Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

721

fimili modo cum praedictis fumütur,partim di(-fimili.Siquidem initium fimiliter in morbi generatione conftituitur, Afcenfus auté,haudin concoctionis, ficvti in iis qui fuperítites funt futuri,fcd in crudiratis fignis,letalibuíg) confiftit. Er-go bene colorata vrina,& mediocriter craffa;o-mnium optima exiftit, quantü ad coloré& con-fiftentiam pertinet. Conveniet autem praterea,vel eneorema;vel nebulam, vel hypo ftafin falu-brem adeffe,vtcungy morbi natura poftulauerit,Atcruda vrina eft illa, quz nec fufpenfum quic-quam,nec fubfidens,nec neb ulá habet:imo quanec crafsitiem aliquam,nec pallorem affumpfir,;. fedalba cft,& confiftentia tenuis, aqua fpeciemVrina letal referens. Quod fiaut nubecula;aut eneorema,"T aut hypoftafis nigricare videatur, talis vrina eftletalissquemadmodiá fi quedá fimilia furfuri, vellamis,in ea videantur. Iam vero fi aut factida fit,aut pinguitudiné oleaceam in fe contineat, mortem minatur.Hec igitur funt vrinz, magni mor-binotz, Magnü etiam efle morbum cognofces,fi(putum pleuritide& peripneumonia laborantibus, vel nigrum, vel fuluum vehementer, velfpumans, vel impenfefoctidum fuerit: vel nihilomnino expuatur:idqp ingenti dolore, vel fpi-randi difficultate hominé affligente. Refpoódenthis& alij morbi, qui iecur, ventriculum exer-cent, codem letalium fignorü genere cóprehen -fi. Vnde in huiufmodi morbis vigorem fimilitercum eo qui falubrium efr,determinarenon licet,Nam illic maximz accefsiones ftatum definiüt:hic vero n6 licet maximas accefsiones fimiliterdeterminare, cüm morbus quidem ipfe à princi-pio incoctus perfi(tat:verü intellectu maximumcapere oportet.Porro ininflammatione qug ter-minatur, puris generatio,vigoris terminus eft:in ea vero qua finiet,homo etia in eius afcenfu mori poteft. Cetetü vires validi(sim víqj adextremam phlegmoenes magnitudiné fufficerepoffunt:que magnitudo extrema, velin gangrzenam,velin putrediné terminatur. Iam veró vnocodémq tempore duobus tribuíve morbis ho-mo infeftari poteft: quorü alius tam inclinat, a-lius principij tempus adhuc, vel augmenti pri-mordia occupat:tertius plurimü auctus eft; De-indehominé mori contingit,non propter incli-nantem, vel nunc incipientem, fed ob vehemenPrincipia facul VY auctum. Quadecaufa,tría facultati noftrütatum noftram. corpus regentium principia, fumme confidera-corpireren-. bis,quonam ftatufint przedita.Dico autem hzc,Humitid, cerebrum,cor& hepar. Deinde alias quog vni-nerías particulas,ex fingulis principiis ortas,peneruos,venas;arterias: ad becillas,que na-

turam quidem propria habent, fed ab omnibus

principiis reguntur, ex hac ípéculatione,pri-

mum, fiue vnus; fiueplures, in homine morbifintinvenies, Proximü eft, cuiufq; propria tein-

pora ad prafidiorü inventioné neceffaria infpi-

cere, Etenim circa initium& fines,omnia imbe-

Vrina optimaqualis:

Vrine crudeindica.

Spnts pefsimifigna,

cilliora funt:in vigore fortiora: quz haccinterce 6o

dunt,medio confi(tunt ordine. Igitur in vigore,quod mitigandi vim pofsider,in curatione pra.pollere debet:in principio&fine, quod vehe;mentiam haber. At media tempora;pro fummo;yum proportione capiantur, Neque enim.quam

GAL. DE LOCIS.AFFECTIS LIB. 1

o

-

30

40

50

7221quis victus rationem inftituet, invenire poterit,neg vndánutrire, fine certa temporü diftinctio-ne.Etenim fi vigoris tempori, etiam finealimenti exhibitione fufficere poísiteger, optimi fanefuerit, donec morbus inclinet, à cibo abftinere.Si vero fufficere citra cibum pofsit, protinusab initio in quolibet tempore,quod alimentumadmittit,alendus eft. Arquehocremifísionis eíttempus. Vocoremiísioné modo,fecundam partem totius circuitus in duo vniuería diuifi,nem-peaccefsionem& remifsionem,

GAALENI PERG.AMENIde locis affe£lis, lib. 1.Q; j cuum variaá. l tur, pro differé-

Ro differentia parti humani cor-

poris, variari affectuü curationemIY 3 cetingit.Partes igitur qua in fuper- ij; affitlaruiisSENE à ficie corporis fita funt:vnà cum af- parncilaram,

A fectibus quibus vexantur,facile fen

fibus deprehenduntur. Atveró inimo corporedelitefcunt, exercitatz cogitationis virum defi-derant, cim in partium actione& vfu, tum vel A fendermaxime in arte fecandi corpora, que nimirüm 5,7 jjror posnos docet acuratiísimé proprietatem effentie V- proprietatemniufcuiufg partis.f. Siigitur inter tufsiendum, effntie vnivf-bronchium aliquod expuatur(eft enim id natu- cp parts.ra cartilagineum)maximo fané vlcere afíligi pul dd presmonem exiftimemus, INam tametfi afpera arte- putat.ria fimilibus fit ex bronchiis cópacta,tam gran-dis tamen exvlceratio, fine prematura morte inilla gigninó poterit. Nec vero tanti ex proprietate eflentiz, fed ex magnitudine etiá excrementi rciecti, affectus locus difcernitur.vt,fi vnà catuísi excreetur aliqua portio vafis grandiufcula(quod aliquando contigit) tunc certé creden-dum eftillam educi ipulmone. Quádoquidemvenz quz in afperam arteriá diffeminantur,mi-nutiísime funt,& capillorü inftar.Similiter fi perdyfenteriam tunicam aliquam corpulentioremaluus aliquando reddiderit, non ab re coniiciesvlcere craísiora inteftina torqueri. Necnó ex re-bus naturaliter in particulis quibufdam contentis, creberrime fedes affecta cognofcitur. vt,fi v-rina per vulnus reddatur, veficam:fin vero fter-cus,inteftinori aliquod:atfi cibus, ventriculumliquet effe convulneratum.Similiter etiam fi vulnerato thorace, fpiritus per vulnus effletur,indicat membranam cingentem coftas, folutam ef-fe. Pretereafanguis eiectus faliendo, arteriameffe vulneratam denunciar. Qui quidem arteriarum fanguis, co quia venis effluit, calidior, te-nuióratq;flauiorapparet. Exadhzrentibus e-tiam rebus,affectv(edis note petuntur,cim ni-mirum& ipfe etiam effentiz proprietatem obtineant. Huius generis eftramentü:quod quidemoftenditillius partis vlcus;à quareticitur. Namfiid cum lotio excernatur, vrine meatu: fi tuf-ficdo,fpiritalium inftrumétorum:fi per vomitii,gulz aut ventriculi;fi cum alui excrementis,inteftinorum vlcerationé fignificat, Eft preterea&alius diiudicádi motus fumptusa rebus alicubi Res contentacótentis prater naturi. vt, fiin vefica autrenib, Prater naturá,cótineaturlapis, in thorace pus:aut denic aliqshumor moleftus in animalis corpore, illic geni--tus, vel adveniens extrinfecus, Fingamus igitur

Vitlus e» ve-med« rationéinflitut iuxtaiplius morbétempora.

Curatto affe-

Magnitudo eX«erete fnbftátia

Res naturali-ter im particilis quibufdamcontenta.

Sanguis arté-viarum quali.Rei adberetes,