Buch 
Epitome Galeni Pergameni operum : in quatuor partes digesta, pulcherrima methodo universam illius viri doctrinam complectens / per Do. And. Lacunam Secobiensem, Equitem auratum, & Medicum ... summa fide studioque collecta. Accesserunt eiusdem And. Lacunae Annotationes in Galeni Interpretes: ... ; Item, de ponderibus & mensuris medicinalibus utilis Commentarius: ...
Entstehung
JPEG-Download
 

854 Gi4L DE METHODO

circa digitos articulofgy habctur: preterea, quacirca aures,nafum,oculos,& dentes confiftunt:atq vtfemei dicam, vbi crebre cartilagines,&mébranulz,& ligaméta,& offa,& nerui adíunt:adeps vero& caro, vel omnino nulla eft, vel per-exigua.Ordo aute curandi vlceris fordidi& ca-ui,à forde expurgáda orietur, cm nec glutinariquici,nec carne impleri Fefitsn iud purumfuerit.Secundii loci exiget cauitatis fanatio. Ter

Vkeri: fordidiCzcaut curádi

metbodus.

tium,cicatricis obductio, Quodfivnà cumillis 19. Eius duplex ratio cft: aliás tota cauitate defecta,

vel phlegmone,vel eryfipelas,vel gangrena, vel

intemperies aliqua fimplex cópofitdve, partem

infcítet,nifi quis prius eam fanarit, vlcus imple-

Carnis genera- Ye carnenó poterit. Carnis fiquidé generatio, extiouem ex fib- fubiecta,que fana eft,ortü ducit.Ex ea vero quáecha fame: I premit phlegmone,quz(y intemperata eft& c-feno fa fen, grota,gigni caro noua non poteft. Etenim iufta. fubiectz carnis temperies, caufz rationé habet:

vt quz cócrefcere fecü, quod vlceratü eft, faciat,

& cauiraté impleat. Puritas vlceris, rationé eius

fine quo nó,atg; hanc fordes interpellans, cura-

tionem moratur.Habet aüt& vlcus ad cauitaté,

rationc eius fine quo n8: quandoquideé fi vlcus

cicatrice fuerit obductü, n6 amplius cauitas im-

pleri carne poterit, Ergo fi phlegmone,& caui-

tas, X vicus,€ fordes,in eadé particula fimul ad:

fint,primo phlegmonc,fecüdo loco fordem,ter-

tio cauitate,€ quarto vlcus fanareoportet. Cac-

terim aífectus vnde primü maximéq; imminet

?9 abíint, diligentius cóiungi poftulant:ideóq; tum

MEDENDI LIB. 1i 8:6

affectu liberü,fiuerecens,tiue antiquum fit,ean-

dem femper curationé defiderat:nihil plané pro

prium indicante difcrimine eo, quod à tempore

fumitur.At fi cauitaté alte recondità fub cute ha-

beat,confiderare oportet, vtrüm ca in fuperiore

parte fit fita, vt fanies ex ea pna effluat: an inin-

feriore,fic vt illic fiftatur.Eius igitur cui effluxus

patet,cadem quz aliorü curatio eft; Cui non eft,

huicipfi moliamur effluxum quendam oportet, Eflluxuws tmoli-b ratno qn t5

aliás in fundo tantü aperta. Quando veró harü. vlceribws q"€

altervtra fit ineunda, docebit tum locom ipfa na 4Pf€ expvrz«tura,tum vero vlceris magnitudo. Si nang& lo ponpelfunr-ca ipfa periculofam fectioné faciunt,& vlcus ma

gnü fuerin,in fundo aperire magis expedit. Sin

contrá fe habeant; perfcindere przftat.. Deliga-

tio vero eíus incipiat quidé fuperné,fed finiatin- Delizendi vlee

fra, vbi fcllicet patet effluxus, Iam vero tráfverfa iie de

vicera,quod corü labra magis difsideàt, à feféqy vera. daligihume

: auus com quàm recta ie-

futuris,tum fibulis,in eis eft vtendum. Qua ve- genda«ff.

ró per longitudiné mufculorü funt facta, hac fi

duplici initio deliges, nec futuris egebis, nec fi-

bulis.Sin aliter deligare placebit, vel fibulis;, vel

futuris vtere.Sufficient aüt paucifsima omnino

futurz.Et magna quidem vlcera, iis quae valen-

tius ficcent medicamentis curabis. Parua vero,

vel que moderate ficcétabvndé fanauerint. Ca

terüm profunda vlcera, eadem etiá funt magna,

periculum homini,hic debet primus curari, atq; 30 voluntg; tum à duobus initiis deligari, tum ve-

PaunCl capite ctia folus interdü:velvti fi puncto capite mufcu-mufculi fr con- li,cóvulfio,que cógruentiü omniü medicamen-iid dice torum vim refpuit,accidar, pracifo per tranfver-füindélum ,g; ium toto mufculo,convulfioné quidem fanaue-toti EEÉ ris,aliquétamen ex particule motibus vitiaue-ris, Ad eundé modi, cüm ex vena, arteriave fan-guis immodice profluit,fi totü vas per tranfver-Íum pracideris, vlcus quidem eius poftea fanaren6 poteris: periculi tamen qd ex profluuio fan-

mufculum.

Sanguine fluentem mmodue,fapprims, fi pertranfveríum totum vas pred-datur; vlcus tamen eius bo[leafanari no poffe.

Neruws quado

Cum fzpe cogimur traníverfim precidere,quo-ties vel convulfiones, vel deliria,vel ambo, ma-gna«greq; íanabilia, fupervenire vulnerationitran/verjm i.«Cr nimus. Similiter vbi luxatio cum vlcere in alicdndus. quo maiorit articulorü incidit, vlcus fanamus,Lwxatio ciá vl. luxationé autc infanatam relinquimus. Nam ficere quádo de- hanc quoq; fanare conemur, cóvulfiones haud-beat. infanata. Qubic fequétar. Primus igitur medendi in hifceVnqu. ined Ícopus,ille qui velvti à caufis fumitur, eius qd

cít futurü: alter,qui ceu rationé obtinet, eius fi-

ne quonó. Tertius denig is dequo nuper dixi-

inus, qui ad id quod vrget dirigitur.Porro quodDiffer&ia nul- cofiftere feorfum& períepoteft, id nullius vnili! potefl, quod alterius differctia fuerit:(ed quod alteri accidir,pe f: confifire necfeorfum per fe confitit. Quamobrem vlcus,pud phlegmone,gangrena,& putredo, cim feoríum

& per fe confiftere pofsint,affectus quidam pre-

ter naturam potius dicenda funt, d vlceris diffe-Vlceris impii ventie.At magnitudo, paruitas,equabilitas, in-e ene zquabilitas, tempus& figura, ex eorii numerociega* funtquz aliis accidüt: ac proinde ab iis fumütur

propric fimplicis vlcetis differenti. Indicatioaute curationis à differentiis fit, fed non omnib.Nam necrecés,nec vetus vlcus per fe indicat ali-quid, Siquidé quod vicus tantii eft,omnig alio

guinis impendebat, fuftuleris.Iam neruum pun- 40

ro neclabra fua przproperé glutinari.. At quaprofunda multü, longág funt, vt dupliciratio-ne funt magna,fic duplicem quoq; praítant indi

cationem. Itag;& quz valenter ficcent poftulát,& neimmaturclabra coniungas:& vt à duobusinitiis deliges,& vt altis futuris confuas.G.4ALENI PERG.AMENIdemedendi methodo, lib. 1 11 1.E St itaq; vium morborü genus, divortium v,;n;;. fes-continui vocatü: quod quidem in carno- ric.7 ía parte, vlcus: in offe, fractura: in neruo, Vice.cóvulfio appellatur. Eiufdem generis funt avul- Pians OE E:: s z Con vuljfiofio,ruptio€ contufio: illa quidem in ligaméto, Avulfeo.hz in vatis mufculifg, ex violento ictu; velgra- Reptia.ui cafu, vel alio quopiam valente motu excita- Costefro,tz.Ecchymofis vero vt plurimü vnà cum con-. Echymofr.tufione& ruptionc incidit. Fira&tem aliquando& ex oris vaforum apertione, qu anaftomofis

Ana[Lomojs.

50 dicitur,& ex ea quam diapedefin vocant,& i- D'apedef;

pfam exiftentem folutz continuitatis aliam fpe-ciem. Iam vero& ex erofione etiam foluitur in-terdum in animalis partibus cótinuitas. Verü isiam miftus affectus eft. Porro erofio,fi intrinfe-cus ab ipfo animali proveniat, vitiofi fucci eft íoboles:fin extrinfecus, autá valentibus medica-mentis fit,aut ab igni.In vniuerfum autem, fim-plices affectus à compofitis diftinguere oportet,cüm fimplici morbo fimplex curatio adhibenda

Erofions au(z

6o fit,compofito vero non fimplex.Igitur omne vl-

cus,aut folumatq; per fe,nullo nec cum eo fimulinvadente, nec ipfum precedente, aut(equentealio affectu,partem infefrat:aut cum alio quopiávno, pluribifve coniunctum: quorum alij,nonmodo fiatim ab initio excitarunt vlcus,fed nunc

etiam