Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

Solidas partesnon poffe vllomodo bumidiores effici,Solsdorum cor-porem alumen

tum quod fit.

Ventriculi fic-ciorás indicia.

Ventriculi bu-midtoris indiz&a.

Ventriculi ca-lidioris indi-cea.

Ventriculi friz

p indicia.

Intemperiesmorbo[2,à na-turalibus inté-perantis quo

differant.

Siti à. vifceri-bus tboracisorta quomododiftingwendaab illa quamexcatawt vyen-triculus,

$25

crementi tempus, in frigidü& ficcü labitur habirum,graciles hi tuncfiunt,& duri, atgy atra bilisineis dominatur:& ob id nigri fimuljhirfutigg e-vadunt. In vniuerfum autem,fi membrum faci-lé frigefit, vel frigiditatis,vel raritatis eft fignü:fiveró iion facilé,vel caliditatis, vel derifitatis,S1 àdeficcantib.offendatur;atq; aridum& ficcü, necfacile mobile fiat, ficcitatis: quemadmodum& fiab humectantibus grauiter fe habeat, humidita-

tis, Porró pauca fimul& dura caro,membrü fic- 16

cius efficit: multa aüt& mollis,humidiüus.Sic.&intérmedia fpacia corpori fimilariü ,vt plus velininus humida fubftátiz in fe cótinent, vel craf-fius vel tenuius, vel humidius vel ficcius, mébrüoftendunt,humidius quidé,vbi fubtilior€ plu-rima eft humiditas: ficcius vero, vbi crafsior fi-mul& minor.Ipfx enim folidz partes, qua veréfolida funtac primg,nullo modo effici humidiores poffunt:intercepta aüt in ipfis fpacia, hac vel

illa humiditate complere pofsibile eft.Hoc vero 2o

eft proprium partiü fimilariü alimenti quod exappofitionefit,& non per vafa attrahitur,Signaficci ventriculi. Cap. Lx.Ventriculi indicia funt, eius quidem qui natura ficcior exiftit,fi celeriter fitibundi fiant,& paucus eis potus fufficiat: plurimo auté aggrauen-tur, luctuationibüfg infeftétur, aut fuperfluitetid quod abvndat, cibis delectétur ficcioribus.Signa humidioris ventriculi. Cap.r xr.

Humidioris aüt,fi neg fitibundi fiat,& fuper 3o

abvndans humidá facile tolerent, cibis humi-dioribus gaudeant.Signa calidi ventriculi. Cap. x 1t.Calidior verà natura ventriculus, melius quidé cócoquit quàm appetat:& mult magis que-cung; funt dura,& non facile alterationem fufcipiunt,Nam quz facile alterantur, in eo corrum-pürur:gaudétg calidis potibus ac cibis, necáfri-gidis vllá percipit noxam,fi modice ipfis vtatur,Signa ventriculifrigidi. Cap.tx111.Frigidus natura ventriculus,ad appetédü quidem plurimüm viget, ad cácoqueridum autem,minimé:tales prefertim cibos,qui& frigidi funt,& non faciléalterationem fufcipiunt. Cito itag;in ipfo acefcunt:ac proinde acidis ructibus talisventriculus abvndat plurimum: gaudétg frigi-dis,fed ab corum víu immodico offenditur. Sic& eaque extrinfecus frigida occurfant, nequitlágiori tenipore tolerare: quemadmodum neg

calidus calida. Malg vero temperature qua mor 5o

biratione ventriculi occupant hoc differunt abiis quz naturales exiftüt, quoniá contraria, nonautem fimilia,appetüt,quemadmodü naturales,Defiti à corde& pulmone profecta.Cap: px.

Nec veró tantiim ventriculus fitibundos,mi-nimég fitientes reddit, frigidi calidig; potusappetentiores,fed ea quoq; vifcera quac in thorace funt, vt coratq; pulmo. Ceteriüm qui ob ho-rum fitiunt caliditate, plus infpirant, longiusexpirant, atq; eftum in thorace percipiunt: nonficvti qui ventriculi ratione in hypochondriis caliditatem patiuntur. Pratered bibentes,non fta-tim quiefcunt,& frigidus potus magis eorum fi-tim reítinguit. Refrigerar autem eofdem& frigidi acris infpiratio:quz nihilillos iuuat, qui ven-

G.AAL..ARS MEDICIN.ALIS.

826

ticulirationefuntfitibundi, Sicqui contrariomodo fe habét,fenfibiliter à frigida infpirationeIxduntur. ER

Signa pulmonisfrigidi. Cap.r xv.

Ethoc maximi fit frigidi pulmonis indicium;Vtetenim frigidum infpirátes, manifefte doloréfentiuntatg frigidiratem,ita& caliditas eft ipfisamica,Sed& pituitofa excrementa tum loquen-tes,tum tufsientes reiiciunt,

Signa pulmonis ficci.. Cap. Lx v1.Pulmonis aut£ ficcitates excrementis vacant, Polmonis(iccio& pituitavocemq claram efficiunt: quemadmo 7» indicia.dum humiditates obícuram eam reddunt,actau Vere» ravcamcam.Et quum vehemétius aut acutius loqui ftu- quedfoant,duerint,tunc intercidunt excrementa,«Devoce. Cap.rxvii,

Non tamen ipfa vocis magnitudo à caliditate, Veos magniteficvti neg paruitas à frigiditate oritur:fed altera 4 P^ indquidem afperz arteriz latitudinem fequitur,& adque c:vehementiorem efflatum: paruitas vero,à cori- 1trariis procedit caufis. Quare nec femper, nec primó,fed ex accideti,&(olas naturales temperaturas,nó autem adventitias, vocis magnitudo autparuitas fequirur. Quia enim talia inftrumentatemperature ratione funt facta, ad hzcauté confequitur huiufcemodi vox: ob id nimirum con-tingit, ex voce de naturali remperie ratiocinari,

Deleni& afpera voce. Cap.L x viir

Nam lenis vox,arteriz lenitatem cófequitur,ficvti& afpera afperitate. Lenitasigitur arteriamoderatá temperiem fequitur, vt afperitas ficci-tatem. Aíperitas quippe fit à duri corporis ina-quálitate.Arteriam veró duram, fimilarium partium,ex quibus conftat, ficcitas efficit:at inqua

lem difperfz in eifdem humiditatis defectus,

Devoceacuta, Cap. rxi1x. orien::: ocb acute eva,

Eodeni modo neg; acuta naturaliter vox,fine nip qua requianguftia fauciii, nec grauis, fine latitudine fíert;45:r.poteft. Anguftia igiturab infitaatg innata frigi Verres viri;

Pulmonis frigi-di mdicia.

Vox lenis afpe-rad; quid. consfiquatur.

.40 ditate nafcitur:latitudo autem à caliditate.« Por 6^ libet fa-

cultats à tem-pere ipfa exoritWt.

1 cuiufqy facultatis virtus€ vitium, d temperieipfa, ceu à caufa praccedento, exoritur.Dehominepituitofo bilem vomente,Cap. Lxx.

Vidi equidem hominem, cuius totus habituspituiram prz fe ferebat, quotidie tame biliofumcvomebathumorem. Cenfui itag infpicitida al-ui excrementa effe,in quibus minimé apparebat pilem cur pitusbilis. Quaréconiectura quadam comprehendi, tof nuul 4/7eum meatü, qui biliofum humorem egurgitat, Jidué vomant.non minimá ipfius partem ad« imum orificiumventriculi,quod Greci pyloron vocant, effundere, vt in quibufdam animalibus cernitur. Pluri-

mim itaq ad eorum quz latent fenfuü cognitioné códucit,ea quz ex fectionis infpcctione habetur peritia,operationümq; atq; vtilitatü invétio,Quomodo cognofcantur zgrotantiacorpora. Cap.pLxxXi.Vbiigituriam corpora egrotit, ipforuni par Aecrordtes par

: 2k. z- 4 LN6o tes quz quidem fubiiciuntur fenfui,fünt dtgno- Padas drgno-

ícend& ex corum quz infunt eis fecundum faru Jitidi ratio,

ram permutatione,in magnitudine,colore, figu

ra,numero,fitu:X ea que eft fecüdum duritiem,

móllitiem,frigiditatem,& humidiratem, diferé

tià. Quz autem vifum eftugilit,ex operarionum

lafionibus,aut iis quz excernuntur, aut dolori-Mm ij