Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

707

feré quz ex putredine ortü habent, fimillima.Fi-Fifiula quid. f ula, finus etanguftus& longus, aliis finibus fimilis: qui fane aftringit,& rurfum diducitur etia

Atberomata,/ ob excrementorü effluxum. Iam in atheromatisM^^^ vencriturquiddam pulti contimile: in meliceri-Ves7"* libusmellivtfeuo,in fteatomatis.Plerung au-

tem quaedam tunica membranofa fingula hacGamgrena.| Continet. Argangrana carbunculigi excitantur,Carbunci. cüm fanguis tanquam feruens inflammatio-

ni propinquus,exvrit cutim.Proinde& cum cru

fta fiunt, bulle vlcus precedunr, quemadmo-

dum in ambuftis. Quin& acutifsimá febrim in-

ferunt;atg; in difcrimen vitam trahüt. Nigra au-

Carbunculors. tem prorfus,ac cinerulenta, apparct cruíta car-

déiripti. bunculorü vlceris: nectameninflámationis cir-

cuaftantis color, ficvti in aliis, ruber cófpicitur:

fed ad nigrius vergit, alio fané modo quàm in

fuggillanis,vel à gelu perfrigeratis.Non enim ve

hementer liuet,velvti in illis,tumor: verü habet

quippiam fplendidum, quemadmodü bitumen

Arra bilis qua- ludaicü. Huiufmodi fiquidem eft exquifita atra

ls. bilis: vnde& malignitas vlcerum qug in carbun

culis funt,accidit. Siquidé fanguis, vel ftatim ab

initio, velin ipfo feruore fuperaffatus,melácho-

Cancros ignit licus fieri videtur. Verum citra feruorem atra bi-

atra bilo nifer lis cancros conftituit: atq; eos cum vlcere,vbi a-

da: q44li4. criorem illam effe contigerit. Quamobrem& ni

eror fueris griores funt coloreomnibus qux inflammatio-producit. ex vl-: dod: reps

etos neinfeftantur,& minus calidi. Vena auté in his

, rcplentur& tenduntur magis,d in ipfis infláma

GAerena quid, tionibus, Ad hec gangrena maximis fuccedit in

flammationibus: qua fané mortificatio quadá

affecta partis exiftir:& nifi curetur celerrime, vf-

queadeo pars affecta extabefcit,vt invadat alias

cótinuas,átg fichominé perimat. Porro in natu

rali ftatu, infenfibilis nobis eft arteriarü motus:

Dolor pul/atili in inflàmationibus aut, is cum dolore fentitur.

affien nfam- Arteria fiquidem dum dilatatur, corpora circü-

FLAIR iacentia percutit:atq ex eorü plaga ob infláma-

rwnmetigz tioné dolemus. Quod fi arteriz tunica infláma-

tiorie vrgeatur, tunc ratione percutientis fimul

& percufsi,geminatur dolor. Si fluxio biliofa in

aliquam parté decumbat, idgy ab exquifita bile

profecta, cute exvlcerat: fi vero fanies aquofas,

vel etiam fanguiné habeat, minus erit acris, fed

particuláà magis in timoré attollit, exvlceret.

Eryfipelas. Hocigitur eryfipelas nominatur, alterum verBege. herpes, Humorautem à quo vnumquodq; ho-rum gigni5tum ex colore,tum ex caliditate par-tis aftecte,facile dignofcet. Rurfus, ciim fluxioacris, hec quidem minus, hzc vero magis, talisHerpesevidens. existat ciendum eft;ab acriori fieri herpeté exe-

gignitvr ab. a-eriori bile: vtmiliarp, à mi-"us act.

dentem,ab altera vero miliarem. Atg; hzc fanefluxio pituitam habere miftam mihi plane vide-tur:vt illa proficiíci à meracifsima bile: quare&cum erofione oritur, affectu femper proximaminvadente cutem. Verüm fiex equo fanguis&bilis córmifta fuerint, huius affectus forma& natura,in medio eryfipelatis& inflámationis con-fiftet. Quod fi alter ex humoribus longe exvpe-rct,ab exvperante affectus nome fortietur, cumExyfipelas phle adiectione tamen humoris admift. Dicetur ita-

gmom/w».| queeryfipelas inflammationis particeps, flaua

Inflámatio ery bilefuperante: inflammatio verà eryfipelatofa,vincente fanguine, Similis quog erit aliarü mi-

fipelatofa.

G.4L. DE TVMORIB. PR.AETER N.ATVR.AM LB.

10

20

40

50

6o

708

ftionum interpretatio. Quatuor eiim funtaffe-étiones,quz afsidue ex humorü fluxione oritin-tur:eryfipelas,ardema,inflaimatio, fcirrhus,Eryfipelas igitur, vt dictum eft, biliofa fuxioneexvperante oritur:inflammatio,íanguinea: adema vero,tenui pituita;zquemadmodum& crafía& lenta, altera quadam fcirrhorum fpecies con-fiftit:nang alterá tcx fanguinis cfficit: qua ipíarurfus fanguinis fex, eft duplex:alterá enim fpe-ciem Hippocrates nigram nominat: altera vero& ipfa quidem eft nigra, proprie tamen atrabi-lis vocatut.Iftius itagj,caucri foboles funt: alte-rius vero nigra, vna quzdam fcirrhorü fpecies:quz fané ab altera qua ex pituita confiftit,colo-re ditínguitur.Atgy vtrifg cómunia funt, maiorquám fit pro natur« ratione tumor, tum dolorevacans,tum durus:& quod vtrag fpecies quan-dog ab initio gignat, quádoq; ex permutationealicuius tumoris immoderatius refrigerati. Scirrhis propinqua funt tum ecchymomara, hoc cíttransfufiones,tum melaímata, fine denigratio-nes.Qui affectus fiütfanguineexipfis venis ef-fufo,nunctunicis earum córufis, nunc ipfarü fi-nibus rcferatis. Quod fi arteria adaperta fuerit,affectus hic aneuriíma vocatur. Fit auté, ea vul-neratà, cim ad cicatrice fuperpofita cutis deve-nerit,arteric vero vlcus permáferit, ipfa nequadcóglutinata,neg, ad cicatiict perduécta,neq; car-ne obturata.Caterü tumorille compreflus digito cedit, Cm igiturfanguis quem arteríz conti 4,7 fen-nent, tenuis G tlauus exiftat, ac praeterea miftus qus qualis exi-fubtili fpiritui& multo, proindég fit etiam cali- fiat,dior eo qui continetur in venis, adeó fané is ef-fluit, vbi vulnerat arteria, vt gré fupprimi pof-fit.Cedit etiam in edematibus materia prementibus digitis, pars ipfafouez modo excauat.Atin hocaffectu pulfus non adeit, vt percipiturin aneurifmate: color albicátior exiftit. Ad heccdema l8gelatius maius eft aneurifmate: nifiquádo grumus adnatus, coalitus ex ancurifma-te,fphacelum,hoc eft,fyderationé efficiat. Sic e-nim vniueríam folidorü corporü corruptionemappcllo,ita vt ofsibus quog infit. Gangrena autem,folidorü corporum mortifi-atio eft& ipfa,verü offa nequad corripit, maximdíg fequiturinflammationes. Repetendum auté rurfus hoceft: atram bilem, fi quidem mordax decubueritin carné,circumpofitam cutem exvlcerare:fi ve-ro mitior extiterit, cancros citra vlcus induce-re.Iam veró,qui affectus ex vlcere& tumore circumambiente coirfratpliagedaema vocatur.De- Pbagedaera,pafcitur etià& herpes circumvicinas partes: fo-. Herpes deya-lius tamen cutis exvlceratio exiftit: phagedana /«"*vero, vna cum cutc,attingit etiam fubiccta. quavlcera omnia,cacoéthe,hoc eft, maligna vocant. Cacotibe vlee-Porro fcabies& lepra, inclancholici affectus, ad M, hifolam cutem fpectant: quemadmodü fiin folis n.venis& carnefiant,nomen obtinét cancri. Pra- c, e.terea elephas affectus melácholicus eft, à fangui Elephae.nequidem melancholico primam habens genc-rationc:tempote vero procedente, atra bilis co-pia fanguin£ ipfum exvperat: quo tempore cor,.pus iam& grauiter olet,turpéq;& deformatumvidetur,atq; interdü etiam exvlceratur. Iam pu-dendorum tenfiones prater naturam, que non

defiftunt,

Oedema.

Scirrborum fpécres due.

Fac fangeit-nei duplex[je-

ces,

Erchyrzomata.Melafmiata.

Aneurifma.

Oedema quo-modo ab anen-rifmate dfe-

rat.

Sphacelos.5 deratio.

Ganrrena,