zig G.4L. DE LOCIS
Caufa efl id, afficimur,& quo feparato quiefcit affectus, cau-quotangene| fam effe, omnibus in cófeffo eft. At vero ipfeaf-quidem affici- fectus,nonnund à caufa aliqua oritur: fed ita o-mur ablato 49 pitur, vtfub]ata caufa effectrice; haudquad per-ples manenté habeat difpofitioné. Interdum autem» partim iam factus eft, partim etiamnü fit. Sape-numero etiam fi fieri definat, vtpote ablata cau-
At fa,perfeuerans tamen permanet difpofitio, Velv
E Nn: ti in dyfenteria, cuius affectus, mordax humordiit amor. exiftit caufa: vtpote qui ab initioextergat,abra-datg, ac dein temporis tractu vlceret inteftini.
Quod fi anteaij produxerit vlcus,« perfluere ishumor definat, atfectus ipíe nódum dyfenteriavocabitur. Sin vero vlcus id inteftinu exerceat,etiáfi humor fíniatur,non ob id finitur affectus.Hocautem fummopere venit confiderandü, o-protinus ab i» nem morbü protinus ab initio, vbi primü coritio eandem fj. pusipfum limites temperaturz, quz fanitati de-bupfimaturá. betur,excefferit; eandem fibiip(i naturam atqueatq; effentiam. e(fentiam fortiri, nec differre, nifi magnitudine;Joruturnec dif. 3 3m abfoluto& maximo. Siquidem res fimila[ert njUmat ec cm nullam figuram naturalem defiderent:indine à iam? s»abfoluto et ma protinus ab initio eadem effentia conftant. Dif-fimilares vero,& quibus varia cítforma,vt do-mus, effentiam generatione pofteriorem habe-repoterunt, Quum itaque caufa agunt in cor-pus, ipfa fpecies affectus ab initio eft eadem, ta-menob exiguitaté nà plane cernitur: ficvti neq;Morbos exisuo; Wt faxo cócauitas,quá vnica ftifla produxit. Cac-[abito vina. à terümid genus affectus exigui, feparatis efficic-natura, tibus caüfis,ilicó à natura vincuntur. Illi quippeduntaxat externo egent auxilio,quos ob magnitudinem vincere naturanon poteft. Igitur vbiprimü mordax humor aliquod inteftinü erofe-rit, jvis id quod iam factum eft, nondum apertévideatur, nihilominus difpofitio ipfa fub dyfenteriz fpecie cóprehenditur.Sit aüt hoc initiü vizACionulla le- ad inveniendas affectas fedes,nullam actionemditur,nifi pars|edi,nifi pars qu illam efficit,afficiatur. Verum
Morbus omnis
xuno.
Dyfenteria eftvicus intefhinoram.*
AFFECTIS LIB. L
10
o
ww
que iia dfitt. yv Agectio& actio diuerfa funt voces,ita diuer- 49
afficiantur, s- d tulo::A;ere quid di- fus quog earum eft vfus. Id fiquidem ageredi-
citur, quod ex feipfo moti obtinet. Affici vero,
catur.Aflia quid di- quod motum habet ab alio. Cüm itaq; duo fintcati.
motus genera, alterationis& lationis: vbi adMo$04 Sermanentem difpofitionem alteratio pervene-i rit, fueritq difpofitio prater naturam, morbusvocatur:dvis per abvfionem nónulli eam difpofitionem affectum nominent. Diftinguenda ta-men eft interim propria& primaria affectio, abea que per cófenfum accidit. Vt auté recta pro-pri3q; nomini appellatione vtar,afficitur quidecaput, quando condolefcit ventriculo: egrotatveró,cim proprio morbo laborat.Similiter vé-triculü affici quidem dicemus, vbi à vitiofis mó-
Morbus. quid.
Affiai quandodicatur caput.Acgpbite quá4o dicatur ca-
p TNleftatur humoribus:zgrotare vero, aut perinté-periem proprid,aut cüm inflammatione, vel vl-
i io al xisfz pil alere rprer 1Corruptionis cus, vel abfceffum habet preter naturam. Porro
ciborum tres. corruptionis ciborü tres primz ac velvti gene-differente,— valifsimz funtdifferentiz. Vna quidem per pro-
726corruptioni obnoxij inzerütur.Si igitur quifpiáfumofum ructum emittat; igneo quodam cal Nitcbiut)re ventriculü eius effe dicemus przditü.At dein- dCide rurfus diftinguendo inveftigabimus, vtri ab ARMintemperie corporis ipfius ventriculi,is calor o-
riatur:autá flaua bile,edg; velin ipfius fpacio cótenta,autin tunicas ita, vt vix abítergi pofsit,de
miffa;At ne hic quidé ceffabimus. Nam rurfus
querere oportet, an iecinore malé fuo officiofungente;huiufmodi humor accumuletur: an is
ex vniuerío defluat corpore:an etiam in ipfomet
gignatür ventriculo. Ergo fi in vétriculo cibi in
fumofam qualitatem mutentur, idtg non ex fua'
ipforü natura;caufam calidá:fi vero acefcát,eam Acefcerein v?frigidam effe eft neceffe. Vt difcernas aute, num fr/ewio eos;olintemperics aliqua,an vitiofus quifpiam humor um fng-ventriculi corpus infe(tet, offerre oportet cibos 5,7,«dir, fqui fuaptenatura maxime corruptionis modo mofo vel acido,adverfentur: vt pané aut chendrum illis, quiin qud. agédum,fumü tranfmutare cibum confucuerüt: mel auté corliderádim-his, qui à cibo acidum faporem percipiüt. Dein^^ ad veraconfiderare excrementa, tum ea que vomütur, isatum quz deiiciuntur peraluum: num humorali^^
quis cum illis quidé biliofus& calidus, cum his
veró pituitofus acfrigidus excernatur: an nul-
lo vacuato humore,ipfa exiguam quandam mu
tationem obtineár. Quippe vbi* citra hunioris
affluxum igneo calore ventriculus infefratur, pa
nem aut chondrü abfq; humore videbis deiici,
peri exigua in ipfis faéta trá(mutatióe,« Quod
fihumor quoq prauus in ipfo ventre confiftens
corrumpat cibos, vidéturij, vbi deiecti fuerint,
in huiufmodi humore fubmerfi,& ab ipfius a-
&ione manifeftius alterati. Id quod à vomitio-
ne etiam clarius difcernitur, fi laborans fit prO- voee semecliuisad vomitiü. Nam cogere eum qui nequeat cogendus 6ji,vomere,abfürdü eft. Atq; haec ita deprehendun- s fit ad vo-tur,fi in fpacio ventriculi noxius cétineatur hu-"mendum. pro-mor. Siveró in tunicis fit imbibitus, vt ad cali- MR b anirdum naufea quzdam inanis(hoc eft,citra vomi- Nana ininMtum fitisqy vehemeus cófequitur,ita àfrigido ci- /yccum imbibiborum cupiditas excitatur. Porro calida diípofi rw» vevrico-tio, vbicung fuerit, femperrefrigeranda eft. At limaquovíg,aut quo modo, aut qua materia refrige Supe obirare conveniat,locus affectus cómonftrat. Iam il e exeveró iis qui acidü ructü edunt, auxiliatur medi locui aftlyacamé diatrion pepereó, aut aliud fimile ex aqua quid indicet.velvino epotü. Aliisauté qui nidorofum, tum Dratrios pepeabfynthiü,tum hiera picra eft ex vía Quo qui- n mcadem medicamine(hiera videlicer; qui cx a Mud pianaipn potu exit vun imc x quibus condw-perfanaut, quibus mordaciü humorü defluxus car afféhibus,in inteftinü,conciliauerat affectione. Caterii in- Intefhna fupreteftinorü proxima ventriculo partes, exhibitis 74 cibo cy po-tum cibis, tum potibus: quz vero nó ita multi runnf ns Dr»à fede diftant,clyfmis promptius curantur. Fin- jid i ndgamus rurfus per ventre detici excrementa quzdam,aliquádo quide ramenta, aliquando cruen
tum aliquid, fimulg: aliquádo hzc ambo: tunc
Ru
do confert.
H
S
»rios ventriculi morbos, alteraá vitiofis humo 6o(ane inteftinum vlcere affectum effe, dubitaueriti."
ribus in ipfo collectis,tertia ab alimentorü qua-litateinducitur. Licet itaq; vitiofam vedi coctio-nem,ventriculo nó primaría, fed fecundaria ra-tione affecto, miniméq, circa actioné propriamhallucinante: quemadmodum vbi vitiofi.cibi€
nemo. Atveró vtrumin exilibus inteftinis, ancrafsis,ipfum vlcus confiftat,id ex rafura,& exi- MeubiioquRtus tempore, ex miftione cum ftercore, diftin- find; an craf-quere oportet. Siquidem infimax partiü vlcera, fa, quomodo
nullas omnino vlcerum habét notas alui excre- digvoféédum.Hh
Vlcus obfideat-