Libriprimi Cap. quadragefimumquartum.| 373rit Sotus vbi luprà.Moucor per dd.leges,& rationcs.fic enim par 1usinterconciues feruatur,quod& equiffimum eftiuftiiz re&zque rationi ,& 1u-risprudentiz coníentancum./.ewm aportet ja princ.C.de bon.2u& libro.l. iL.Lam.C.de coll.Lslud.eod.tit.cum fimil. Quid enim fi iuffit lcx equos;aut ar-ma,mancipia,frumenta,pecudes extra fines regni non vendere, femeftrf-quetépore preterito voluitciues obligari, certé periniquum,& focietatipopulari aduerfum effet, vt quiftatim illius legis notitiam habuerint,ea illico obftringerétur,reliqui vero longé poftca. ficque ifti illico inciperefitcarere emoluméto,quod cx talibus-mercimoniis capiebant ,reliqui-verócOciues huius rei ignari. carerét,vtinterim omittam rationi& iuri effeaduertum,pugnás cótrariuta vt fciétes aut-diligétes)ficá; legis prioris no-titiá habétesper hoc fint deterioris códitionis quá reliqui,qui ipfius notitiá per imperitid;aut focordia, vel ignauiá nó habebatzarg.4./,Jeges faeratfimeseié ibs mot.C.de leg.l.n.ff. de or.sur. ibi turpe cft viro patritio 1us in quoveríatur ignorare. Haétetius quádo lex fuit prohibitoria. Quid fi effet im-peratrix2puta, uffit vt poft femeftre tépus nemini licerct fyluam fua, autmótes fuos ftirpitüs cedere,aut eradicare, quo magis prouincia lignis abüdaret:quod obicruari ab omnibus poft prateritum temeftre tempus iuf-f£t:&tunc iifdem iuribus& rationibus dicendum eft,anteillud tépus fcié-tes cilegenonteneri,non magis quàm ignorantespoftea veró omnes excquo teneri. Qiridque fi lex effet permitloriazidem forct, puta erat prohibitum,ne quis véderet mancipia;aut colonos ctiam fuorum agrorum né-verenunciaret paternz hereditati futurg;,néve vxori donaret,néve filiofa-mil, mutuum daretnéve vxor dotis fideiufforemacciperet,aat fundá do-talem maritus alienarct& fimiliade quibus de Bartse 4/6 quis pro eo; ff. defideinf] nunc fit noualex difponésifthax omnia permitti poft íemeftre té-pus,certé tunc etiam is,qui ftitim illius legis notitiam haberet, non gau-deret tali petmiffone ante illud tépas; poftca ta ipfe quàm ctiam illi gau-derét,qui eam legé ignorarét, Quid fi ca lex cflet punitiua, quia difpofuitfic?Qui damnum iniuria dedericaut furtum fecerit, aut vulnerauent, fal-(ümve commifcrit,abhinc poft prateritum tempus femeftre duplicatamponam fubeat,quàm antca tolebarimponi.& adhuc idem erit, nam tali-tcr, delinquentes intra illud tempus poenam tantum fimplicem, non etiam.illam duplicatam fübirent, etiamfi illius legis noug notitiam haberét,poftprateritum veró illud tépus eam duplicatam.peenam fübirét; non folümfciétcs,verüm etiam illius legisignati;per cade iura& yationes.Quaz om-nia obtinere intelligo;etiamfi expreffum effet legiflatore id tépus ftatuiyt ad omnium ciuium notitia ea lex perueniret, adhuc enim intereailliuslegis contcij ealege nonobftringeréur,non magis quàmagnari:fed demüpoftea& tunc tam eonícij quàm ignari:cüim quia prohibita ad tépus, pofttepus cétentur permiffa,& econtra poft tépus prohibitajintra tempusnonditponunt.Z.cmu prator.ff.de idic.d.lin tempu. d.l.quod fponfe.cü plene notat.per DoGoresin dictis locis.tum etiam quia legis virtusin quatuor có-cluditurin imperando;vetando permittédo;& puniédo*1 legs virtms.f. delegib.&inomnibus his fpeciebus(vt cenftat cx cxéplis ram rclatis)plané e-docti fumus inciuilejiniurium,iniquümque fore ,fiintra tépus àlegiflato-

re definitum ea noua lege tenerétur fcictes magis quàm ignorátes,poft tc-p'5 vero v troÍque teneri 3us effejuifi forte. tia poft tépus tam iufta& in-

Aa ij