37» Fernandi Vafquij Controuerfiarum

Ambrofius,& S. Auguflinus, quosipfe allegat.

Conturariam tamen partem nouiffimé tenet noftre tépeftatis Theolo-corum Do&iffimus Dominicus de Soto /if.1.2.1.artic. 4.de info. cry iur. quicontendit fimul ac quzque lex lata eft,ftatim ligare mero iure ciues, licetad culpam,aut ad poenam minime obligctignorantes ignorantia tolera-bili;aut inuincibili.motus,quiainquit, lex eft commune praceptum.Z.1 ff,de legib ficque omnes ciues obligat,nullo dempto;nulláque habita diftin-&ioncinter fcientes& ignorantes,& quia fimul ac meGnquitgliquiscer-tiorem fecit delege, lataftatim obligor ab eà aut conftringor,& tamennuntiusille non meobligauit,fed lex antea lata,ergo antea eram obliga-tus,etiam dum legem latam ignorabam. Sed cum ab apertis vtriufque iu-ris definitionibus fuprà relaus recedere ncfas fit,( vt interim praetermittáau&oritatem noftrorum communi votoin idem confenticntium) in co.tantàm quaftio fupererit quemadmodum ab his difficultatibus enodarenos poffimusfÉt fané quod vno tépore fiat difpofitio,& inaliud tempuscffe&us eius conferatur,nec nouum nec mirum eft./1/.44od fbonfe. C.dedonat.ante nupt.lin tempus.ff.de bar.inff.ficQue hodic fi fitlex, eiustamencffe&us ex fuimetnatura confertur in tempus, quo quifque ciuium legisnotitiam babere coepit, vel habere debeat, a utprzfumebatur; quod cftpoftquam prateriit tempus hanc adrem à legiflatore definitum. In regio-

, nummTenimplerifque mos effe folet,vt càm leges publicantur,tempus Ccr-Lies de tum definiaturjà quo in pofterum& non antea obligare incipiant, ficducdaratori$ antea ciues ea lege minimé conftringuntur;nifi forte iat lex declaratori.irefpicit* ioris 13m ftatuti& recepti, in qua plerunque nominatim folct declarari,:" duc vt praterita quoque comprehend it etiam prrientiaycuius rei ratio eft,gant ante quód etfi regulariter legis natura fit, futuris/nó csiam praterius dare for-fwi promi mam negociis:vt dd.iuribus.tamen füllitin legibus declaratoriis,quia qui£49"^ declarat nihil denuo agit,ted quod a&um iam erat dctegit,nó aliter atque

fi fpicas excufferis frumenti, granáque antea oceulta exinde profilicrintappareréque coeperint, quo cafu nihil granorum te fcciflc verum eft, fcdeatantim quz ibi inerant detegiíIe./:adeo.$.eum quis ex aliena.ff.de ac.verum dom.iunéla l.haredes palam. Aff. de teslam.facu l.duo fant T st$. f. dereffam.tut.fic ergo& in fpecie noflra;etfi regulariter futura ncgocia legesintueantur,nó etiam praterita, tamen càm fint non tam noui turis indu-&oriz quàm declaratoriz etiam preterita comprehendere poflunt. Exé-pli gratiajin iure inges quaftio eratin tucceflione maioratus, vtrüm filiusfecundó genitus praferretur nepoti ex primogenito premortuo,an con-trà.definiuit Taurina lex 40.nepoté przferendum patruo füo,ea lex quafinont noui iuris indu&oria quam declaratoria tantüm facile potuit prz-teritos ad cafusretrahizficQue fimul atquelata effet, etiam 1gnorantes ci-

3., uescomprehenderc. non ficfi noui iuris indu&toria effet, tunc enim nec7 pys ad preterita regulariter rcfcrenda cffct,nec in futurum antea obligare in-mulgatisné Ciperet quàm ad ciuiü notitiam vel perueniret vel peruenire deberet, aut»à liget e- przfumeretur: quod cft poft preteritum tempus à lcgiflatore definitum,siam fee»: quod definire& folet& expedit fecundum diftantiam locorüjintra quodn en" tempus illius legis notitiam habentes non magis(vt arbitror)legi obftrin-— guntur quàm reliqui ,qui ipfius notitiam nullam habent.47g.4./.1.4./. 9uod

[ponfa.d.Lin tempia.ouaravis.contrantt& minusre&é(iudice mc) tenue