719Rigor vchoyts anis quartanisq eft, febris miícellanea, cuiu(-non. ade? mi- modi femitertiana exiftit,non recipit, Vbiigiturftellanes febri figna quaedam fecüdi temporis, febris hac prz-bus. monftrarit, initiü rurfus alterius invafionis horrificum efficit, quod nonnulli repetitioné appel-lant. Aliquando hocfecundo molitur: quibuf-dam tertio facit. Deinde vix equabiliter fimplexredditur, advíg ftatum increícens. Hecfebris adSemitertiane integritaté nund definit. Nà permultum tempo-febris accefsionunquam un-
quar erfpiratu fenfibili: tantü abeft, vtinteorc cumsegre definit. fen r c8
fudorefoluatur. Quemadmodü igitur à primoinfultu accefsio ad vigorem vfq;, multo tempo-re pervenit,fica vigore paulatim minuitur:ideóque poftridiealtera accefsio advenit, horrificaquide illa, fed qua non item cum priori repeti-tiones habeat.Porro hac acceísio ad vigoré etialongo tempore afcendit,nec exiguo inclinat:at-queob hoc ipfum tertio die, eadem quae primoaccefsio invadit: poftea rurfus quarto,fimilis eiquz fecundo habita eft, ídque perpetuo ordine,Hanc igiturfebrem,quz maxime invalefcit R.o-febrem male mz,voco femitertianá. Sunt& alix differentiaeféere maxime ii d.: sns eiuraonMAH, particulares febrium, multig alij circuituum modi differentiis particularibus variantes, quos exinduftria omitto, ceunihil conferentes ad pre-fentem commentationem. Atq; hactenus de particularibus morborum temporibus.
Semitertiana
G.ALENI PERG.AAMENI;o
de totius morbi temporibusliber"ynus.
Otius etíam morbi tempora, fimili--ter ac animantium«tates, confide-ramus. Quorum vnum quidem&*J*prinnm, generationi ipforum tri-buitur, incremento fecundum, tertium vigori,quartum denig declinationi, fi agri falui futuri
Totius morbitempora qua-tuor.
fint, Nam fi vel in afcenfu,vel ftatu decefferint, 4o
liquet talem morbum non omnia tempora per-tranfüffe.— Ridiculum autem fuerit, pri-mum tempus prim accefsionis, totius morbiPrincipi mor- principium exiftimare: càüm nimirum principiübrad prefitia morbiad prafidia ferenda, vules praebeat indi-pi id ciones. Adidprincipium refpiciens Hippo-FOR crates, ait: Incipientibus morbis, fi quid mo-uendum videtur moue:cófiftentibus vero,pra-ftat conquiefcere. Praeterea n6 minus abfurdum
fuerit,morbis qui intra diem foluuntur feptimiüi, 5o
& iis qui prorogantur in annum, zquale princi-pium tribuere. Oftendimus autem primo libroPrincipis mor- de Crifibus, totius morbi principium, ipfius crubrttiwt?— ditatem exiftere.. Porró inflammationis princi-iE in pium,totum illud tempus exiftit,quo fanguineaquatuor tempo fubftantia pars affecta repletur. Cum autem in-va lefcrbütur. fluxus ceffauerit,& quod in particula contine-tur, putrefieri inceperit, calor quidam obputre-dinem nafcitur,& fufio magis propter calorem:
G.4L. DE TOTIVS MORBI TEMPORIB.
ris víqy ad vigorem habet, declinationémg fine 10
LIB. 42
tione dolores, febrisqy magis quám prius, infe-ftant. Vocatur autem hoc tempus zgritudinisvigor. Quod fi humor in pus mutetur, vel dige-ratur,minorem tumorem atque tenfionem cffi-ciet: huiufmodit eft declinationis principium,Sicitag in inflammatione rempora diuiduntur:necfecusin febri, qua ab illa trahit ortü.At quaeab humorecitrainflammationem oritur, mole-ftantiü humorum cruditatem pro initio haber. mn meeHi vbi concoqui incipiunt, initium finitur,atq; pora defcribunafcenfus fiue incrementum adventat. Vbi vero er.maxime cócoctio perficitur, vigor adeft. Quamdeclinatio e veftigio fequitur, dum fymptoma-tum magnitudo, X humorum copia cft repref-fa:reftatautem humorü modicum, adhuc con-coctionem defiderans. Vlcerum quoq; eademhabentur tempora. Primüm nang fanies aquo-fz,incoctz& tenucs ab ipfis defiuunt.Dein pauciores atq craísiores. Poftea iam pus tenue.Po-ftremó minus quidem copía, fed craísius,& al-bidum magis redditur: quemadmodum appa-ret etiam in pleuritide€ lippitudine, Quare nullus morborum íolutorum exiftit, quinon hzcquatuor percurrat tempora, Non tamen ex quo e»; por;dam alio quàm cruditatis& concoctionis indi- borum no» a;ciis,qua ex recrementis deprehenduntur, cogni!/de cogno-tio ipforum conftat. Etenim fluxionum quz ex /^^ qm ex: eruditatss e
cerebro per palatum& nares fiunt, non fecus 75equaám lippitudinis, initium quidem eft, càm a- 4,,;.quei,tenucíqs,necnó copiofi& acres, qui fluunthumores apparent: nam extremam hac crudi-tatem fignificant. Atconcoctionem portendit,crafsior€ minus acris,modicáfq; humor defcé-dens.Iam vero quemadmodum in«tatibus, nó ià;:: uerfa morboriipfum vigorem modo, fed omnia quatuor tem» //77, 77poralatitudinem habere comperimus: fic etiam 5,544,particularium acceísionum,ac totius morbi vni oriuntur.uería tempora latitudinem momenraneam for- Morbicuin/T;tiuntur. Vigoritag tum accefsionis,tum totius£*»eratrous
. T i. H proprium quodmorbi fenfibili tempore abfoluitur. Igitur vni- /; P tempufcuiufg; morbi proprium quoddam tempus ge Tépora totiusnerationis exiftit,interim fenfui manifeftum,in- morbi. qua-terim minime. Poft quod rurfus augmenti rem- zwor.pus advenit,« nec id zqué manifeftum in omni-bus.« Pofthacvigoris fequiturtempus,omni-no fenfibile, Quod fi falus futura fit; declinatio-nis etiam tempus fequetur,& hoc fenfui fubie-&um, cim nimirum amplam latitudinem ha-"beat.At veró morborum quinon foluuntur, du iCplex natura eft. Nonnulli cnim ipforum prepa- natWraduplex.rationem habent, vbi exacté illam abíolutamfint confequuti: alij ex eorum natura funt, quifoluuntur:id quod eis in xgri perniciem accidit.* Hocautem contingit tripliciter. Nam aut pro-pter egrotantium imbecillitatem, vel propterpropriam vehementiam,vel propter vtranque,prius perimunt,quám foluantur. In vniuerfumautem, nemo feruari poteft, nifi natura fupera- sersar;»emouerit morbum: nec perire,nifi illam morbus pro potef?, ni na-
Febrium ab hi
Vlcerum. tempora.
Tempora vni-
vnde etiam fpiritus generatur, atq; ob hacc am- 6o ftrauerit.Igitur morbi finguli ex fua quidé natu- tera /sperane-
bo, particula magis quàm antea diftenditur, e-tiam fi nihilinfluat. Hocigiturfecundum tem-pus,eftinflammationis augmentüi, Arcimhu-morin pus iam vertitur, maximi tunc dolorespartem ipfam corripiunt, Namin puris genera-
i inr; rit morbi, necra magnitudiné quandam pofsident,que vel fu- ee il
pra vires eft, vt eas opprimat:vel viribus egriim prp, dra.becillior,vtab eis fuperetur, omnib. probe eve- ,,,;.nictibus, Proindecüm fupra vires fuerit;homoprorfus morietur, At morbi tépora tuncpartim
fimili