Neutri twxtatertium[igmifi-catum quad.

Salubria(ignaqu int.Infalubria[i-qna que fini,Neutra fignáqua fint.

Signa prenun-ciatiua indi-cantíaq; effe v-tiliora tis, quememori fub-uctunt.Salubrium corporum digno-tiones vnde pe

tende fint.

$5

effe particeps contrariorum. Etfemper quidemeft tale, quod peromnes«tates in eodem perfe-uerat ftatu. Vt multü vero,quod aliqua ex parteevariat. Ita etiam& nuncneutrü erit corpus iu-xta fecundum fignificatü: quia vel parte in vna,hxc quidem fibi falubria funt, illa verà infalu-bria:velin differentibus ita afficitur partibus. Iuxta tertium fignifícatum, neutrum erit corpus,quod aliquando quidem falubre,aliquando ve-ro infalubreexiftit. In vno autétempore,quodita eftneutrum, x exacté quidem confiftere ne-quit:latius vero fi accipiatur, poteft.Defignisfalubribus. Cap. vti.

Sunt autem ex fignis, falubria quidem,qua-cung; przfentem indicant fanitatem,& futuramprenunciant,& preteritam memoriz fubiiciüt.Infalubria vero, quz& prefenté indicant egri-tudinem,& futuram prenunciant,& preteritamimemoriz fubiiciunt. Eadem rationeneutra di-cuntur; quz neutram difpofitionem oftendunt,praenunciant,& memori fubiiciunt:qua par-tim quidem falubrem, partim infalubrem difpofitionem indicant:& quz aliquando quidem fa-lubrem,aliquando ver infalubré,& hzc quoq;fecundum tria tempora, velvti falubria& infalubria, appellantur. Dicunturautem nonnundj àvetufiioribus medicis hzc omnia, figna prenunciatiua, quamvis fint przfentium& przterito-rum indicatiua, Porro víus non paruus ex pra-nunciatiuis atq; indicatiuis accedit: minorautéex his que memoriz fubiiciunt.

De fignis optimx conttitutionis,Caput viri.

Salubriii autem corpori dignotiones fumendz funt ab iis quz fecundum effentiz rationemeis infunt,& ab his quz neceffarió fequuntur i-pía functionibus atq fymptomatis,que proprieaccidentia appellantur. Ab effentia quidem ipfa,eorum quz optimam habent conftitutionem,

G.4L. PERG..AR$ MEDICIN.ALIS.

mentariis:vtrifgy vero c6ómunis vniras,qui ipforum continuitatem vocamus, In his autem ipfisgeneribus funt corpori infalubrium vitia,fecundum vtrung falubritatis fignificatü. Terminusautem qui vtrung diftinguit, eft operatiouti la In/zlobria fivfio fenfibilis. Etenim qua fimpliciter infalubria plcrer corpora

10

20

30

comeníuratione: confimilium quidem,in calidi 49

tate,frigiditate,liumiditate,& ficcitate:zinftrumétorumi vcró, in quantitateac numero corum exquibus cóftant: ac preterea formatione,fitu partium fingularum,& totius inftrumenti;, Exhisverà quz neceffario confequuntur confimilia,quantü quidem ad tactum attinet, à mediocritatequz in mollitie& duritie confiftit: quantumvero ad aípectum, à colore optimo,& lzuitatisatq hifpiditatis mediocritate. In functionibus àperfectione, quam ipfarum effe virtutem dici-mus. Ab iis vero qua inftrumentarias fequüturpartes, à comenfuratione€ pulchritudine om-nium totius corporis inftrumentorii: ac prate-rea,ab carü quz ipfis infunt, virtute operationii,Optimz igitur cóftitutionis corpori figna indi-catiua funt hzc. Eorum autem quz ab ipfa defi-ciunt,& adhuc tamen falubria exiftunt, nónullaquidem in confimilium temperatura vitium ali-quod paruum habent: nonnulla vero in inftru-mentariorü vel omnium, vel aliquori cómenfuratione,& hocquoq, perexiguum. Sunt quz invtriíg vitium aliquod habeant. Vitiorim verogenera,eadem funthis quz virtütem perficiüt:temperatura quidem in confimilibus: numerusaüt,& formatio,& magnitudo, fitus, in inftru

so

60

86

aale à morbi-ficis caufis fn-

perantur.

funt corpora,diftinguuntur ob id, quod facile àcaufis moirbi(icis fuperantur:& quonia in vigo-re operationüi deficiunt plurimi. In medio autéfalubrium& infalubriü collócantur ea, quz neutra exquifite appellantur,& cum latitudine qua-dam. Quofit, vt tota fanitatis latitudo in trespartes, quarum fingulz latitudinem habent noparuam, diuidatur, Erit autem prima quidem faIubrium corporum,fecunda neutrorii, tertia in-falubrium.Poft hzc deinceps fequütur qua iam Aegrorztia coregrotant corpora: quz fenfibilibus operatio- fora à cetersnum lafionibus diftinguuntur.Hec autem om- /fibilibw openia fenfu diiudicantur, non ipfa natura rerum. ERESSignaitag fanorum corporum fiue ea falubria, guuntur.fiueinfalubria, fiueneutra exiftant, quantitate

diftantiz differunt, duobus invicem contrariis

terminis à nobis cóftitutis, optima videlicet có-

ftitutione corporis,& nuper genito morbo:ac

deinceps confiderantibus, vtri eorum fint vici-

niora,quz ad examen corpora veniunt. Quz e-

nim proximiora funt optima conftitutioni,falu salubria ez inbria:quz vero ab haclongius diftant, atqj ad ea /alubria corpo-quz iam vgrotit,magis accedür,infalubria:qug req«omodo diautem intermedia, atq; xqualiterab vtrifq; difta feernenda.

re videntur,neutra exiftunt.Optimx igitur con-

ftitutionis corporis indicia explicauimus. Eorü

ver quz àb ipía deficiunt, totidem funt nume-

fo genera,quec in magis& minus fecari poffunt.

Quot fint differentim partium.— Capaix.

Partium vniueríz differentiz funt quatuor. Partiyn. vn;Siquidem earum nonnullae principia quadam»er/« differen-exiftunt: aliqua ab ipfis originem habent: ali- /'« /»» qwe-quz neg aliarum gubernationi przfunt, neque"^?alivnde gubernantur,cüm infitas habeant na-tura potentías,à quibus reguntur.Q uz dam ve-ro funt,quz infitas fimul& alivnde emanantesfortiuntur. Principia igiturfunt,cerebrum,cor, Pri»cpes par-hepar,atquetefticuli. His vero& originem de- tes funt cere-bent,& famulantur:nerui quidem& fpinalis me 5rwmsor beedulla,cerebro: cordi autem,arteriz,hepati, ve- peret nnz:vttefticulis feminaria vafa. Qua autem áfe-—'ipfis eubernantur,funt cartilago, os, copula feuligamentum,membrana,adenes,adeps,& carofimplex.R eliquz vero partes,cum vna cum iftishabeantex feipfis regimen,arteriis,neruis, venis infuperindiguerunt. Capillorum autem at-que vnguium neq; regimen vllum eft, fed zene-ratio tantummodo.

Defigniscerebri.Cap. x. pm

Cerebri autem naturam, quing indiciorum Cerebp. nütw.generaoftendunt. Primum quidem,totius,ca- ,45 quinq, m-pitis dipofittio. Secundum, fenfibilium opera- dícorwm gene-tionum virtus& vitium, Tertium,actinarum, ra:flendunt.Quarti,earum quz principatü obtinent. Quin-tum denig,naturalium. Eft& aliud fextum ge-nus preter haec dicta, alteratio qua extrinfecusadvenit. Porro totius capitis difpofitio, ex ma-

gnitudine ipfius atgy figura fumitur,nec-

non ex capillis,

Sanitatis lati-tudo"niuerfain tres partes

dividir.

Capilli vnguefque minime z^berzantur, /«d

&!gwintur dá-

Depar-

ee SECUS