7,4- Fernandi Vaíquij Controuerfiarum.

can f-inalores.l.fuper füatuas.C.de religiofis.

uinimó nonfolum contra ius naturale effet;velle impedire talemnauigationem pretextu prafcriptionis, cüm impedienti id minimeprofit,& impedito noceat, fed etiam tenemur contrarium facere, hoceft, prodeffe iis, quibus poffumus, cüm id fine damno noftro fieri po-teft;& ita edocemur à domino noftro lefu. Chrifto in. Euangelio,dum calumniantibus Iudzis curauit die Sabbathi zgrotum.

Hc eft illa charitas, de qua per Diuü loannem per EuangeliftamEpiftola quartaad finem dum ait Mendacem effequi dixeritfe dilige-re Deum quem nO videt,fi quidem nec iuuat nec diligit fratrem fuum,hoceft;proximum;,quem videt;hoc eft,quód docemur à lurecon. in 1.in illa ftipulatione per tenon fieri.ff.de ver.ob.ubi no. Bar.& reliqui,non fufficere abftinere à malo;nili fiat quod bonum efl hoc eleganterdifferuit Cicero Officiorü 1,& e.& depinxit comicus Terentiusin Andria dà introduxit Cremeté fené alteri feni prediuiti obiurganté,quódfe ipfum fummis noxiifq; ac affiduis curis& laborib.maceraretná illiexcipienti fic,tantumjinquit,otium eft tibi rerü tuarü,aliena vt cures,cáq; nibil quz ad te pertinent.Replicauit Cremes fic: Homo fum, ha-ganià me nihil alienum puto, non obfcuré fignificans propter illamnaturalem tognitionem,quam inter nos natura conftituit, tefte Iure-confulto in l.vt vim.ff.de iuftit.& iute;jhominem homini non axiliari,nefas effe;prafertim cüm id fine vIlo incommodo fuo,iactura,aut im-penfa fieri poteft,quale eft ei, qui inops confiligeft, cófilium praebere,comiter etranti mon(trare viam, ex fuo lumine alterius lumen accen-dere,& fimilia,vt plenius per Ciceronem, vbi fuprà,& hoc eft illud di-uinum preceptum:Quod tibi non vis;alteri nefacias;ergó quantó ma-gis tenebimur non obeffe,prarfer uüm quando noftra nil intereft.

46 Ex t fuperioribus etiam apparet füfpectam effe fententiam IoannisExca lue Fabri, Angeli; Baldi,& Francifci Balbi;quos fuprà retulimus,exiftimá-gentium tiuma loca iurifgentium communia,& fi acquiri nó poffint prefcriptio-«ommuni^ ve poffe tamen acquiri confüetudine, quod omnino falfum eft; eáquenm du traditio czca,& nubila eft,omntque rationis lumine carens,legémquefierndine, verbis non rebusimponens,contra).fecundam,cum vulgatis. C.com-vitra doc. mu.deleg.in exeanplis enim de mari Hifpanorum, Lufitanorum, Ve-

netorum, Genuenfium,& reliquoram cóftat confuctudine ius tale na-uigandi,& alios nauigare prohibendi non magis acquiri, quam pra-fcriptione, vtroque enim cafu,vt patet,par ratio eft,ergo,&c. Lillud.ff.ad leg..4q.& quia periura et rationes fuprà relatas id effet contra natu-ralem zquitatem,nec vllam induceret vtilitatem, fed folam lzfionem,ficque vt lege expreffa introduci non poffent. c.erit autem lex; quartadift.l.1.et 2f. de legib.ita enim etiam neclege tacita;qualis eft confue-tudo.l.de quibus,cum feq.ff.de legib.et temporeid non tuftificaretur,fedpotius deterius et iniurius indies ficret.c.fi.de prefcetin exemplis fu-prà relatis,de furtis et adulteriis, et(i milibus facinoribus fuprà relatis.n2.15.loca veró publica etiam prefcriptione queruntur, vt infrà dicam,

37 contra Bald. Angel.Fabzum,Francif.Balbum.

— Denique T ad perfpicuam iftorum cognitionem agendum eft de iiserae Bnitic ume

iun, c. quz in terraque in mari, quz in caelo reperiuntur etenigr licet iurenatu-