Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

G.AL.

$29

nulla quidem falutem,nonnulla mortem porté-

Sn. fa^ dunt. Acprima fané falubria:fecunda veró generia.. A 3.:Signa peri. T quidem«gra fecundum fpeciem autem, pernieiofa. cofa dicuntur; Sumuntur autem, vt dicamus vniuerfaliter,ex operationum virtute ac vitiis: fecii-dum partem vero, ex particularium operationi-bus:quarum genera prius diximus, Porro excreExcrementa

quid indiens, ERA, quandoquidé coctionis& cruditatis fi-gna continent,fieri poteft quin omnino figni

.ARS. MEDICIN.ALIS.

830vigilia ipfum pati eft neceffe,iuxta eandem rationem, Praterea& exanimiattectibus,&& ex iisquz affumuntur,aut excernuntur,aut retinetur,Hzecfiquidem omnia,partim quidem evidenter,partim vero per alias caufas medias, alterát cor-pus,& fanitaté corrumpunt, Omnia igitur uncdicta genera;materiz quadam funt falubriü caufarum, Atvíuopportuno adhibito,caníe tiuntcoferuatrices,atq; falubres:fi vero à modo aber-

Vzalia.E MEAURAmmi affeciss

.

Salubrium cattjarum mate-rie qua[it.

ficent,aut naturam materici, aut materiam natu;o rauerint,redduntur infalubres.Q uocirca fingu-

rz,autneutruni alteri dominari; Salubria igiturfigna dicentur, fuperante natura: infalubria ve-ro, devicta.Neutra autem,quz pugnas habét -quales. Ceterüm quz manifeítam coctioné in-dicant, ex falubribus furit: ficvti que cruditatem,cgra.Qu« verà neg coctionem nec cruditatem,ex neutrorum natura exiftunt.Sunt vero& neu-tra,quzcung; nunc quidem hoc,nunc veró con-trarium figuificant: velvti denigrati digiti, Ac talia fané funt decretoria accidentia.Decaufis falubribus,infalubribus,atq;neutris. Cap. 1xxix.

Quoniam veró caufarü hz quidem falubres,hz autem infalubres,hz denig; neutre:primüim13 de falubribus differemus. Caterüm quandoquisein«4^ demnonnullaz carum conferuatrices, nonnullaepe oii cífe&trices exiftunt: funtiy& tempore X dignita

te priores conferuatrices,ab illis nobis eft duípi-candum. Quum igitur non vnum taritüm fit fa-

Decretoria acadentia.,

num corpus, fed plura, in eorü fingulis propria 3o inde temporis occafio eft nata, quod fluxile&

erit caufa conferuatrix. Siquidem omnis caufa,in eo quod ad aliquid, eft. Hic igitur denuo fumedum initium ab optima corporis conftitutione:& quz illi falubria fint, confiderandum. Eorumautem inventionem ipfius rei natura indicat.Quotmodisaltereturcorpus,.^Cap. LXxx.Secundum quot igitur corpus noftrum alteratur modos,tot caufarum conferuatricium gene-

Conferuatricescaufe quoiint.

lc earum terum,quandog;falubres,quandoque

infalubres funt,quit ad aliquid referantur.Quuippevbimotum corpus defiderat, exercitatio qui-

dem falubris,ociü vero infalubre exiftit. Quum

veró eget quiete, ocium falubre eft,infalubris au

tem exercitario. Eodem modo decibis poti-bus,acdealiis omnibus ftatuendü. Horum nan

que fingula, quando vt neceísitas corporis exi-

git, cum menfura, X opportuna qualitate adhi-bentur,falubria fiunt. At quum citra omnem necefsitatem,ac preter modum a&feruntur,infalu-

bria. Atquelie dua funccirca falubre& infalu-

bre intentiones:rei fcilicet,qua adhibetur,quali ,.tas,X quantitas. Non éítautem rationi confo- pida zrnum,etíam temporis occafionem,que in iis qu£ j,prus fpsdicta funt, continetur, velvti tertium aliquod ab ual exig£eifdem diuerfum,introducere.Nam fi tanta& ta. dorum cz qualireallata egeat corpus,nemini dubium eft quin!£4

ctiam in tempore opportuno afferatur, Siquidé i tempo

-

tranfmutabile mortale corpus quum fit pro mo

do tranfmutationis,alia alio tempore auxilia po

ftulet. Optimz igitur corpóris cóftitutioni, quicircunfufus aér optime temperatus fucrit, om-

nium earum rerum,de quibus nuper fermonemfecimus,quantitas moderata conveniet, Quum svero aér à temperie recefferit tantum illas à me-

diocritate evariare oportet, quantus fuerit acris HOAab optima tentperatura recefius, Hi vero medio Medicritetis

: F jd:: AA A IER; M:: termini tn iudra habebit: quasliquet etiam correctrices exifte 49 critatis termini exiftuntiiri aére quidem ambien ij

re.Alteratur autem corpus, à nonnullis quidemneceffario,d quibufdam veró non neceffario. Neceffarió enim alterant, quz nulla ratione evitaripoffunt:non neceffario autem reliqua. Nam aé-rem quidem ambientem femperattingere,comedere,bibere, vigilare,& dormire, eft neceffe: enfibusautem,& exitialibus feris occurrere, non i-tem. Quareiuxta primum caufarum genus ver-fatur pars corporis confernatrix,circa fecundamautem minimé.Quot igitur fint ea que ex necef-fitate corpus alterant, diftinguentes, propriumin fingulis eorum caufarum falubrium genus inveniemus. Ineft igitur vnum ex ambientis aérísadhefu. Alterum,ex motu& quiete totius corporis,& fingularum particularum.Tertium,ex fomno& vigilia. Quartum,ex his quz affumuntur.Quintum, exiis qua excernuntur& retinentur.Sextum,ex animi affectibus. Ex his itag; neceffeeftaliquo modo affici corpus. Ab acrequidemambiéte,quia vel calfit, vel frigefit, vel exiccatur,velhumectatur,vel fecundum horü patitur con-iugationem,autin tota alteratur fubftantia. ExMotus. motu vero& quiete, quuni vtraq; modi exceffeQ''é- rint,antcalfactum, aut frigefactum, authüme-&um,aut exiccatum, velaliquid fecundum ho-

jimnt. yum patiens coniugationem, Sic& exfomno&

Corpus nece[fa.ri alterantia,qua fmit.quot numero.

Aer cur nos

afficiat.

quibus vti cor»

te,vtneq horreat propterfrigus, necfudet gro- pu debet.

preraftum, In exercitiis atítem,quum primümlaffari ceperit corpus,confeftim quiefcere.Ar incibis,coctionis perfectio,& excremétorum mo-dus,in quáto& quali cóveniens. Aequalis vero Nana obtiin his quodámodo cft coctione appetitus.Opti j,, pais"maquippenatura,quantü appetit, tátüm etid i quantumcoquit. Sic& íomno modi ipfa natura prafíinit concoquit.his,qui optimam corporis conftitutionem for-

so tiuntur: nam ij tuncá fomno excitantur, quum

corpus ampliori quiete n6 eget. Quimq; talemvictus rationem adhibuerint,nullum eft in eorüexcrementis delictum,quz velper ventrem, velvrinz meatum, vel per totum corpus vacuátur.Liquet igitur ipfos cauere debereab immodicisanimi affectibus,ab iracundia videlicet,triftitia,furore,timore,& invidia. Hzcfiquidem alterát,atq à naturali ftatu corpus immutant.Devenereis. Cap. xxxi.Venereorum vero iuxta Epicuri fententiam,nüllus eft vfus falubris. Re veraautem confert,fitantum intervalli in eorum vfu adhibeatur, vtnec refolutio aliqua percipiatur,& ipfefeipfo homo quodammodo leuior factus,ac melius fpira Venere tépusre videatur. Tempus autem ad vtendum oppor^P! quod Jit.tunum,quum in omnium rerum circunftantiumMm ij

Venus quate-nus[it falubri