Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

144| G.4L. DE METHODO MEDENDI LIB. IL 84.4.

pellucidiímg effenon poffet, fineeo quodnunc risprater naturam fc habetis, quiactionem ali- Morbus 9t affeobtinet téeperamento. Quippeoftcfumeftynaà- quam vitiat,morbum(fi placet) vocemus.Ipfum hs preter na-quang rem talem effe, qualis eft propter calidi,^ verd functionis vitium, infigne quoddam mor- //ramfaun cte

atur gs d à;.[ Pa abi ane nem vitiams.frigidi, humidi& fici temperaturá.Ideog fi qd bifymptoma.Q alia ratione accidunt, ceu co Symphema da-

horum magnopereimmutatüfit,autplanenóvi^ lores,eafymptomaia ctiá,fed familiaria;ppridgi pj...debit,aut malé videbitanimal.Vbiigiturneutid pofsit quifpiam vocare. At quarum ab his genusvidere oculum cernimus, qui tamenprobé an- fitin(alubriü fiue morbificarü caufarum. Qua- Caufa morbifitea cernebat, fubito nosaccingimusadipfiusle^ rum eas quidé& qug in ipfo corpore animalis con ce.Nibil fne c«u-. fionis caufam inveftigandá,quumfinecaufani- fiftürjinternas fiuc antecedétes: qua vero extriü Caufarum dif.facmnti»zi, hilinnaturarerum cotingat.Caufa inventa, ne- io. feciisaccidüt,externas áut procatarcticas appel- ferentia.ceffario fatédum eft, aut morbü ipfum eam effe:^ labimus.Vt autem hzc exemplo clarcfcant, phleaut,fi morbus lafio actionis exiftat,affectüqui^ gmonem effe pedis morbum cóftituamus:lgfumhuicofficit,morbi caufam exiftere. Dubitauerit autem ingrefíum, effe infigne ipfius morbi fym-tamen aliquis,ipfümneoculiaffe&um,aquocer^ proma.Atrubor,tenfio,renixus,& tumor preternendi actio vitiatur,diceremorbum debeamus: naturá,diuería quzdam fymptomata nominen-an ipfum actionis vitii. Quodcung tamenele- tur. Porró fanguinis redvndantia, phlegmonesgeris,nece(fum eft vt defanitateenücies,& qui-^ caufainterna dicatur.Sicvti externa,qua precef-dem multo antea,cotraria: népeeam effevelin- fitabvndantia ciborum. Caterü nullus affectuscolumem oculi actione: velaffectum,quivifio-^ dici morbus meretur,nifi alicuius partis actionesanitatem e, em abfoluat.Sanitas quippe X morbus, maxi- zo vitiet. Quod aütpoftulat curationc,aliud planemorbis fub eo- me cótraria quü fint,fub eodem gererecótinen- nóeft,quám affectus qui vitiatactionz, Etenimdem genere coni. tur. Contraria fiquidé funt,quz in eodem gene- Qdprimüm,maximéqg omnium defideramus,idtinent, re pofita,plurimii interfedifsident:velvtialbum^ naturalis eft actio. Vt igiturtotá particulá actio-mend que& nigrum,quorü vnum eftgenus,color.Ergo^ nistantüm gratia requirimus,codem(arbitror)^ fanitas actio eft,qua fecundum naturáfehabet: modo& ipfius partis naturale conftitution£, e-omnino morbus,actio preternaturamerit. Sin tiamactionis gratia defideramus.Porro que có-auté affectio quae piam,autcóftitutionaturaliter ftituitioné ipfam vndeactio nafcitur, neceflarig Ac/destia ezfc habés, extiteritfanitas:& morbusaffectio,c6ó- fequuntur,fanis quidé nobis,accidentia:eoro- Jymptomataftitutióve preter natura,neceffarió fuerit Verüm tátibus,fymptomatan uncupáitur.Atg; haec qua- gem dfequum duo rerum genera fint, nuíquá inter fefi- 5o tuor genera funt omnium, quz in nofiro COTPO- Rermw qua inmilium, fed tota ditterentium naturasquorumal rehabentur,fiuefecundü naturá nos,fiue preter sofiro corporeterum quidem,corpus,certo modo affectum,vo^ naturam habeamus:actiones,cóftitutiones,que babentur qua-catur:alterii vero, functio: fatendü proculdubio lias przcedunt,quaq ctiam fequuntur, oh. eft;affecti ipfum corporis caufam effe: functio- Ndiri nem vero, N quod ab affectu ipfo proficifcitur. CALENI P ER G 4 MENI£howscavfa;. Comitatur quippeneceffario affecti naturaliter demedendi methodo, lib.1 1.fe habenté,naturalis actio.Cótrá,fià natura re- Rgo affectus qui actionem vitiat,morbus ywobus,cefferit, actio ftatim preter naturá fe habebit. Ac- vocetur.Hunc fi quis fequitur,fymptoma. symptoma:que hoc ipfum eft velvti elemctum primii totius Quod illü excitat,caufa. His ita diftinctis, Caw/a.medédi methodi,quü nihil aliud fit dd curatur 40 infpicienda diligenter eft nominü diuerfitas, quemedicis, quam ipfius affectus corporis.Contin-^ egritudinibus impofueruntipforum primiautogittamen n6 exnominü,fedrerumrecta opinio res.Partim nang à laa particula fuerunt indita, Morborum ne-ne,recta morborü curatio. Vtautem omnia me- vtpleuritis,id eft,punctio lateris. Peripneumo- mina indita àthodo compédiofa explicemus, quatuorinvni-^ niajid eft;pulmonü phlegmone.IYchias,id eft,co 1/2 pariccla.uerfum res funt,qucin prafenticontemplatione xendicum morbus.Podagra,id eft,pedum vitii,proxime interfe coherent. Acvideturfanéexhis Nephritis,id eftyrenum affectus, Arthritis, id eft,effe vnum genus ipforum corporü:alterü vero,^ articulorum vitium.Ophthalmia,id efr,oculortüactionü ac corporum quidem genus praecedere phlegmonc. Cephalaloia, id eft, capitis dolor.actiones,edíg gignere:has vero fequisidgsficor Dyfenteria,id eftinteftinorü tormina, Subinde Morborum no-pora fe naturaliter habeát, inculpabiles,natura- 5o ab ipfo fymptomate, vtIleos, hoceft, voluulus."ma fumptalc(gy:fin preternaturafintaffecta,autnullaspr- Tine(mus,id eft,defidzdi a(sidua cupiditas.Spa-^^"ffe mpre-fus,automnino certe impeditas. Tertiumpreter fmos,id eft,convulfio. Palpos, id eft, palpitatio,"^^^hiec gerius eft caufarü,quehos affectuscreát.N3 Tromos,id eft,tremor. Paralyfis,id eft,refolutioquá rationé habetaffectusadactioné,hancalte neruorum. Apepfia,id eft,cruditas. Dyfpnaa,idrum quippidadipfum affectum omninohabeat eft, difficilis reípiratio, vel inordinata fpiratio.oportet:illud dütaxatevarids,q»affe£tus vnà Apnaa,id cftfpiridi defectus. Agrypnia,id eft,actione confiftit:nec poteft vfquá aut ,pba actio vigilia.Paraphrofyne,id cft, delirii.Coma,ideft,eíie,fine corporis naturali affectu: aut vitioía,ni fopor.Sepeab ambobus fimul:vt, Cephalalgia, Morborum no.fi quü corpus fit vitio affectü.Ipfiusaütaffectus,^ hoceft,capitis dolor. Oralgia,hoc eft,dolorau- mina tracia àq actiont impedit,caufe poffunt& adeffe,& ab- 6o rium.Cardialgia,id eft,oris vétriculi(qd veteres perte. affecla,efie. Ab hocquartü aliud genusefteorü,qquumappellabátcor) dolor.Odontalgia,id eft, dentiü*! mpremate.zl or de M Lr. k Morborum no-corporib.& naturalfter X praternaturáfehabé- dolor.Hyfteralgia,id eft,vteri dolor.Sepenume- mina unpta atibus infin,actionineccomodant,neqincómo roacaufa putata,vt Melácholia.Nón ung àfimi(4,7 msdant:vt,exempli gratia,colorniger,ob diuturna litudineadaliad extra pofitü,vt Elephas,Cácer, vel ab aliquoin folemoram contractus, Affectüigiturcorpo-^ Polypus,Staphyle,id eft, vua, Leuce,id eft vitili- fimili.go alba,