vefica expurgatur:alterum atra bilis, quinotria genequa à liene: tertium velvtiferum, quod attra- 7,4. Thiturárenibus. Cum autem viarü duo funt ge- Excrementoriónera:vnum per quod excrementi trahitur, alte-?/2 duplices.rum per quod expellitur: vtriuslibetanguftia excretionem ledere poteft. Nonnuni etiam horüriullum eftlafum, fed excreméti multitudo cimimmodica eft,vt tora expurgari non pofsit, vndcum fanguine per totum corpus defertur. Huiusveró immoderationis duplex affertur caufa:nc-pealteratrix potentia malé affecta,& alimento-— Bil pallida

Digeffronis ci-borum fympto-mata atq; ipforum[ymptomatum caufa,

Expulfionis execrementors norefpondentiscanfa triplex.

6o rum prauitas. Iam verà pallida bilis,fi redundet 2'e5 morbos

per vniuerfum corporis habitii, regium morbi: qnin pe cre^. zi-(7(c jJMj4.

fin aut& in vna tantum parte cófiftat, eryfipelata Afra bilis quos& herpetes excitat. Atram bilem, fiin vniuerfo»orbo: pariat.adit corpore, elephas:fi in vna aliqua parte,can Pituita quoscer fequitur. Pituitá, fi per vniuer(uni corpus in- morbos gnat.

Ff ij