Optime confti-tut& natura o-mnia requirimediocria

Exiccantia ciepi qua(int.

Similia fimi-lib.effe adbi-benda ,dum£rpare Corporumtemperamenmnaefl animus.

Intemperaniiaquando. ad"ee d traducenás, C7 quamdo(ic confei-sanda.

exquifita mediocritate corpus fuerit conftitutii,vbi fcilicet necfupra modum plenum;nec vacuüextiterit: aut in calore,aut frigore, aut ficcitate,authumiditate excefferit.Quod fi aberrare con-tigerit, paruus fit error. Melius autem illi calefa-cto magis quam frigefacto,& pleno quàm va-cuo,& humecto potius corpore, quàm exiccato,vti venereis, Horum autem fingulorum quz di-&ta funt qualitas,in* optima corporis conftitu-tione eft eligeda:exercitij quidem, in quo totiuscorporis partes equa proportione mouentur,ita vt non alic quidem vltra modum fatigentur,alix vero citra.Cibi autem& potus optimam habeanttemperiem. Eadem in reliquis etiá eft ra-tio habenda. Atfiab optima conftitutioneali-quod defecerit corpus, non autem vehementer,& hz quz ipfius fanitatem conferuant caufz,adproportionem mutabütur.Sed quum multa finthuiufcemodi corpora, per fingula genera eft fc-orfum dicendi. Quod igitur in partium fimila-rium temperie cvariat,inftrumétariarum autempartium feruat cómenfurationem, duplicem ha-bet falubrium caufarum formam:alteram quideearum quz ipfius conferuant temperiem, alterávero earum qux ad optimam transferunt. Quaeitag ipfius temperaturam conferuant, tantiim àcaufis optime temperate naturz diftabunt, quátüm& totius corporis téperatura ab illa evariabit. Calidiora fiquidem corpora,calidiorem vi-&tus rationem poftulant,frigidiora autem frigi-diorem, ficciora ficciorem,& hlumidiora humi-diorem, Atíecundum coniugationem,calidio-ra& ficciora, calidiorem fimul atqueficciorem:cadem in reliquis quoque coniugationibus proportioneferuata. Recte fiquidem caufarum vtetur materia, qui naturales earum potétias agno-uerit: videlicet quód motus, alimenti penuria, vigiliz,excretio,& omnes animi affectus, corpusexiccant: at qu hifce contraria exiftunt,hume-

ARS. MEDICIN.ALIS.

10

20

30

étant.Ita vero& calfacientia,& refrigerantia vi- 40

tz inftituta, S ciborum, ac potuum, vtt fimpli-citer dicam,omnium que corpori afferuntur, materias quis nofcens atque potentias, falubribusvtetur caufis, fimilia fimilibus adhibendo, fi quidem eandem in qua acceperit, feruare corporistemperiem firanimus. Quodfipermutare,atq;ad melius eami traducere ftudeat, alterum eft hicfalubrium caufarum genus,his quidem quas nuper diximus, contrarium: equaliter vero decli-nás adalterá partem à bene tcperatis& mediis,quz optimis naturis cóveniüt. Calidior fiquidé& ficcior temperatura, à calidioris ac ficcioris vi€us ratione,ad exactifsimum bone temperatu-rz habitum non transfertur, At talium erit víusneceffarius, quz tantüm eis quz probé temperata exiftunt,frigidiora atq; humidiora fint,quan-tüm& natura naturam, in caliditate& ficcitatefuperabat. Nam tale caufarum genus infitas corrigit intemperantias:alterum veró de quo fupra

5o

832

ró que fimilem habent in omnibus corporis partibus intemperiem, eadem egent procuratione:diísimili,quz difsimilem.Decaufis falubribus partium inftrumen-taium, Cap. rxxxir!Inftrumentariarum autem partium caufe falubres, quatenus& hicab optima cóftitutionedelinquitur,ita& invicé diftabunt.Alig nang funtfalubres erroribus qui in formatione cófiftunt:aliz iis qui in magnitudine, vel numero, vel pofi ,,,,,,;;, for-tu.In formatione igitur plures contingunt erro- marione, quiores: ná& figura partis,& fi qua in ea cauitas eft tupliciter com-fecüdum naturam, vel meatus, vel orificium, vel iffere pofirno.afperitas,vellenitas,ff quidem parum á naturaliÍymmetria recefferint, falubrium corporum retinent appellationem:fi vero amplius,infalubriü,Quod fi tantus fuerit receffus,vt opcrationiatferat detrimentum,iam egrotare dicentur.Secun-dum quantitatem autem, exceffus atq; defectusad eafdem ducit ditterentias.In numero vero,fi-ue vna,fiue plures, quecung ex fimilaribus partibus fuerint,aut deficiáraut fuperabvndent.Exhocgenere etiam funt;qugcunque in nobis fub-ftantic preter naturam confiftunt. Reliquum eftaliud genus, quod ad fitum cuiuslibet fimplicisattinet partis,in quo et ipfo quatnorfuntomnesdifferentiz. Prima quidem,que optima exitit.Secunda, qua parum evariat,ob idty falubre ad-huc efficit corpus. Tertia, qua infalubre, quádoamplius à modo recefferit, Quarta, que iam a-grum receffu plurimo reddit.Quacunque igiturpartes in figura delinquunt,velvti qug blafae,varz, X oblique appellantur,hz, quum fatus nu-pernatus atg; tencllus eft, formatione& ligatu-ra,ad naturalem habitum traducuntur.At fi iamadicto infante,ad duritiem pervenerint,emendari non poffunr.Si errores quidem qui ad cauita-tem attinent, quum adhucaugeri perfeuerát,correctionem admittant. Quum autem iam ad vltimum pervencrint,nullus eftremedio locus.Ca-uitates igitur quieteatq; alligatione paruz red-duntur:magnz veró,partium operatione,& re-tentionefpiritus.. Sic& quaecung;foramina,o-rág.Et quidé quz naturalem magnitudiné par-tes exvperát, quiete,ac cómoda ligatione, minores reddütur:augétur aüt& naturali motu, fri. Partes ex. /2n-tione moderata,& quibufcüg; aliis plus fangui zvine eretasnis cócliare valétibus.Deficiétes aütpartes,que En enscung ex fanguine duxerüt originem,corrigi qui Town t eemdem n6 eft impoísibile.Q uz vero ex feminc,,p- ortas,vt inflaupémodum impofsibile exiftit. Licet ram aliquá resrur, ffe feredoloco earum alias facere,qua vfum haud difsi smpofiibile.milem prarftent.Earum vero omniü natura opi- Natwrá effeopsfex eft,medicus aüt mipifter.Porró qua numero Jicem genera-id*s 3::-:;., onm partics-excedüt,iis ablatio,caufa falubris exiftit, Infpice jo!re vera oportet,in quibus id fieri pofsit. Nam fi wed; natn-impofsibile appareat, tranfponeretentandü eft, reminifier.Eadem eft& eorum,quaz in fitu vitia(unt, emendatio. Nec verà in ambiguo eft,quod duo fcpius

diximus,temperaturam conferuat. Eít autem v- 6o auttría vitia, eandé poffunt parté cóprehédere,

triufque vicifsim apud medicos vfus neceffariusNam quum plurimum fuppetit ocij,corrigere o-portet,ac fenfum ad meliora transferre. INequeenim natura patitur repentinas alterationes.Ho

minem autem occupationibus neceffariis diftri,

etum,in codem przftat habitu conferuare, Por-

Reliquü eftid morbi genus,q fimilarib.&inftrumentalibus partibus exiftit cómune,vnitatis di-vortium.De caufis falubribus ceu ad eos, qui morbotenentur. Cap. Lx XX 11r.Salubrium caufarum;aliz quidem occurrunt*in